อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปญฺจ.อ. (ปรมตฺถที.)

หิ กายสงฺขาเรน วินาปิ อุปฺปชฺชติ จ นิรุชฺฌติ จ, กายสงฺขาโร ปน
จิตฺตสมุฏฺาโน อสฺสาสปสฺสาสวาโต. จิตฺตสมุฏฺานรูปญฺจ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ
อุปฺปชฺชิตฺวา ยาว อปรานิ ๑- โสฬส จิตฺตานิ อุปฺปชฺชนฺติ, ตาว ติฏฺติ. เตสํ
โสฬสนฺนํ สพฺพปจฺฉิเมน สทฺธึ นิรุชฺฌตีติ เยน จิตฺเตน สทฺธึ อุปฺปชฺชติ,
ตโต ปฏฺาย สตฺตรสเมน สทฺธึ นิรุชฺฌติ. น กสฺสจิ จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ
วา ิติกฺขเณ วา นิรุชฺฌติ, นาปิ ิติกฺขเณ วา ภงฺคกฺขเณ วา อุปฺปชฺชติ.
เอสา จิตฺตสมุฏฺานรูปสฺส ธมฺมตาติ นิยมโต จิตฺตสงฺขาเรน สทฺธึ เอกกฺขเณ
นิรุชฺฌนโต อามนฺตาติ วุตฺตํ. ยมฺปน วิภงฺคปฺปกรณสฺส สีหลฏฺกถายํ
"จิตฺตสมุฏฺานรูปํ สตฺตรสมสฺส จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ นิรุชฺฌตี"ติ วุตฺตํ, ตํ
อิมาย ปาลิยา วิรุชฺฌติ. อฏฺกถาโต จ ปาลิเยว พลวตราติ ปาลิยํ วุตฺตเมว
ปมาณํ.
     [๑๒๘] ยสฺส กายสงฺขาโร อุปฺปชฺชติ ตสฺส วจีสงฺขาโร นิรุชฺฌตีติ
เอตฺถ ยสฺมา กายสงฺขาโร จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ อุปฺปชฺชติ, น จ ตสฺมึ
ขเณ วิตกฺกวิจารา นิรุชฺฌนฺติ, ตสฺมา โนติ ปฏิเสโธ กโตติ อิมินา นยมุเขน
สพฺพตฺถ วินิจฺฉโย ๒- เวทิตพฺโพ. ปริญฺาวาโร ปากติโกเยวาติ.
                       ปวตฺติวารวณฺณนา นิฏฺิตา.
                      สงฺขารยมกวณฺณนา สมตฺตา.
                            ---------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้า ๓๖๒.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=8153&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=55&A=8153&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=38&i=1023
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=38&A=9138
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=38&A=7157
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=38&A=7157
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_38