![]() |
|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ | |
|
| |
indriyavaggo pathamo
[151] Cattarimani bhikkhave indriyani katamani cattari
saddhindriyam viriyindriyam samadhindriyam pannindriyam 1- imani kho bhikkhave
cattari indriyaniti.
[152] Cattarimani bhikkhave balani katamani cattari saddhabalam
viriyabalam samadhibalam pannabalam 2- imani kho bhikkhave cattari
balaniti.
[153] Cattarimani bhikkhave balani katamani cattari pannabalam
viriyabalam anavajjabalam sangahakabalam 3- imani kho bhikkhave cattari
balaniti.
[154] Cattarimani bhikkhave balani katamani cattari satibalam
samadhibalam anavajjabalam sangahakabalam imani kho bhikkhave cattari
balaniti.
[155] Cattarimani bhikkhave balani katamani cattari patisankhanabalam
bhavanabalam anavajjabalam sangahakabalam imani kho bhikkhave cattari
balaniti.
[156] Cattarimani bhikkhave kappassa asankheyyani katamani
cattari yada bhikkhave kappo samvatto 4- titthati 5- tam na sukaram
@Footnote: 1 Ma. Yu. satindriyam. 2 Ma. Yu. satibalam. 3 Ma. sangahabalam. Yu. sangahabalam.
@Yu. samvattati. 5 Ma. Yu. ayam patho natthi.
Sankhatum ettakani vassaniti va ettakani vassasataniti va
ettakani vassasahassaniti va ettakani vassasatasahassaniti va yada
bhikkhave kappo samvattatthayi 1- titthati tam na sukaram sankhatum ettakani
vassaniti va ettakani vassasataniti va ettakani vassasahassaniti
va ettakani vassasatasahassaniti va yada bhikkhave kappo vivatto 2-
titthati tam na sukaram sankhatum ettakani vassaniti va ettakani
vassasataniti va ettakani vassasahassaniti va ettakani
vassasatasahassaniti va yada bhikkhave kappo vivattatthayi 3- titthati
tam na sukaram sankhatum ettakani vassaniti va ettakani vassasataniti
va ettakani vassasahassaniti va ettakani vassasatasahassaniti
va imani kho bhikkhave cattari kappassa asankheyyaniti.
[157] Dveme bhikkhave roga katame dve kayiko ca rogo
cetasiko ca rogo dissanti bhikkhave satta kayikena rogena ekampi
vassam arogam 4- patijanamana dvepi vassani arogam patijanamana
tinipi vassani arogam patijanamana cattaripi vassani arogam
patijanamana pancapi vassani arogam patijanamana dasapi vassani
arogam patijanamana visampi vassani arogam patijanamana timsampi
vassani arogam patijanamana cattalisampi vassani arogam patijanamana
pannasampi vassani arogam patijanamana vassasatampi bhiyyopi arogam
@Footnote: 1 Ma. Yu. samvatto. 2 Ma. Yu. vivattati. 3 Ma. Yu. vivatto. 4 Ma. Yu.
@ arogyam. ito param idisameva.
Patijanamana . te bhikkhave satta dullabha 1- lokasmim ye cetasikena
rogena muhuttampi arogam patijananti annatra khinasavehi.
{157.1} Cattarome bhikkhave pabbajitassa roga katame
cattaro idha bhikkhave bhikkhu mahiccho hoti vighatava asantuttho
itaritaracivarapindapatasenasanagilanapaccayabhesajjaparikkharena
so mahiccho samano vighatava asantuttho itaritaracivarapindapata-
senasanagilanapaccayabhesajjaparikkharena papikam iccham panidahati
anavannapatilabhaya 2- labhasakkarasilokapatilabhaya so utthahati
ghatati vayamati anavannapatilabhaya labhasakkarasilokapatilabhaya
so sankhaya kulani upasankamati sankhaya nisidati sankhaya dhammam bhasati
sankhaya uccarapassavam sandhareti ime kho bhikkhave cattaro
pabbajitassa roga.
{157.2} Tasmatiha bhikkhave evam sikkhitabbam na mahiccha bhavissama
vighatacitta 3- asantuttha itaritaracivarapindapatasenasanagilanapaccaya-
bhesajjaparikkharena na papikam iccham panidahissama anavannapatilabhaya
labhasakkarasilokapatilabhaya na utthahissama na ghatayissama na
vayamissama anavannapatilabhaya labhasakkarasilokapatilabhaya
khama bhavissama sitassa unhassa jighacchaya pipasaya damsamakasavatatapa-
sirimsapasamphassanam duruttanam duragatanam vacanapathanam uppannanam
saririkanam vedananam dukkhanam tibbanam kharanam katukanam asatanam
amanapanam panaharanam adhivasakajatika bhavissamati evam hi vo
@Footnote: 1 Po. Ma. sdullabha. 2 Po. anavajjannapatilabhaya. ito param idisameva.
@3 Ma. Yu. vighatavanto.
Bhikkhave sikkhitabbanti.
[158] Tatra kho ayasma sariputto bhikkhu amantesi avuso
bhikkhavoti . avusoti kho te bhikkhu ayasmato sariputtassa
paccassosum . ayasma sariputto etadavoca yo hi koci avuso
bhikkhu va bhikkhuni va cattaro dhamme attani samanupassati nitthamettha
gantabbam parihayami kusalehi dhammehi parihanametam vuttam bhagavata
katame cattaro ragavepullatam 1- dosavepullatam mohavepullatam
gambhiresu kho panassa thanathanesu pannacakkhum nakkamati yo hi
koci avuso bhikkhu va bhikkhuni va ime cattaro dhamme attani
samanupassati nitthamettha gantabbam parihayami kusalehi dhammehi
parihanametam vuttam bhagavata yo hi koci avuso bhikkhu va bhikkhuni
va cattaro dhamme attani samanupassati nitthamettha gantabbam na
parihayami kusalehi dhammehi aparihanametam vuttam bhagavata katame
cattaro ragatanuttam dosatanuttam mohatanuttam gambhiresu kho panassa
thanathanesu pannacakkhum kamati yo hi koci avuso bhikkhu va
bhikkhuni va ime cattaro dhamme attani samanupassati nitthamettha
gantabbam na parihayami kusalehi dhammehi aparihanametam vuttam
bhagavatati.
[159] Ekam samayam ayasma anando kosambiyam viharati
@Footnote: 1 Ma. ragavepullattam ... mohavepullattam.
Ghositarame . athakho annatara bhikkhuni annataram purisam amantesi
ehi tvam ambho purisa yena ayyo anando tenupasankama
upasankamitva mama vacanena ayyassa anandassa pade sirasa vanda
itthannama bhante bhikkhuni abadhikini dukkhita balhagilana sa 1-
ayyassa 2- anandassa pade sirasa vandatiti evanca vadehi sadhu
kira bhante ayyo anando yena bhikkhunupassayo yena sa bhikkhuni
tenupasankamatu anukampam upadayati . evam ayyeti kho so puriso
tassa bhikkhuniya patissunitva yenayasma anando tenupasankami
upasankamitva ayasmantam anandam abhivadetva ekamantam nisidi
ekamantam nisinno kho so puriso ayasmantam anandam etadavoca
itthannama bhante bhikkhuni abadhikini dukkhita balhagilana sa
ayyassa anandassa pade sirasa vandati evanca vadeti sadhu kira bhante
ayyo 3- anando yena bhikkhunupassayo yena sa bhikkhuni tenupasankamatu
anukampam upadayati. Adhivasesi kho ayasma anando tunhibhavena.
{159.1} Athakho ayasma anando pubbanhasamayam 4- nivasetva
pattacivaramadaya yena bhikkhunupassayo tenupasankami . addasa kho
sa bhikkhuni ayasmantam anandam duratova agacchantam disva sasisam
parupitva mancake nipajji . athakho ayasma anando yena sa
bhikkhuni tenupasankami upasankamitva pannatte asane nisidi .
@Footnote: 1 Yu. ayam patho natthi . 2 Ma. ayasmato. ito param idisameva.
@3 Po. Ma. ayasma . 4 Ma. Yu. ayam patho natthi.
Nisajja kho ayasma anando tam bhikkhunim etadavoca aharasambhuto
ayam bhagini kayo aharam nissaya aharo pahatabbo tanhasambhuto
ayam bhagini kayo tanham nissaya tanha pahatabba manasambhuto
ayam bhagini kayo manam nissaya mano pahatabbo methunasambhuto
ayam bhagini kayo methuno pahatabbo 1- methuno 2- setughato
vutto bhagavata.
{159.2} Aharasambhuto ayam bhagini kayo aharam nissaya
aharo pahatabboti iti kho panetam vuttam kincetam paticca vuttam
idha bhagini bhikkhu patisankha yoniso aharam ahareti neva
davaya na madaya na mandanaya na vibhusanaya yavadeva imassa
kayassa thitiya yapanaya vihimsuparatiya brahmacariyanuggahaya iti
purananca vedanam patihankhami navanca vedanam na uppadessami yatra
ca me bhavissati anavajjata ca phasuviharo cati so aparena samayena
aharam nissaya aharam pajahati aharasambhuto ayam bhagini kayo
aharam nissaya aharo pahatabboti iti yantam vuttam idametam
paticca vuttam.
{159.3} Tanhasambhuto ayam bhagini kayo tanham nissaya
tanha pahatabbati iti kho panetam vuttam kincetam paticca
vuttam idha bhagini bhikkhu sunati itthannamo kira bhikkhu asavanam
khaya anasavam cetovimuttim pannavimuttim dittheva dhamme sayam abhinna
sacchikatva upasampajja viharatiti tassa evam hoti kadassu 3- nama
@Footnote: 1 Ma. Yu. ayam patho natthi. 2 Ma. methune ca. Yu. methuno ca.
@3 Ma. Yu. kudassu nama.
Ahampi asavanam khaya anasavam cetovimuttim pannavimuttim dittheva dhamme
sayam abhinna sacchikatva upasampajja viharissamiti so aparena samayena
tanham nissaya tanham pajahati tanhasambhuto ayam bhagini kayo tanham
nissaya tanha pahatabbati iti yantam vuttam idametam paticca vuttam.
{159.4} Manasambhuto ayam bhagini kayo manam nissaya mano
pahatabboti iti kho panetam vuttam kincetam paticca vuttam idha bhagini
bhikkhu sunati itthannamo kira bhikkhu asavanam khaya anasavam
cetovimuttim pannavimuttim dittheva dhamme sayam abhinna sacchikatva
upasampajja viharatiti tassa evam hoti so hi nama ayasma
asavanam khaya anasavam cetovimuttim pannavimuttim dittheva dhamme
sayam abhinna sacchikatva upasampajja viharissati kimangam panahanti
so aparena samayena manam nissaya manam pajahati manasambhuto ayam
bhagini kayo manam nissaya mano pahatabboti iti yantam vuttam
idametam paticca vuttam.
{159.5} Methunasambhuto ayam bhagini kayo methuno pahatabbo
methuno setughato vutto bhagavatati . athakho sa bhikkhuni mancaka
vutthahitva ekamsam uttarasangam karitva ayasmato anandassa
padesu sirasa nipatitva ayasmantam anandam etadavoca accayo
mam bhante accagama yathabalam yathamulham yathaakusalam yaham evamakasim
tassa me bhante ayyo anando accayam accayato patigganhatu
Ayatim samvarayati . taggha tam 1- bhagini accayo accagama yathabalam
yathamulham yathaakusalam ya tvam evamakasi yato ca kho tvam bhagini
accayam accayato disva yathadhammam patikarosi tante mayam patigganhama
vuddhihesa bhagini ariyassa vinaye ya 2- accayam accayato disva
yathadhammam patikaroti ayatim samvaram apajjatiti.
[160] Sugato va bhikkhave loke titthamano sugatavinayo va
tadassa bahujanahitaya bahujanasukhaya lokanukampaya atthaya hitaya
sukhaya devamanussanam katamo ca bhikkhave sugato idha bhikkhave tathagato
loke uppajjati araham sammasambuddho vijjacaranasampanno sugato
lokavidu anuttaro purisadammasarathi sattha devamanussanam buddho bhagava
ayam bhikkhave sugato.
{160.1} Katamo ca bhikkhave sugatavinayo so dhammam deseti adikalyanam
majjhekalyanam pariyosanakalyanam sattham sabyanjanam kevalaparipunnam
parisuddham brahmacariyam pakaseti ayam bhikkhave sugatavinayo . evam 3-
sugato va bhikkhave loke titthamano sugatavinayo va tadassa
bahujanahitaya bahujanasukhaya lokanukampaya atthaya hitaya
sukhaya devamanussanam 4-.
Cattarome bhikkhave dhamma saddhammassa sammosaya antaradhanaya
samvattanti katame cattaro idha bhikkhave bhikkhu duggahitam suttantam
pariyapunanti dunnikkhittehi padabyanjanehi dunnikkhittassa bhikkhave
@Footnote: 1 Yu. tvam. 2 Po. Ma. Yu. yo. 3 Yu. evamsaddo natthi. 4 Po. Ma.
@ devamanussananti.
Padabyanjanassa atthopi dunnayo hoti ayam bhikkhave pathamo dhammo
saddhammassa sammosaya antaradhanaya samvattati.
{160.2} Puna caparam bhikkhave bhikkhu dubbaca honti dovacassakaranehi
dhammehi samannagata akkhama appadakkhinaggahino anusasanim ayam
bhikkhave dutiyo dhammo saddhammassa sammosaya antaradhanaya samvattati.
{160.3} Puna caparam bhikkhave ye te bhikkhu bahussuta agatagama
dhammadhara vinayadhara matikadhara te na sakkaccam suttantam param vacenti
tesam accayena chinnamulako suttanto hoti appatissarano ayam bhikkhave
tatiyo dhammo saddhammassa sammosaya antaradhanaya samvattati.
{160.4} Puna caparam bhikkhave thera bhikkhu bahullika honti
sathalika okkamane pubbangama paviveke nikkhittadhura na viriyam
arabhanti appattassa pattiya anadhigatassa adhigamaya asacchikatassa
sacchikiriyaya tesam pacchima janata ditthanugatim apajjati sapi
hoti bahullika sathalika okkamane pubbangama paviveke nikkhittadhura
na viriyam arabhati appattassa pattiya anadhigatassa adhigamaya asacchikatassa
sacchikiriyaya ayam bhikkhave catuttho dhammo saddhammassa sammosaya
antaradhanaya samvattati . ime kho bhikkhave cattaro dhamma saddhammassa
sammosaya antaradhanaya samvattanti 1-.
{160.5} Cattarome bhikkhave dhamma saddhammassa thitiya
asammosaya anantaradhanaya samvattanti katame cattaro idha
bhikkhave bhikkhu suggahitam suttantam pariyapunanti sunikkhittehi
padabyanjanehi sunikkhittassa bhikkhave padabyanjanassa atthopi
@Footnote: 1 Po. Ma. Yu. samvattantiti.
Sunayo hoti ayam bhikkhave pathamo dhammo saddhammassa thitiya asammosaya
anantaradhanaya samvattati.
{160.6} Puna caparam bhikkhave bhikkhu suvaca honti sovacassakaranehi
dhammehi samannagata khama padakkhinaggahino anusasanim ayam bhikkhave
dutiyo dhammo saddhammassa thitiya asammosaya anantaradhanaya samvattati.
{160.7} Puna caparam bhikkhave ye te bhikkhu bahussuta agatagama
dhammadhara vinayadhara matikadhara te sakkaccam suttantam param vacenti
tesam accayena acchinnamulako suttanto hoti sappatissarano ayam
bhikkhave tatiyo dhammo saddhammassathitiya asammosaya anantaradhanaya
samvattati.
{160.8} Puna caparam bhikkhave thera bhikkhu na bahullika honti na
sathalika okkamane nikkhittadhura paviveke pubbangama viriyam
arabhanti appattassa pattiya anadhigatassa adhigamaya asacchikatassa
sacchikiriyaya tesam pacchima janata ditthanugatim apajjati sapi hoti
na bahullika na sathalika okkamane nikkhittadhura paviveke pubbangama
viriyam arabhati appattassa pattiya anadhigatassa adhigamaya asacchikatassa
sacchikiriyaya ayam bhikkhave catuttho dhammo saddhammassa thitiya
asammosaya anantaradhanaya samvattati . ime kho bhikkhave cattaro
dhamma saddhammassa thitiya asammosaya anantaradhanaya samvattantiti.
Indriyavaggo pathamo
[1]-
------------
@Footnote: 1 Ma. indriyani saddha panna satisankhanapancamam
@ kappo rogo parihani bhikkhuni sugatena cati.
The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 21 page 190-199.
https://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=21&A=4042&modeTY=2
Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :-
https://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=21&A=4042&modeTY=2
Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :-
https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=21&item=151&items=10
Compare with The MCU Version of Thai Tipitaka :-
https://84000.org/tipitaka/pitaka_item/m_siri.php?B=21&siri=132
Study Atthakatha :-
https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=21&i=151
The Pali Atthakatha in Thai :-
https://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=15&A=8828
The Pali Atthakatha in Roman :-
https://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=15&A=8828
Contents of The Tipitaka Volume 21
https://84000.org/tipitaka/read/?index_21
https://84000.org/tipitaka/english/?index_21
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐.
การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน.
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]
![]()