![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
2. Dhatusuttavannana
[51] Dutiye dhatuyoti attano phalassa sabhavassa ca dharanatthena
dhatuyo. Yancettha phalanibbattakam, tam attano phalassa sabhavassa ca, itaram
sabhavasseva dharanatthena dhatu. Rupadhatuti rupabhavo. Dhatuya agatatthane bhavena
paricchinditabbam, bhavassa agatatthane dhatuya paricchinditabbanti idha bhavena
paricchedo kathito. Tasma:-
"katame dhamma rupavacara, hetthato brahmalokam pariyantam
karitva uparito akanitthe deve anto karitva etthavacara ettha
pariyapanna khandhadhatuayatana. Ime dhamma rupavacara"ti 1-
evam vutta rupavacaradhamma rupadhatu. Arupadhatuti arupabhavo. Idhapi bhavena
paricchedo kathitoti:-
"katame dhamma arupavacara, hetthato akasanancayatanupage
deve anto karitva uparito nevasannanasannayatanupage deve
anto karitva etthavacara ettha pariyapanna khandhadhatuayatana,
ime dhamma arupavacara"ti 2-
evam vutta arupavacaradhamma arupadhatu, nirodhadhatuti nibbanam veditabbam.
Aparo nayo:- rupasahita rupapatibaddha dhammappavatti rupadhatu,
pancavokarabhavo ekavokarabhavo ca, tena sakalo kamabhavo rupabhavo ca sangahito.
Ruparahita dhammappavatti arupadhatu, catuvokarabhavo, tena arupabhavo sangahito.
Iti dvihi padehi tayo bhava sabba samsarappavatti dassita. Tatiyapadena pana
asankhatadhatuyeva sangahitati maggaphalani idha tikavinimuttadhamma nama jata.
@Footnote: 1 abhi.san. 34/1289/294 2 abhi.san. 34/1291/294
Keci pana "rupadhatuti rupasabhava dhamma, arupadhatuti arupasabhava dhammati
padadvayena anavasesato pancakkhandha gahita"ti, "rupatanhaya visayabhuta dhamma
rupadhatu, arupatanhaya visayabhuta arupadhatu"ti ca vadanti, tam sabbam idha nadhippetam.
Tasma vuttanayeneva attho veditabbo.
Gathasu rupadhatum parinnayati rupapatibaddhadhammappavattim nataparinnadihi
tihi parinnahi parijanitva. Arupesu 1- asanthitati arupavacaradhammesu bhavaragavasena
bhavaditthivasena ca nappatitthita anallina. "arupesu asanthita"ti ca pathanti,
so evattho. Ettavata tebhumakadhammanam parinna vutta. Nirodhe ye vimuccantiti
ye nibbane arammanabhute aggamaggaphalavasena samucchedapatippassaddhihi
anavasesakilesato vimuccanti. Te jana maccuhayinoti te khinasavajana maranam
samatita.
Evam dhatuttayasamatikkamena amatadhigamam dassetva "ayanca patipada maya
gatamaggo ca tumhakam desito"ti tattha nesam ussaham janento dutiyam gathamaha.
Tattha kayenati namakayena maggaphalehi. Phusayitvati patva. Nirupadhinti khandhadi-
sabbupadhirahitam. Upadhippatinissagganti tesamyeva upadhinam patinissajjanakaranam.
Nibbanassa hi maggananena sacchikiriyaya sabbe upadhayo patinissattha hontiti
tam tesam patinissajjanakaranam. Sacchikatvati kalena kalam phalasamapattisamapajjanena
attapaccakkham katva anasavo sammasambuddho tameva asokam virajam nibbanapadam
deseti, tasma tadadhigamaya ussukkam katabbanti.
Dutiyasuttavannana nitthita.
--------------
@Footnote: 1 cha.Ma. aruppesu
The Pali Atthakatha in Roman Book 27 page 208-209.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=27&A=4582&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=27&A=4582&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=229
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=5418
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=5470
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=5470
Contents of The Tipitaka Volume 25
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]