![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
20. 3. Acamadayikavimanavannana
pindaya te carantassati acamadayikavimanam. Tassa ka uppatti? bhagava
rajagahe viharati veluvane kalandakanivape. Tena kho pana samayena rajagahe annataram
kulam ahivatakarogena 2- upaddutam ahosi, tattha sabbe jana mata thapetva ekam
@Footnote: 1 ka. vuttanayameva 2 cha.Ma. ahivatarogena. evamuparipi
Itthim. Sa geham gehagatanca sabbam dhanadhannam chaddetva maranabhayabhita bhattichiddena
palata anatha hutva parageham gantva tassa pitthipasse vasati. Tasmim gehe
manussa karunayanta ukkhaliadisu avasittham yagubhattaacamadim tassa denti,
sa tesam acamena jivitam 1- kappeti.
Tena ca samayena ayasma mahakassapo sattaham nirodhasamapattim samapajjitva
tato vutthito "kam nu kho aham ajja aharapatiggahanena anuggahessami duggatito
ca dukkhato ca mocessami"ti cintento tam itthim asannamaranam nirayasamvattanikancassa
kammam katokasam disva "ayam mayi gate attana laddham acamam dassati, teneva
nimmanaratidevaloke uppajjissati, evam nirayupapattito mocetva handaham imissa
saggasampattim nipphadessami"ti pubbanhasamayam nivasetva pattacivaramadaya tassa
nivesanatthanabhimukho gacchati. Atha sakko devanamindo annatakavesena anekarasam
anekasupabyanjanam dibbaharam upanesi. Tam natva thero "kosiya tvam katakusalo,
kasma evam karosi, ma duggatanam kapananam sampattim vilumpi"ti patikkhipatva
tassa itthiya purato atthasi.
Sa theram disva "ayam mahanubhavo thero, imassa databbayuttakam khadaniyam
va bhojaniyam va idha natthi, idanca kilitthabhajanagatam tinacunnarajanukinnam alonam
sitalam apparasam acamakanjiyamattam edisassa datum na ussahami"ti cintetva
"aticchatha"ti aha. Thero ekapadanikkhepamattam apasakkitva atthasi. Gehavasino
manussa bhikkham upanesum, thero na sampaticchati. Sa duggatitthi "mameva anuggahatthaya
idhagato, mama santakameva patiggahetukamo"ti natva pasannamanasa adarajata
tam acamam therassa patte akiri. Thero tassa pasadasamvaddhanattham bhunjanakaram
@Footnote: 1 Si.,i. tattha sa tesam vahasa jivikam, cha.Ma. sa tam bhunjitva jivikam
Dassesi, manussa asanam pannapesum. Thero tattha nisiditva tam acamam bhunjitva
pivitva onitapattapani anumodanam katva tam duggatitthim "tvam ito tatiye attabhave
mama mata ahosi"ti vatva gato. Sa tena there atipasadanca 1- uppadetva
tassa rattiya pathamayame kalam katva nimmanaratinam devanam sahabyatam upapajji.
Atha sakko devaraja tassa kalakatabhavam natva "kattha nu kho uppanna"ti
avajjento tavatimsesu adisva rattiya majjhimayame ayasmantam mahakassapam
upasankamitva tassa nibbattatthanam pucchanto:-
[185] "pindaya te carantassa tunhibhutassa titthato
dalidda kapana nari paragaram apassita. 2-
[186] Ya te adasi acamam pasanna sehi panibhi
sa hitva manusam deham kam nu sa disatam gata"ti
dve gatha abhasi.
#[185] Tattha pindayati pindapatatthaya. Tunhibhutassa titthatoti idam
pindaya caranakaradassanam, uddissa titthatoti attho. Daliddati duggata. Kapanati
varaki. "dalidda"ti imina tassa bhogaparijunnam dasseti, "kapana"ti imina
natiparijunnam paragaram apassitati parageham nissita, paresam ghare bahipitthichadanam
nissaya vasanti.
#[186] Kam nu sa disatam gatati chasu kamadevalokesu uppajjanavasena kam
nama disam gata. Iti sakko "therena tatha katanuggaha ularaya
@Footnote: 1 Si. bhattippasadanca 2 Si. avassita. evamuparipi
Dibbasampattiya bhagini, na ca dissati"ti hettha dvisu devalokesu apassanto
samsayapanno pucchati.
Athassa thero:-
[187] "pindaya me carantassa tunhibhutassa titthato
dalidda kapana nari paragaram apassita.
[188] Ya me adasi acamam pasanna sehi panibhi 1-
sa hitva manusam deham vippamutta ito cuta.
[189] Nimmanaratino nama santi deva mahiddhika
tattha sa sukhita nari modatacamadayika"ti 2-
pucchitaniyameneva pativacanam dento tassa nibbattatthanam kathesi.
#[188] Tattha vippamuttati tato manussadobhaggiyato paramakarunnavuttito
vippamutta apagata.
#[189] Modatacamadayikati acamamattadayika sapi nama pancame
kamasagge dibbasampattiya modati, passa tava khettasampattiphalanti 3- dasseti.
Puna sakko tassa danassa mahapphalatam mahanisamsatanca sutva tam
thomento aha:-
[190] "aho danam varakiya kassape suppatitthitam
parabhatena danena ijjhittha vata dakkhina.
@Footnote: 1 ka. sakehi panihi 2 i.,Ma.,paliyam. moditacamadayikati 3 Si....balanti
[191] Ya mahesittam kareyya cakkavattissa rajino
nari sabbangakalyani bhattu canomadassika
etassacamadanassa kalam nagghati solasim.
[192] Satam nikkha satam assa satam assatariratha
satam kannasahassani amuttamanikundala
etassacamadanassa kalam nagghanti solasim.
[193] Satam hemavata naga isadanta urulhava
suvannakaccha matanga hemakappanavasasa 1-
etassacamadanassa kalam nagghanti solasim.
[194] Catunnamapi dipanam issaram yodha karaye
etassacamadanassa kalam nagghati solasin"ti.
#[190] Tattha ahoti acchariyatthe nipato. Varakiyati kapaniya. Parabhatenati
parato anitena, paresam gharato unchacariyaya laddhenati attho. Danenati databbena
acamamattena deyyadhammena. Ijjhittha vata dakkhinati dakkhina danam aho
nipphajjittha, aho mahapphala mahajutika mahavipphara ahuvatthati attho.
#[191] Idani "itthiratanadinipi tassa danassa satabhagampi sahassabhagampi
na upenti"ti dassetum "ya mahesittam kareyya"tiadi vuttam. Tattha sabbanga-
kalyaniti "natidigha natirassa natikisa natithula natikali naccodata atikkanta
manusavannam appatta dibbavannan"ti evam vuttehi sabbehi angehi karanehi,
sabbehi va angapaccangehi kalyani sobhana sundaRa. Bhattu canomadassikati
@Footnote: 1 ka. hemakappanivasasa
Samikassa alamakadassana satisayam dassaniya pasadika. Etassacamadanassa,
kalam nagghati solasinti etassa etaya dinnassa acamadanassa phalam solasabhagam
katva tato ekam bhagam puna solasabhagam katva gahitabhagasankhatam solasim kalam
cakkavattiranno 1- itthiratanabhavopi nagghati nanubhoti na papunati. "suvannassa
pancadasadharanam nikkhan"ti vadanti, "satadharanan"ti apare.
#[193] Hemavatati himavati jata, hemavatajatika va. Te hi mahanta
thamajavasampanna ca honti. Isadantati rathisasadisadanta, 2- thokamyeva
anuvankadantati 3- attho. Tena visalakadathibhavam 4- nivareti. Urulhavati
thamajavaparakkamehi bruhanto, mahantam yuddhakiccam vahitum samatthati attho.
Suvannakacchati hemamayagiveyyakapatimukka. 5- Kacchasisena hi sabbam hatthiyoggam 6-
vadati. Hemakappanavasasati suvannakhacitagajattharanakankanadihatthalankarasampanna 7-.
#[194] Catunnam mahadipanam issaranti dvisahassaparittadipaparivaranam
jambudipadinam catunnam mahadipanam issariyam. Tena sattaratanasamujjalam sakalam
cakkavattisirim vadati. Yam panettha avuttam, tam hettha vuttanayameva.
Idha sakkena devarajena attana ca vuttam sabbam ayasma mahakassapatthero
bhagavato arocesi. Bhagava tam atthuppattim katva sampattaparisaya vittharena dhammam
desesi, sa desana mahajanassa satthika ahositi.
Acamadayikavimanavannana nitthita.
--------------
@Footnote: 1 Si. cakkavattissa rajino 2 Si.,i. rathasisasadisadanta
@3 cha.Ma. avanatadantati 4 i. visalatadibhavam
@5 i. hemamayagiveyyakadiyutta 6 Ma. hatthiyuttam 7 Si....hatthalankarasannaha
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 108-113.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=2337&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=2337&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=20
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=588
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=591
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=591
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]