![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
2. Abhidhammabhajaniyavannana
[490] Abhidhammabhajaniye "ariyo"ti avatva atthangiko maggoti vuttam.
Evam avuttepi ayam ariyoeva. Yatha hi muddhabhisittassa ranno muddhabhisittaya
deviya kucchimhi jato putto rajaputtoti avuttepi rajaputtoyeva hoti,
evamayampi ariyoti avuttepi ariyoevati veditabbo. Sesamidhapi saccavibhange
vuttanayeneva veditabbam.
[493] Pancangikavarepi atthangikopi avuttepi atthangikoeva veditabbo.
Lokuttaramaggo hi pancangiko nama natthi. Ayamettha acariyanam samanatthakatha.
Vitandavadi panaha "lokuttaramaggopi atthangiko nama natthi, pancangikoyeva
hoti"ti. So suttam aharati 1- vutto addha annam apassanto imam 2-
mahasalayatanato suttappadesam aharissati.- "ya tathabhutassa ditthi, sassa hoti
sammaditthi. Yo tathabhutassa sankappo, vayamo, sati, yo tathabhutassa samadhi,
svassa hoti sammasamadhi. Pubbeva kho panassa kayakammam vacikammam ajivo
suparisuddho hoti"ti. 3-
@Footnote: 1 cha.Ma. aharahiti 2 cha.Ma. idam 3 Ma.u. 14/431/371
Tato "etassa annataram suttapadam ahara"ti vattabbo. Sace aharati,
iccetam kusalam. No ce aharati, sayam aharitva "evamassayam ariyo atthangiko
maggo bhavanaparipurim gacchati"ti 1- imina te satthu sasanena vado bhinno.
Lokuttaramaggo pancangiko nama natthi, atthangikova hotiti vattabbo.
Imani pana tini angani pubbe parisuddhani vattanti, lokuttaramaggakkhane
parisuddhatarani honti. Atha pancangiko maggoti idam kimattham gahitanti?
atirekakiccadassanattham. Yasminhi samaye micchavacam pajahati sammavacam pureti,
tasmim samaye sammakammantasammaajiva natthi. Imani panca karapakanganeva
micchavacam pajahanti, sammavaca pana sayam virativasena pureti. Yasmim samaye
micchakammantam pajahanti, sammakammantam pureti, tasmim samaye sammavacasammaajiva
natthi. Imani panca karapakanganeva micchakammantam pajahanti, sammakammanto
pana sayam virativasena pureti. Yasmim samaye micchaajivam pajahanti, sammaajivam
pureti, tasmim samaye sammavacasammakammanta natthi. Imani panca karapakanganeva
micchaajivam pajahanti, sammaajivo pana sayam virativasena pureti. Imam etesam
pancannam karapakanganam kiccatirekatam dassetum pancangiko maggoti gahitam.
Lokuttaramaggo pana atthangikova hoti, pancangiko nama natthi.
Yadi sammavacadihi saddhim atthangikoti vadatha, catasso sammavacacetana
tisso sammakammantacetana satta sammaajivacetanati imamha cetanabahutta
katham muccissatha. Tasma pancangikova lokuttaramaggoti. Cetanabahuttapi 2-
pamuccissama, atthangikova lokuttaramaggoti ca vakkhama. Tvam tava
mahacattarisakabhanako hosi na hositi pucchitabbo. Sace na homiti vadati, tvam abhanakatta
na janasiti vattabbo. Sace bhanakosmiti vadati, suttam aharati vattabbo.
Sace suttam aharati, iccetam kusalam. No ce aharati, sayam uparipannasato
aharitabbam:-
@Footnote: 1 Ma.u. 14/431/371 2 cha.Ma. cetanabahutta ca
"katama ca bhikkhave sammavaca. Sammavacampaham bhikkhave
dvayam vadami:- atthi bhikkhave sammavaca sasava punnabhagiya
upadhivepakka, atthi bhikkhave sammavaca ariya anasava
lokuttara magganga.
Katama ca bhikkhave sammavaca sasava punnabhagiya
upadhivepakka. Musavada veramani pisunaya vacaya veramani
pharusaya vacaya veramani samphappalapa veramani. Ayam bhikkhave
sammavaca sasava punnabhagiya upadhivepakka.
Katama ca bhikkhave sammavaca ariya anasava lokuttara
magganga. Ya kho bhikkhave ariyacittassa anasavacittassa ariyamaggasamangino
ariyamaggam bhavayato catuhipi vaciduccaritehi arati
virati pativirati veramani. Ayam bhikkhave sammavaca ariya anasava
lokuttara magganga. .pe.
Katamo ca bhikkhave sammakammanto. Sammakammantampaham
bhikkhave dvayam vadami .pe. Upadhivepakko.
Katamo ca bhikkhave sammakammanto ariyo anasavo
lokuttaro .pe.
Katamo ca bhikkhave sammaajivo. Sammaajivampaham bhikkhave
dvayam vadami .pe. Upadhivepakko.
Katamo ca bhikkhave sammaajivo ariyo anasavo lokuttaro
maggango. Ya kho bhikkhave ariyacittassa anasavacittassa ariyamaggasamangino
ariyamaggam bhavayato micchaajiva arati virati pativirati
veramani. Ayam bhikkhave sammaajivo ariyo anasavo lokuttaro
maggango"ti. 1-
@Footnote: 1 Ma.u. 14/138,139,140/124-5
Evamettha catuhi vaciduccaritehi tihi kayaduccaritehi micchajivato cati
ekekava virati ariya anasava lokuttara maggangati vutta, kuto ettha
cetanabahuttam, kuto pancangiko maggo, idante suttam akamakassa lokuttaramaggo
atthangikoti dipeti. Sace ettakena sallakkheti, iccetam kusalam. No ce
sallakkheti, annanipi karanani aharitva sannapetabbo. Vuttam hetam bhagavata:-
"yasmim kho subhadda dhammavinaye ariyo atthangiko maggo
na upalabbhati, samanopi tattha na upalabbhati .pe. Imasmim kho
subhadda dhammavinaye ariyo atthangiko maggo upalabbhati, idheva
subhadda samano .pe. Sunna parappavada samanebhi annehi"ti. 1-
Annesupi anekesu suttasatesu atthangikova maggo agato. Kathavatthupakaranepi
vuttam:-
magganatthangiko 2- settho saccanam caturo pada
virago settho dhammanam dvipadananca cakkhumati
attheva suttantoti, amanta. Tena hi atthangiko maggo"ti. 3- Sace pana
ettakenapi sannattim na gacchati, gaccha viharam pavisitva yagum pivahiti
uyyojetabbo. Uttarim pana karanam vakkhatiti atthanametam. Sesamettha uttanatthameva.
Naya panettha ganetabba. Atthangikamaggasminhi ekato pucchitva ekato
vissajjane catusu maggesu cattari nayasahassani vibhattani, pancangikamagge
ekato pucchitva ekato vissajjane cattari, patiyekkam pucchitva patiyekkam
vissajjane cattari cattariti pancasu angesu visati. Iti purimani attha imani
ca visatiti sabbanipi maggavibhange atthavisati nayasahassani vibhattani. Tani ca
kho nibbattitalokuttarani kusalaneva, vipake pana kusalato tiguna naya
katabbati.
Abhidhammabhajaniyavannana nitthita.
-----------------
@Footnote: 1 di.Ma. 10/214/132-3 2 cha.Ma. magganam atthangiko 3 abhi. 37/872/496
The Pali Atthakatha in Roman Book 54 page 342-345.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=54&A=8100&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=54&A=8100&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=35&i=580
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=35&A=7559
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=35&A=6448
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=35&A=6448
Contents of The Tipitaka Volume 35
http://84000.org/tipitaka/read/?index_35
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]