ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕
อนุโลมติกทุกปัฏฐาน สนิทัสสนัตติกสรณทุกะ

               อรรถกถาติกทุกปัฏฐาน               
               แม้ในติกทุกปัฏฐาน พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ทรงทำเทศนาด้วยอำนาจการยกเพียงปัญหาขึ้นเท่านั้นว่า กุสลํเหตุ ํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา.
               ในทุกติกปัฏฐานนั้น ทรงประกอบกุศลบทกับเหตุทุกะในหนหลังแล้ว แต่งเทศนาโดยย่อในวาระทั้งปวง ด้วยอำนาจปัจจัยทั้งหมดฉันใด ในติกทุกปัฏฐาน นี้ก็ฉันนั้น ทรงประกอบเหตุบทกับกุสลติกะ แล้วแต่งเทศนาโดยย่อในวาระทั้งปวง ด้วยอำนาจปัจจัยทั้งหมด. อนึ่ง ทรงประกอบนเหตุบทกับกุสลติกะ ทำกุสลติกเหตุทุกะให้จบลง เหมือนอย่างทรงประกอบเหตุบทฉะนั้น.
               ต่อจากนั้นทรงแสดงติกทุกะ ๒๑ มีเวทนาติกเหตุทุกะเป็นต้น โดยนัยเป็นต้นว่า สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตํ เหตุ ํ ธมฺมํ แล้วทรงประกอบเหตุทุกะกับติกะ ๒๒ อย่างนี้แล้ว ทรงประกอบทุกะทั้งหมดด้วยอำนาจที่จะมีได้มีสเหตุทุกะเป็นต้นมีสรณทุกะเป็นที่สุด กับติกะเหล่านั้นเองอีก แม้ในอธิการนี้บทใดๆ ประกอบกันไม่ได้ บทนั้นๆ ทรงปฏิเสธไว้ในบาลีนั่นแล.
               พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือเอาทุกะ ๑๐๐ ผนวกเข้าในติกะ ๒๒ แล้วแสดงปัฏฐาน ชื่อว่าติกทุกปัฏฐาน. แม้ในติกทุกปัฏฐานนั้น ทรงย่อบาลีไว้ด้วยนัยใดๆ นัยนั้นๆ ผู้ศึกษาพึงทราบโดยพิสดารแล.

               อรรถกถาติกทุกปัฏฐาน จบ.               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมติกทุกปัฏฐาน สนิทัสสนัตติกสรณทุกะ จบ.
อ่านอรรถกถา 44.2 / 1อ่านอรรถกถา 44.2 / 955อรรถกถา เล่มที่ 44.2 ข้อ 959อ่านอรรถกถา 44.3 / 1อ่านอรรถกถา 44.3 / 217
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=44&A=15212&Z=15228
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๒๔  เมษายน  พ.ศ.  ๒๕๕๗
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com