![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
299. 2. Dhammapālattheragāthāvaṇṇanā
yo have daharo bhikkhūti āyasmato dhammapālattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
atthadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto kenacideva
karaṇīyena vanantaṃ upagato satthāraṃ disvā pasannamānaso pilakkhaphalamadāsi 1-. So
tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde satthari parinibbute
avantīraṭṭhe brāhmaṇakule nibbattitvā dhammapāloti laddhanāmo vayappatto takkasilaṃ
gantvā sippaṃ uggahetvā paṭinivattento antarāmagge ekasmiṃ vihāre aññataraṃ
theraṃ disvā tassa santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ
vaḍḍhetvā chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
"vanantare buddhaṃ disvā atthadassiṃ mahāyasaṃ
pasannacitto sumano pilakkhassa phalaṃ adaṃ. 3-
Aṭṭhārase kappasate yaṃ phalamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Chaḷabhiñño pana hutvā samāpattisukhena vītināmento ekadivasaṃ tasmiṃ vihāre
dve sāmaṇere rukkhagge pupphāni ocinante ārūḷhasākhāya bhaggāya patante
disvā 4- thero iddhānubhāvena hatthena gahetvā 5- arogeyeva bhūmiyaṃ ṭhapetvā tesaṃ
sāmaṇerānaṃ dhammaṃ desento:-
@Footnote: 1 Sī. milakkhaphala... 2 khu.apa. 32/21/412 pilakkhaphaladāyakattherāpadāna
@3 cha.Ma. pilakkhassādadiṃ phalaṃ 4 Ma. sāmaṇerā .pe. ocinantā .pe. patanti.
@ te disvāti 5 Sī. hatthe gahetvā
[203] "yo have daharo bhikkhu yuñjati buddhasāsane
jāgaro sa hi suttesu 1- amoghaṃ tassa jīvitaṃ.
[204] Tasmā saddhañca sīlañca pasādaṃ dhammadassanaṃ
anuyuñjetha medhāvī saraṃ buddhāna sāsanan"ti
imā dve gāthā abhāsi.
Tattha yoti aniyamavacanaṃ. Haveti daḷhatthe nipāto. Daharoti taruṇo. Bhikkhatīti
bhikkhu. Yuñjatīti ghaṭati vāyamati. Jāgaroti jāgaraṇadhammasamannāgato 2-. Suttesūti 3-
supantesu. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yo bhikkhu daharova samāno taruṇo "tathāhaṃ pacchā
vuḍḍhakāle jānissāmī"ti acintetvā buddhānaṃ sāsane appamādapaṭipattiyaṃ yuñjati
samathavipassanābhāvanāya yogaṃ karoti, so suttesu avijjāniddāya suttesu pamattesu
saddhādijāgaradhammasamannāgamena jāgaro, tatoeva attahitaparahitapāripūriyā amoghaṃ
avañjhaṃ tassa jīvitaṃ, yasmā ca etadevaṃ, tasmā saddhañca "atthi kammaṃ atthi
kammavipāko"tiādinayappavattaṃ 4- kammaphalasaddhañca, saddhūpanibandhattā sīlassa
tadupanissayaṃ catupārisuddhisīlañca, "sammāsambuddho bhagavā, svākhāto dhammo,
suppaṭipanno saṃgho"ti evaṃ pavattaratanattayappasādañca, vipassanāpaññāsahitāya
maggapaññāya pariññādivasena catusaccadhammadassanañca medhāvī dhammojapaññāya samannāgato
bhikkhu buddhānaṃ sāsanaṃ ovādaṃ anusiṭṭhiṃ anussaranto ādittampi attano sīsaṃ
ajjhupekkhitvā anuyuñjetha, tattha anuyogaṃ ātappaṃ kareyyāti attho.
Dhammapālattheragāthāvaṇṇanā
-------------
@Footnote: 1 Sī.,Ma. patisuttesu, pāli. sahisuttesu (mahācuḷa.) 2 Sī.,i. jāgara....
@3 Sī. patisuttesūti, Ma. sahisuttesūti 4 Sī. atthi kamme vipākoti
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 502-503.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=11227
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=11227
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=299
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5987
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6117
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6117
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]