วิธีกำหนดรู้อุปาทานทั้งปวง

ปัญหา เราจะกำหนดรู้อุปาทานทั้งปวงได้อย่างไร?

พุทธดำรัสตอบ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาศัยจักษุและรูปเกิดจักษุวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... อาศัยหูและเสียง เกิดโสตวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... อาศัยจมูกและกลิ่น เกิดฆานวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... อาศัยลิ้นและรส เกิดชิวหาวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... อาศัยกายและโผฏฐัพพะ เกิดกายวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... อาศัยมโนและธรรมารมณ์ เกิดมโนวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเป็นผัสสะ เพราะผัสสะ เป็นปัจจัยจึงเกิดเวทนา... “อริยสาวกผู้ใดเรียนรู้แล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ย่อมเบื่อหน่าย... เมื่อเบื่อหน่ายคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัดย่อมหลุดพ้น เธอย่อมทราบชัดว่าเพราะความหลุดพ้น อุปาทานเป็นอันเรากำหนดรู้แล้ว....”

ปริญญาสูตร สฬา. สํ. (๖๓) ตบ. ๑๘ : ๓๙-๔๐ ตท. ๑๘ : ๓๑-๓๒ ตอ. K.S. ๔ : ๑๖
อ่านต่อจากพระไตรปิฎก:
• อ่านพระสูตรเต็ม
• ค้นจากชื่อพระสูตร