![]() |
|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ | |
|
| |
vedana pannayethati . no hetam bhante . tasmatihananda
eseva hetu etam nidanam esa samudayo esa paccayo vedanaya
yadidam phasso.
{60.2} Namarupapaccaya phassoti iti kho panetam vuttam. Tadananda
iminapetam pariyayena veditabbam yatha namarupapaccaya phasso .
Yehi ananda akarehi yehi lingehi yehi nimittehi yehi uddesehi
namakayassa pannatti hoti tesu akaresu tesu lingesu tesu
nimittesu tesu uddesesu asati api nu kho rupakaye adhivacanasamphasso
pannayethati . no hetam bhante . yehi ananda akarehi yehi
lingehi yehi nimittehi yehi uddesehi rupakayassa pannatti hoti
tesu akaresu tesu lingesu tesu nimittesu tesu uddesesu asati
api nu kho namakaye patighasamphasso pannayethati . no hetam
bhante . yehi ananda akarehi yehi lingehi yehi nimittehi
yehi uddesehi namakayassa ca rupakayassa ca pannatti hoti
tesu akaresu tesu lingesu tesu nimittesu tesu uddesesu asati
api nu kho adhivacanasamphasso va patighasamphasso va pannayethati .
No hetam bhante . yehi ananda akarehi yehi lingehi yehi
nimittehi yehi uddesehi namarupassa pannatti hoti tesu
Akaresu tesu lingesu tesu nimittesu tesu uddesesu asati
api nu kho phasso pannayethati . no hetam bhante .
Tasmatihananda eseva hetu etam nidanam esa samudayo
esa paccayo phassassa yadidam namarupam.
{60.3} Vinnanapaccaya namarupanti iti kho panetam vuttam .
Tadananda iminapetam pariyayena veditabbam yatha vinnanapaccaya
namarupam . vinnananca hi ananda matu kucchismim na okkamissatha
api nu kho namarupam matu kucchismim samucchijjissathati. No hetam bhante.
Vinnananca hi ananda matu kucchismim okkamitva vokkamissatha
api nu kho namarupam itthattaya abhinibbattissathati . no hetam
bhante . vinnananca hi ananda daharasseva sato vocchijjissatha
kumarakassa va kumarikaya va api nu kho namarupam vuddhim virulhim
vepullam apajjissathati . no hetam bhante . tasmatihananda
eseva hetu etam nidanam esa samudayo esa paccayo namarupassa
yadidam vinnanam.
{60.4} Namarupapaccaya vinnananti iti kho panetam vuttam .
Tadananda iminapetam pariyayena veditabbam yatha namarupapaccaya
vinnanam . vinnananca hi ananda namarupe patittham na labhimssatha
api nu kho ayatim jatijaramaranadukkhasamudayasambhavo pannayethati .
No hetam bhante . tasmatihananda eseva hetu etam nidanam esa
samudayo esa paccayo vinnanassa yadidam namarupam . ettavata kho
@Footnote: 1 Yu. matukucchim. ito param idisameva.
Ananda jayetha va jiyetha va miyetha va cavetha va upapajjetha va.
Ettavata kho adhivacanapatho ettavata niruttipatho ettavata
pannattipatho ettavata pannavacaram ettavata vattam vattati .
Itthattam pannapanaya yadidam namarupam saha vinnanena. [1]-
[61] Kittavata ca ananda attanam pannapento pannapeti 2-.
Rupim va hi ananda parittam attanam pannapento pannapeti rupi
me paritto attati . rupim va hi ananda anantam attanam
pannapento pannapeti rupi me ananto attati . arupim
va hi ananda parittam attanam pannapento pannapeti arupi
me paritto attati . arupim va hi ananda anantam attanam
pannapento pannapeti arupi me ananto attati.
{61.1} Tatrananda yo so rupim parittam attanam pannapento
pannapeti etarahi va so rupim parittam attanam pannapento pannapeti
tathabhavim 3- va so rupim parittam attanam pannapento pannapeti atatham
va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va panassa hoti. Evam
santam kho ananda rupim parittattanuditthi anusetiti iccalam vacanaya.
{61.2} Tatrananda yo so rupim anantam attanam pannapento
pannapeti etarahi va so rupim anantam attanam pannapento pannapeti
tathabhavim 4- va so rupim anantam attanam pannapento pannapeti
@Footnote: 1 Si. Ma. annamannapaccayata pavattati. 2 pannapento pannapetitipi patho.
@3-4 Ma. Yu. tattha bhavim. ito param idisameva.
Atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va panassa
hoti . evam santam kho ananda rupim anantattanuditthi anusetiti
iccalam vacanaya.
{61.3} Tatrananda yo so arupim parittam attanam pannapento
pannapeti etarahi va so arupim parittam attanam pannapento
pannapeti tathabhavim va so arupim parittam attanam pannapento
pannapeti atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va
panassa hoti . evam santam kho ananda arupim parittattanuditthi
anusetiti iccalam vacanaya.
{61.4} Tatrananda yo so arupim anantam attanam pannapento
pannapeti etarahi va so arupim anantam attanam pannapento pannapeti
tathabhavim va so arupim anantam attanam pannapento pannapeti atatham
va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va panassa hoti. Evam
santam kho ananda arupim anantattanuditthi anusetiti iccalam vacanaya.
Ettavata kho ananda attanam pannapento pannapetiti.
[62] Kittavata ca ananda attanam na pannapento na
pannapeti . rupim va hi ananda parittam attanam na pannapento
na pannapeti rupi me paritto attati . rupim va hi ananda
anantam attanam na pannapento na pannapeti rupi me ananto
attati . arupim va hi ananda parittam attanam na pannapento
na pannapeti arupi me paritto attati . arupim va hi ananda
@Footnote: 1 Ma. Yu. pannapeti.
Anantam attanam na pannapento na pannapeti arupi me ananto
attati.
{62.1} Tatrananda yo so rupim parittam attanam na pannapento
na pannapeti etarahi va so rupim parittam attanam na pannapento
na pannapeti tathabhavim va so rupim parittam attanam na pannapento
na pannapeti atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti
va panassa na hoti . evam santam kho ananda rupim parittattanuditthi
nanusetiti iccalam vacanaya.
{62.2} Tatrananda yo so rupim anantam attanam na pannapento
na pannapeti etarahi va so rupim anantam attanam na pannapento na
pannapeti tathabhavim va so rupim anantam attanam na pannapento na
pannapeti atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va
panassa na hoti . evam santam kho ananda rupim anantattanuditthi
nanusetiti iccalam vacanaya.
{62.3} Tatrananda yo so arupim parittam attanam na pannapento
na pannapeti etarahi va so arupim parittam attanam na pannapento na
pannapeti tathabhavim va so arupim parittam attanam na pannapento na
pannapeti atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va
panassa na hoti . evam santam kho ananda arupim parittattanuditthi
nanusetiti iccalam vacanaya.
{62.4} Tatrananda yo so arupim anantam attanam na pannapento
na pannapeti etarahi va so arupim anantam attanam na pannapento
Na pannapeti tathabhavim va so arupim anantam attanam na pannapento
na pannapeti atatham va pana santam tathattaya upakappessamiti iti va
panassa na hoti . evam santam kho ananda arupim anantattanuditthi
nanusetiti iccalam vacanaya . ettavata kho ananda attanam
na pannapento na pannapetiti.
[63] Kittavata ca ananda attanam samanupassamano
samanupassati . vedanam va hi ananda attanam samanupassamano
samanupassati vedana me attati na heva kho me vedana atta
appatisamvedano me attati [1]- . na heva kho me vedana atta
nopi appatisamvedano me atta atta me vedayati vedanadhammo
hi me attati iti va hi ananda attanam samanupassamano
samanupassati.
{63.1} Tatrananda yo so evamaha vedana me attati
so evamassa vacaniyo tisso kho ima avuso vedana sukha
vedana dukkha vedana adukkhamasukha vedana imasam kho tvam
tissannam vedananam katamam attato samanupassasiti . yasmim ananda
samaye sukham vedanam vedeti neva tasmim samaye dukkham vedanam vedeti
na adukkhamasukham vedanam vedeti sukhamyeva tasmim samaye vedanam vedeti.
Yasmim ananda samaye dukkham vedanam vedeti neva tasmim samaye
sukham vedanam vedeti na adukkhamasukham vedanam vedeti dukkhamyeva
tasmim samaye vedanam vedeti . yasmim ananda samaye adukkhamasukham
@Footnote: 1 Ma. Yu. iti va hi ananda samanupassamano samanupassati.
Vedanam vedeti neva tasmim samaye sukham vedanam vedeti na dukkham
vedanam vedeti adukkhamasukhamyeva tasmim samaye vedanam vedeti.
{63.2} Sukhapi kho ananda vedana anicca sankhata
paticcasamuppanna khayadhamma vayadhamma viragadhamma nirodhadhamma .
Dukkhapi kho ananda vedana anicca sankhata paticcasamuppanna
khayadhamma vayadhamma viragadhamma nirodhadhamma . adukkhamasukhapi kho
ananda vedana anicca sankhata paticcasamuppanna khayadhamma
vayadhamma viragadhamma nirodhadhamma . tassa sukham vedanam vedayamanassa
eso me attati hoti tassayeva sukhaya vedanaya nirodha byaga
me attati hoti . dukkham vedanam vedayamanassa eso me attati
hoti . tassayeva dukkhaya vedanaya nirodha byaga me attati
hoti . adukkhamasukham vedanam vedayamanassa eso me attati hoti
tassayeva adukkhamasukhaya vedanaya nirodha byaga me attati hoti.
Iti so ditthe va dhamme aniccam sukhadukkhavokinnam uppadavayadhammam
attanam samanupassamano samanupassati yo so evamaha vedana me
attati . tasmatihananda etenapetam nakkhamati vedana me attati
samanupassitum
{63.3} tatrananda yo so evamaha na heva kho me vedana atta
appatisamvedano me attati so evamassa vacaniyo yattha panavuso
sabbaso vedayitam atthi 1- api nu kho tattha asmiti 2-
@Footnote: 1 Ma. Yu. natthi. 2 Ma. ayamahamasmiti. ito param idisameva.
Siyati . no hetam bhante . tasmatihananda etenapetam nakkhamati na
heva kho me vedana atta appatisamvedano me attati samanupassitum.
{63.4} Tatrananda yo so evamaha na heva kho me vedana atta
nopi appatisamvedano [1]- atta atta me vedayati vedanadhammo
hi me attati . so evamassa vacaniyo vedana ca hi avuso sabbena
sabbam sabbatha sabbam aparisesa nirujjheyyum sabbaso vedanaya asati
vedananirodha api nu kho tattha ahamasmiti 2- siyati. No hetam bhante.
Tasmatihananda etenapetam nakkhamati na heva kho me vedana atta
nopi appatisamvedano [3]- atta atta me vedayati vedanadhammo
hi me attati samanupassitum.
[64] Yato kho ananda bhikkhu neva vedanam attanam samanupassati
nopi appatisamvedanam attanam samanupassati nopi atta [4]- vedayati
vedanadhammo hi me attati samanupassati . So evam samanupassanto 5-
na 6- kinci loke upadiyati anupadiyanca na paritassati aparitassam
paccattanneva parinibbayati khina jati vusitam brahmacariyam katam
karaniyam naparam itthattayati pajanati . evam vimuttam 7- kho
ananda bhikkhum yo evam vadeyya hoti tathagato parammarana itisa
ditthiti 8- tadakallam . na hoti tathagato parammarana
@Footnote:1-3-4 Ma. Yu. me. 2 Yu. ayamahamasmiti. 5 Ma. nasamanupassanto.
@Yu. asamanupassanto. 6 Ma. na ca. 7 Ma. Yu. vimuttacittam.
@8 itissa ditthititipi patho.
Itisa ditthiti tadakallam . hoti ca na ca hoti tathagato
parammarana itisa ditthiti tadakallam . neva hoti na na hoti
tathagato parammarana itisa ditthiti tadakallam . tam kissa hetu .
Yavatananda adhivacanam yavata adhivacanapatho yavata niruttipatho 1-
yavata pannatti yavata pannattipatho yavata pannapanam
yavata pannavacaram yavata vattam vattati tavata vattam
vattati tadabhinna vimutto bhikkhu tadabhinna vimuttam bhikkhum
na janati na passati itisa ditthiti tadakallam.
[65] Satta kho ima 2- ananda vinnanatthitiyo dve
ayatanani . katama satta . santananda satta nanattakaya
nanattasannino seyyathapi manussa ekacce ca deva ekacce
ca vinipatika ayam pathama vinnanatthiti . santananda satta
nanattakaya ekattasannino seyyathapi deva brahmakayika
pathamabhinibbatta catuapayika 3- satta ca ayam dutiya vinnanatthiti.
Santananda satta ekattakaya nanattasannino seyyathapi
deva abhassara ayam tatiya vinnanatthiti . santananda satta
ekattakaya ekattasannino seyyathapi deva subhakinha ayam
catuttha vinnanatthiti . santananda satta sabbaso rupasannanam
samatikkama patighasannanam atthangama nanattasannanam amanasikara
ananto akasoti akasanancayatanupaga ayam pancama
@Footnote: 1 Ma. Yu. nirutti. 2 Ma. ayam patho natthi. 3 Ma. Yu.
@catuapayika sattati ime dve patha natthi.
Vinnanatthiti . santananda satta sabbaso akasanancayatanam
samatikkamma anantam vinnananti vinnanancayatanupaga ayam chattha
vinnanatthiti . santananda satta sabbaso vinnanancayatanam
samatikkamma natthi kinciti akincannayatanupaga ayam sattama
vinnanatthiti . asannisattayatanam 1- nevasannanasannayatanameva
dutiyam.
{65.1} Tatrananda yayam pathama vinnanatthiti nanattakaya
nanattasannino seyyathapi manussa ekacce ca deva ekacce
ca vinipatika yo nu kho ananda tanca pajanati tassa ca samudayam
pajanati tassa ca atthangamam pajanati tassa ca assadam pajanati
tassa ca adinavam pajanati tassa ca nissaranam pajanati kallam nu tena
tadabhinanditunti . no hetam bhante .pe. tatrananda yayam sattama
vinnanatthiti sabbaso vinnanancayatanam samatikkamma natthi
kinciti akincannayatanupaga yo nu kho ananda tanca pajanati
tassa ca samudayam pajanati tassa ca atthangamam pajanati tassa ca
assadam pajanati tassa ca adinavam pajanati tassa ca nissaranam
pajanati kallam nu tena tadabhinanditunti . no hetam bhante .
Tatrananda yamidam asannisattayatanam yo nu kho ananda tanca
pajanati tassa ca samudayam pajanati tassa ca atthangamam
@Footnote: 1 asannasattayatananti va patho.
Pajanati tassa ca assadam pajanati tassa ca adinavam
pajanati tassa ca nissaranam pajanati kallam nu tena tadabhinanditunti.
No hetam bhante . tatrananda yamidam nevasannanasannayatanam
yo nu kho ananda tanca pajanati tassa ca samudayam pajanati
tassa ca atthangamam pajanati tassa ca assadam pajanati tassa
ca adinavam pajanati tassa ca nissaranam pajanati kallam nu tena
tadabhinanditunti . no hetam bhante . yato kho ananda bhikkhu
imasanca sattannam vinnanatthitinam imesanca dvinnam ayatananam
samudayanca atthangamanca assadanca adinavanca nissarananca
yathabhutam viditva anupada vimutto hoti ayam vuccatananda bhikkhu
pannavimutto.
[66] Attha kho ime ananda vimokkha . katame attha .
Rupi rupani passati ayam pathamo vimokkho . ajjhattamarupasanni
bahiddharupani passati ayam dutiyo vimokkho . subhanteva
adhimutto hoti ayam tatiyo vimokkho . sabbaso rupasannanam
samatikkamma patighasannanam atthangama nanattasannanam amanasikara
ananto akasoti akasanancayatanam upasampajja viharati ayam
catuttho vimokkho . sabbaso akasanancayatanam samatikkamma
anantam vinnananti vinnanancayatanam upasampajja viharati ayam
pancamo vimokkho . sabbaso vinnanancayatanam samatikkamma
Natthi kinciti akincannayatanam upasampajja viharati ayam chattho
vimokkho . sabbaso akincannayatanam samatikkamma
nevasannanasannayatanam upasampajja viharati ayam sattamo
vimokkho . sabbaso nevasannanasannayatanam samatikkamma
sannavedayitam nirodham upasampajja viharati ayam atthamo vimokkho .
Ime kho ananda attha vimokkha.
{66.1} Yato kho ananda bhikkhu ime attha vimokkhe anulomampi
samapajjati patilomampi samapajjati anulomapatilomampi samapajjati
yatthicchakam yadicchakam yavaticchakam samapajjatipi vutthatipi asavananca
khaya anasavam cetovimuttim pannavimuttim ditthe va dhamme sayam abhinna
sacchikatva upasampajja viharati ayam vuccatananda bhikkhu ubhatobhagavimutto.
Imaya ca ananda ubhatobhagavimuttiya anna ubhatobhagavimutti
uttaritara va panitatara va natthiti . idamavoca bhagava. Attamano
ayasma anando bhagavato bhasitam abhinanditi.
Mahanidanasuttam nitthitam dutiyam.
---------------
The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 10 page 73-84.
https://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=10&A=1520&modeTY=2
Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :-
https://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=10&A=1520&modeTY=2
Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :-
https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=10&item=60&items=7
Compare with The MCU Version of Thai Tipitaka :-
https://84000.org/tipitaka/pitaka_item/m_siri.php?B=10&siri=2
Study Atthakatha :-
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=10&i=57
The Pali Atthakatha in Thai :-
https://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=5&A=2001
The Pali Atthakatha in Roman :-
https://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=5&A=2001
Contents of The Tipitaka Volume 10
https://84000.org/tipitaka/read/?index_10
https://84000.org/tipitaka/english/?index_10
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐.
การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน.
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]
![]()