อานิสงส์แห่งการถวายนมส้มและน้ำผึ้ง

ในสมัยพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ พระสีวลีเถระเกิดเป็นกษัตริย์แห่งกรุงหงสวดี วันหนึ่งได้เสด็จไปฟังธรรม และทอดพระเนตรเห็นพระพุทธเจ้าทรงแต่งตั้งภิกษุรูปหนึ่งไว้ในตำแหน่งเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายผู้มีลาภ

พระองค์ทรงปรารถนาตำแหน่งนั้น จึงนิมนต์พระปทุมุตตรพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระสาวกสงฆ์มารับมหาทานตลอด 7 วัน เมื่อครบกำหนดแล้วจึงหมอบลงแทบพระบาท ตั้งความปรารถนาว่า ในอนาคตกาลขอให้พระองค์ได้เป็นภิกษุผู้เลิศทางมีลาภในพระศาสนาของพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่ง

พระปทุมุตตรพุทธเจ้าทรงตรวจดูอนาคตแล้วตรัสว่า เมื่อเวลาผ่านไป 100,000 กัป พระพุทธเจ้าพระนามว่าโคดมจักเสด็จอุบัติขึ้น พระราชาพระองค์นี้จักได้เป็นสาวกชื่อสีวลี และเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุทั้งหลายผู้มีลาภ

พระองค์ทรงทำกุศลตลอดพระชนมชีพ ครั้นสิ้นชีวิตแล้วก็เวียนเกิดในเทวโลกและมนุษยโลก จนมาถึงสมัยพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี ได้เกิดเป็นกุลบุตรในหมู่บ้านแห่งหนึ่งใกล้กรุงพันธุมดี

ครั้งนั้น ชาวกรุงพันธุมดีร่วมกันจัดมหาทานถวายพระวิปัสสีพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระสงฆ์ พวกเขาตรวจดูสิ่งของที่เตรียมไว้แล้วพบว่ายังขาดนมส้มและน้ำผึ้ง จึงส่งคนไปคอยตามทางเข้าเมือง เผื่อพบผู้ที่นำของทั้ง 2 อย่างมา

วันนั้นกุลบุตรกำลังถือนมส้มใหม่เข้าไปในเมือง ระหว่างทางพบรวงผึ้งขนาดใหญ่ซึ่งไม่มีตัวผึ้ง จึงนำติดตัวไปด้วย ชายที่ชาวเมืองส่งมาคอยเห็นเข้าก็ขอซื้อนมส้มและน้ำผึ้งในราคา 1 กหาปณะ แต่กุลบุตรไม่ยอมขาย

ชายคนนั้นเพิ่มราคาเป็น 2 กหาปณะ แล้วเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนถึง 1,000 กหาปณะ กุลบุตรเห็นว่าของทั้ง 2 อย่างมิได้มีราคาสูงถึงเพียงนั้น จึงถามว่าต้องการนำไปทำอะไร

เมื่อทราบว่าชาวเมืองต้องการนำไปเติมส่วนที่ยังขาดในมหาทาน กุลบุตรจึงไม่รับเงินแม้แต่กหาปณะเดียว แต่ขอเป็นผู้ถวายนมส้มและน้ำผึ้งด้วยมือของตนเอง ชายผู้นั้นจึงกลับไปแจ้งชาวเมืองว่า ของทั้ง 2 อย่างหาได้แล้ว เจ้าของไม่ประสงค์จะขาย แต่ปรารถนาจะร่วมถวายเป็นทาน

กุลบุตรนำเงินเล็กน้อยที่ติดตัวซื้อเครื่องเผ็ด 5 ชนิด บดและปรุงเข้ากับนมส้มและน้ำผึ้ง แล้วบรรจุลงในใบบัว จากนั้นจึงเข้าไปนั่งรอโอกาสอยู่ไม่ไกลจากพระวิปัสสีพุทธเจ้า

เมื่อถึงวาระของตน เขาเข้าไปเฝ้า กราบทูลว่า ของสิ่งนี้เป็นเครื่องบรรณาการของคนยาก ขอพระองค์ทรงพระกรุณารับไว้ พระวิปัสสีพุทธเจ้าทรงรับด้วยบาตรหิน แล้วทรงอธิษฐานให้นมส้มและน้ำผึ้งนั้นเพียงพอแก่พระสงฆ์ทั้งหมด แม้แจกถวายภิกษุถึง 68,000 รูปแล้วก็ยังไม่หมดสิ้น

หลังพระพุทธองค์เสวยเสร็จ กุลบุตรกราบทูลตั้งความปรารถนาว่า ด้วยผลแห่งทานนี้ ไม่ว่าจะเกิดในภพใด ขอให้ตนเป็นผู้ถึงความเป็นเลิศทางลาภและยศ พระวิปัสสีพุทธเจ้าตรัสว่า ความปรารถนาของเขาจงสำเร็จ แล้วทรงอนุโมทนาทานแก่กุลบุตรและชาวเมือง

กุลบุตรนั้นบำเพ็ญกุศลตลอดชีวิต แล้วเวียนเกิดในเทวโลกและมนุษยโลกอีกเป็นเวลายาวนาน กระทั่งพุทธกาลนี้จึงมาถือปฏิสนธิในพระครรภ์ของพระนางสุปปวาสา พระราชธิดาแห่งโกลิยวงศ์

ตั้งแต่ทรงพระครรภ์ พระนางสุปปวาสาก็มีลาภเกิดขึ้นมากมาย ได้รับเครื่องบรรณาการครั้งละ 500 ทั้งเช้าและเย็น เมื่อพระประยูรญาติทดลองบุญโดยให้พระนางแตะต้องกระเช้าพืช พืชชนิดหนึ่ง ๆ ก็แตกหน่อออกมาคราวละร้อยบ้าง พันบ้าง ข้าวจากนาผืนหนึ่งให้ผลถึง 50 หรือ 60 เกวียน เมื่อพระนางแตะประตูยุ้งฉางแล้วคนตักข้าวออก ข้าวในยุ้งก็ไม่พร่อง และเมื่อทรงจับทัพพีแจกอาหาร ข้าวในหม้อก็ไม่หมดตราบเท่าที่ยังไม่ทรงยกพระหัตถ์ออก

ต่อมา สีวลีกุมารมีความประสงค์จะบวช พระนางสุปปวาสาจึงทรงอนุญาตให้พระสารีบุตรนำไปบรรพชา

ขณะปลงผมปอยแรก สีวลีกุมารบรรลุโสดาปัตติผล ปอยที่ 2 บรรลุสกทาคามิผล ปอยที่ 3 บรรลุอนาคามิผล และเมื่อปลงผมเสร็จก็บรรลุพระอรหัต ตั้งแต่วันที่พระสีวลีบวช ปัจจัย 4 ก็เกิดแก่พระภิกษุสงฆ์อย่างเพียงพอ

ต่อมาครั้งหนึ่ง พระพุทธเจ้าพร้อมด้วยภิกษุ 500 รูปจะเสด็จไปยังสำนักพระเรวตเถระ พระอานนท์กราบทูลว่า มีทางอยู่ 2 สาย ทางตรงมีระยะทาง 30 โยชน์ เป็นทางกันดารของอมนุษย์และหาอาหารได้ยาก ส่วนทางอ้อมมีระยะทาง 60 โยชน์ เป็นทางปลอดภัยและหาภิกษาได้ง่าย

พระพุทธเจ้าตรัสถามพระอานนท์ว่า “สีวลีมากับเราหรือ” เมื่อพระอานนท์ทูลว่าพระสีวลีมาด้วย พระองค์จึงตรัสว่า “ถ้าอย่างนั้น พระสงฆ์จงไปทางตรง เราจักทดลองบุญของพระสีวลี”

ตลอดทางกันดาร 30 โยชน์ เหล่าเทวดาจัดที่พักและนำข้าวยาคู ของเคี้ยว และภัตตาหารมาถวาย พร้อมเที่ยวถามหาพระสีวลี พระพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระสงฆ์จึงเดินทางผ่านทางกันดารนั้นได้โดยไม่ขาดแคลนสิ่งใดเลย

เมื่อพระพุทธเจ้าทรงแต่งตั้งภิกษุสาวกไว้ในตำแหน่งต่าง ๆ จึงทรงยกย่องพระสีวลีเถระว่าเป็นเลิศกว่าภิกษุสาวกทั้งหลายผู้มีลาภ สมดังความปรารถนาที่ตั้งไว้ต่อพระปทุมุตตรพุทธเจ้าเมื่อ 100,000 กัปก่อน