![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
292. 5. Sambulakaccānattheragāthāvaṇṇanā
devo cāti āyasmato sambulakaccānattherassa 1- gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto ito
catunavutikappamatthake 2- kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ sataraṃsiṃ nāma
paccekabuddhaṃ nirodhā vuṭṭhahitvā piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso tālaphalaṃ
adāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe
gahapatikule nibbattitvā "sambulo"ti laddhanāmo kaccānatgottatāya
sambulakaccānoti paññāyittha.
So vayappatto satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā himavanta-
samīpe bheravāya nāma pabbataguhāyaṃ vipassanāya kammaṃ karonto viharati. Athekadivasaṃ
mahā akālamegho satapaṭalasahassapaṭalo 3- thanento gajjento vijjullatā nicchārento
gaḷagaḷāyanto uṭṭhahitvā vassituṃ ārabhi, asaniyo phaliṃsu. Taṃ saddaṃ sutvā accha-
taracchavanamahiṃsahatthiādayo bhītatasitā bhītaravaṃ 4- viraviṃsu. Thero pana āraddhavipassanattā
kāye jīvite ca nirapekkho vigatalomahaṃso taṃ acintento vipassanāyameva kammaṃ
karonto ghammāpagamena utusappāyalābhena samāhitacitto tāvadeva vipassanaṃ
ussukkāpetvā saha abhiññāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 5- :-
"sataraṃsī nāma bhagavā sayambhū aparājito
vivekā vuṭṭhahitvāna gocarāyābhinikkhami.
Phalahattho ahaṃ disvā upagacchiṃ narāsabhaṃ
pasannacitto sumano tālaphalaṃ adāsahaṃ.
@Footnote: 1 Sī. sambalakaccāyanattherassa 2 Sī. catunavuta..., Ma. catunavute 3 Sī......paṭalena
@4 Sī. bheravaṃ bhītaravaṃ 5 khu.apa. 33/99/149 tālaphaliyattherāpadāna (syā)
Catunnavute ito 1- kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā somanassajāto udāna-
vasena aññaṃ byākaronto:-
[189] "devo ca vassati devo ca gaḷagaḷāyati
ekako cāhaṃ bherave bile viharāmi
tassa mayhaṃ ekakassa bherave bile viharato
natthi bhayaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā.
[190] Dhammatā mamesā yassa me
ekakassa bherave bile
viharato natthi bhayaṃ vā
chambhitattaṃ vā lomahaṃso vā"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
Tattha devo ca vassati, devo ca gaḷagaḷāyatīti devo megho vassati ca,
"gaḷagaḷā"ti ca karonto 2- gajjatīti attho. Gajjantassa hi anukaraṇametaṃ. Ekako
cāhaṃ bherave bile viharāmīti ahañca ekako asahāyo sappaṭibhayāyaṃ pabbataguhāyaṃ
vasāmi, tassa mayhaṃ evaṃbhūtassa me sato natthi yaṃ vā chambhitattaṃ vā lomahaṃso
vāti cittutrāsasaññitaṃ bhayaṃ vā taṃnimittakaṃ 3- sarīrassa chambhitattaṃ vā
lomahaṃsanamattaṃ vā natthi.
Kasmāti? tattha kāraṇamāha "dhammatā mamesā"ti. Apariññātavatthukassa
@Footnote: 1 cha.Ma. catunnavutito 2 Sī. gaḷagaḷāyanto 3 Ma. dukkhaṃ bhārikaṃ
Hi tattha appahīnacchandarāgatāya bhayādinā bhavitabbaṃ, mayā pana sabbaso tattha
pariññātaṃ, tattha ca chandarāgo samucchinno, tasmā bhayādīnaṃ abhāvo dhammatā
mamesā 1- mama dhammasabhāvo esoti aññaṃ byākāsi.
Sambulakaccānattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 483-485.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=10811
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=10811
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=292
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5925
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6063
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6063
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]