อรรถกถาเล่มที่ ๕๓ ภาษาบาลีอักษรไทย
 สงฺคณี.อ. (อฏฺฐสาลินี)

อธิปติยฏฺเน อินฺทฺริยมฺปิ, อกมฺปิยฏฺเน พลมฺปิ, พุชฺฌนฏฺเน โพชฺฌงฺคมฺปิ,
ตถฏฺเน สจฺจมฺปิ, อวิกฺเขปฏฺเน สมถมฺปิ, สุญฺตฏฺเน ธมฺมมฺปิ, ราสฏฺเน
ขนฺธมฺปิ, อายตนฏฺเน อายตนมฺปิ, สุญฺสภาวนิสฺสตฺตฏฺเน ธาตุมฺปิ, ปจฺจยฏฺเน
อาหารมฺปิ, ผุสนฏฺเน ผสฺสมฺปิ, เวทยิตฏฺเน เวทนมฺปิ, สญฺชานนฏฺเน
สญฺมฺปิ, เจตยิตฏฺเน เจตนมฺปิ, วิชานนฏฺเน จิตฺตมฺปิ ภาเวติ. ตสฺมา เตสํ
เอกูนวีสติยา นยานํ ๑- ทสฺสนตฺถํ ปุน "กตเม ธมฺมา กุสลา"ติอาทิ วุตฺตํ.
เอวํ "อิทมฺปิ ภาเวติ, อิทมฺปิ ภาเวตี"ติ ปุคฺคลชฺฌาสเยน เจว เทสนาวิลาเสน
จ วีสติ นยา เทสิตา ๒- โหนฺติ. ธมฺมํ โสตุํ นิสินฺนเทวปริสาย หิ เย
อุปนิชฺฌายนฏฺเน "โลกุตฺตรชฺฌานนฺ"ติ กถิเต พุชฺฌนฺติ, เตสํ สปฺปายวเสน
"ฌานนฺ"ติ กถิตํ ฯเปฯ เย วิชานนฏฺเน "จิตฺตมฺปี"ติ ๓- วุตฺเต พุชฺฌนฺติ,
เตสํ สปฺปายวเสน "จิตฺตนฺ"ติ กถิตํ. อยเมตฺถ ปุคฺคลชฺฌาสโย.
     สมฺมาสมฺพุทฺโธ ปน อตฺตโน พุทฺธสุโพธิตาย ๔- ทสพลจตุเวสารชฺชจตุ-
ปฏิสมฺภิทตาย จ ฉอสาธารณาณโยเคน จ เทสนํ ยทิจฺฉกํ นิยเมตฺวา ทสฺเสติ,
อิจฺฉนฺโต อุปนิชฺฌายนฏฺเน โลกุตฺตรชฺฌานนฺติ ทสฺเสติ, อิจฺฉนฺโต นิยฺยานฏฺเน
ฯเปฯ วิชานนฏฺเน โลกุตฺตรํ จิตฺตนฺติ ทสฺเสติ. ๕- อยํ เทสนาวิลาโส นาม.
ตตฺถ ยเถว "โลกุตฺตรชฺฌานนฺ"ติ วุตฺตฏฺาเน ทส นยา วิภตฺตา, เอวํ
มคฺคาทีสุปิ เตเยว เวทิตพฺพา. อิติ วีสติยา าเนสุ ทส ทส กตฺวา เทฺว
นยสตานิ วิภตฺตานิ โหนฺติ.
     [๓๕๘] อิทานิ อธิปติเภทํ ทสฺเสตุํ ปุน "กตเม ธมฺมา กุสลา"ติอาทิ
อารทฺธํ. ตตฺถ ฉนฺทํ ธุรํ เชฏฺกํ ปุพฺพงฺคมํ กตฺวา นิพฺพตฺติตํ โลกุตฺตรชฺฌานํ
ฉนฺทาธิปเตยฺยํ นาม. เสเสสุปิ เอเสว นโย. อิติ ปุริมสฺมึ สุทฺธิเก เทฺว
นยสตานิ. ฉนฺทาธิปเตยฺยาทีสุปิ เทฺว เทฺวติ นยสหสฺเสน ภาเชตฺวา ปมมคฺคํ
ทสฺเสติ ๖- ธมฺมราชา.
                         ปมมคฺโค นิฏฺิโต.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปทานํ          ๒ ม. ทสฺสิตา              ๓ ฉ.ม. จิตฺตนฺติ
@๔ ฉ.ม. พุทฺธสุโพธตาย    ๕ ฉ.ม. อยํ ปาโ น ทิสฺสติ   ๖ ฉ.ม. ทสฺเสสิ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๓ หน้า ๒๙๕.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=53&A=7367&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=53&A=7367&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=34&i=196
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=34&A=2121
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=34&A=1670
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=34&A=1670
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๔
http://84000.org/tipitaka/read/?index_34