อรรถกถาเล่มที่ ๔ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ที.อ. (สุมงฺคล.๑)

นตฺถีติ อนนฺตํ. ปภนฺติ ปปํ. เอตํ กิร ติตฺถสฺส นามํ, ตญฺหิ ปปนฺติ เอตฺถาติ
ปปํ, ปการสฺส ปน ภกาโร กโต. สพฺพโต ปภมสฺสาติ สพฺพโตปภํ. นิพฺพานสฺส
กิร ยถา มหาสมุทฺทสฺส ยโต ยโต โอตริตุกามา โหนฺติ, ตํตเทว ติตฺถํ, อติตฺถํ
นาม นตฺถิ. เอวเมว อฏฺตฺตึสาย กมฺมฏฺาเนสุ เยน เยน มุเขน นิพฺพานํ
โอตริตุกามา โหนฺติ, ตํ ตเทว ติตฺถํ, นิพฺพานสฺส อติตฺถํ นาม กมฺมฏฺานํ
นตฺถิ. เตน วุตฺตํ "สพฺพโตปภนฺ"ติ. เอตฺถ อาโป จาติ เอตฺถ นิพฺพาเน อิทํ
นิพฺพานํ อาคมฺม สพฺพเมตํ "อาโป"ติ อาทินา นเยน วุตฺตํ อุปาทินฺนกธมฺมชาตํ
นิรุชฺฌติ, อปฺปวตฺตํ โหตีติ.
      อิทานิสฺส นิรุชฺฌนุปายํ ทสฺเสนฺโต "วิญฺาณสฺส นิโรเธน เอตฺเถตํ
อุปรุชฺฌตี"ติ ๑- อาห. ตตฺถ "วิญฺาณนฺติ จริมกวิญฺาณํปิ อภิสงฺขารวิญฺาณํปิ.
จริมกวิญฺาณสฺสาปิ หิ นิโรเธน เอตฺเถตํ อุปรุชฺฌติ. วิชฺฌาตทีปสิขา วิย
อปณฺณตฺติกภาวํ ยาติ. อภิสงฺขารวิญฺาณสฺสาปิ อนุปฺปาทนิโรเธน อนุปฺปาทวเสน
อุปรุชฺฌติ. ยถาห "โสตาปตฺติมคฺคาเณน อภิสงฺขารวิญฺาณสฺส นิโรเธน เปตฺวา
สตฺต ภเว อนมตคฺเค สํสาเร เย อุปฺปชฺเชยฺยุํ นามญฺจ รูปญฺจ เอตฺเถเต
นิรุชฺฌนฺตี"ติ สพฺพํ จูฬนิทฺเทเส ๑- วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ. เสสํ สพฺพตฺถ
อุตฺตานเมวาติ.
                  อิติ สุมงฺคลวิลาสินิยา ทีฆนิกายฏฺกถาย
                      เกวฏฺฏสุตฺตวณฺณนา นิฏฺิตา.
                            เอกาทสมํ.
                       -------------------
@เชิงอรรถ: ๑-๑ ขุ. จูฬ. ๓๐/๘๕/๒๑ อชิตมาณวปุจฺฉานิทฺเทส (สยา)

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๔ หน้า ๓๒๗.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=4&A=8552&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=4&A=8552&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=9&i=338
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=9&A=7317
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=9&A=5428
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=9&A=5428
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๙
http://84000.org/tipitaka/read/?index_9