![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
11. Pathamapatibbatavimanavannana
konca mayura diviya ca hamsati pathamapatibbatavimanam. 3- Tassa ka
uppatti? bhagava savatthiyam viharati jetavane anathapindikassa arame. Tattha
annatra itthi patibbata ahosi bhattu anukulavattini khama padakkhinaggahini,
na kuddhapi patippharati, apharusavaca saccavadini saddha pasanna 4- yathavibhavam
danani ca adasi. Sa kenacideva rogena phuttha kalam katva tavatimsabhavane
nibbatti. Athayasma mahamoggallano purimanayeneva devacarikam caranto tam devadhitaram
mahatim sampattim anubhavantim disva tassa samipamupagato, sa accharasahassaparivuta
satthisakatabharalankarapatimanditattabhava therassa padesu sirasa vanditva ekamantam
atthasi. Theropi taya katapunnakammam pucchanto:-
[93] "konca mayura 5- diviya ca hamsa
vaggussara kokila sampatanti
@Footnote: 1 vi.cula. 7/350/146 2 di.pa. 11/336/227, an.atthaka. 23/121/240 (sya.)
@3 cha.Ma. patibbatavimanam 4 Si. saddhasampanna 5 ka. mayura, evamuparipi
Pupphabhikinnam rammamidam vimanam
anekacittam naranarisevitam.
[94] Tattha'cchasi devi mahanubhave
iddhi vikubbanti anekarupa
ima ca te accharayo samantato
naccanti gayanti pamodayanti ca.
[95] Deviddhipattasi mahanubhave
manussabhuta kimakasi punnam
kenasi evanjalitanubhava
vanno ca te sabbadisa pabhasati"ti
aha.
[96] Sa devata attamana moggallanena pucchita
panham puttha viyakasi yassa kammassidam phalam.
[97] "aham manussesu manussabhuta
patibbata'nannamana ahosim
matava puttam anurakkhamana
kuddhapiham nappharusam avocam.
[98] Sacce thita mosavajjam pahaya
dane rata sangahitattabhava
annanca pananca pasannacitta
sakkacca danam vipulam adasim.
[99] Tena me'tadiso vanno tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhoga ye keci manaso piya.
[100] Akakhami te bhikkhu mahanubhava
manussabhuta yamakasi punnam
tenamhi evanjalitanubhava
vanno ca me sabbadisa pabhasati"ti
sa devata vissajjesi.
#[93] Tattha 1- koncati koncasakuna, ye "sarasa"tipi vuccanti. Mayurati
moRa. Diviyati dibbanubhava. Idam hi padam "diviya konca, diviya mayura"tiadina
catuhipi padehi yojetabbam. Hamsati suvannahamsadihamsa. 2- Vaggussarati
madhurassaRa. Kokilati kalakokila ceva sukkakokila 3- ca. Sampatantiti devataya
abhiramanattham kilanta lalanta samantato patanti vicaranti. Koncadirupena hi
devataya ratijananattham parivarabhuta devata kilanta lalanta "konca"tiadina vutta.
Pupphabhikinnanti ganthitaganthitehi nanavidharatanakusumehi okinnam. Rammanti
ramaniyam, manoramanti attho. Anekacittanti anekehi uyyanakapparukkhapokkharani-
adihi vimanesu ca anekehi bhittivisesadihi cittam. Naranarisevitanti parivara-
bhutehi devaputtehi devadhitahi ca upasevitam.
#[94] Iddhi vikubbanti anekarupati nanarupanam vidamsanena 4- anekarupa
kammanubhavasiddha iddhi vikubbanti vikubbaniddhiyo valanjenti acchasiti yojana.
#[97] Anannamanati patibbata, patito annasmim mano etissati annamana,
na annamanati anannamana, mayham samikato annasmim purise papakam cittam na
@Footnote: 1 Si. tattha gathasu pana 2 Ma. suvannahamsa
@3 Si. phussakokila 4 ka. vidassanena
Uppadesinti attho. Matava puttam anurakkhamanati yatha mata puttam, evam
mayham samikam, sabbepi va satte hitesitaya ahitapanayanakamataya ca anuddayamana.
Kuddhapiham nappharusam avocanti parena katam aphasukam paticca kuddhapi samana
aham pharusavacanam na kathesim, annadatthu piyavacanameva abhasinti adhippayo.
#[98] Sacce thitati sacce patitthita. Yasma musavada veramaniya sacce
patitthita 1- nama hoti, na kadaci saccavacanamattenati aha:- mosavajjam
pahayati musavadam pahaya. Dane ratati dane abhirata, yuttappayuttati attho.
Sangahitattabhavati sangahavatthuhi attanam viya sabhaveneva paresam sanganhanasila
annanca pananca kammaphalasaddhaya pasannacitta sakkaccam cittikarena adasim,
annanca vatthadidanam vipulam ularam adasinti yojana. Sesam vuttanayemeva.
Pathamapatibbatavimanavannana nitthita.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 59-62.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=1277&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=1277&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=11
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=273
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=300
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=300
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]