![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
391. 7. Kaligodhaputtabhaddiyattheragathavannana 1-
yatam me hatthigivayatiadika ayasmasato bhaddiyattherassa gatha. Ka
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro padumuttarassa bhagavato kale mahabhogakule
nibbattitva vinnutam patto ekadivasam satthu santike dhammam sunanto satthara
ekam bhikkhum uccakulikanam aggatthane thapiyamanam disva sayampi tam thanantaram
patthetva sattaham buddhappamukhassa bhikkhusamghassa mahadanam datva panidhanam akasi.
Satthapissa anantarayena samijjhanabhavam disva byakasi, sopi tam byakaranam
sutva uccakulikasamvattanikam kammam pucchitva dhammassavanassa karapanam, dhammamandape
asanadanam, bijanidanam 2-, dhammakathikanam pujasakkarakaranam, uposathagare patissaya-
dananti evamadim yavajivam bahupunnam katva tato cuto devamanussesu samsaranto
kassapassa bhagavato aparabhage amhakam bhagavato uppattiya puretaram baranasiyam
kutumbikaghare 3- nibbatto sambahule paccekabuddhe pindaya caritva ekasmimyeva
thane samagantva bhattavissaggam karonte disva tattha pasanaphalakani attharitva
padodakadim upatthapento yavajivam upatthahi.
@Footnote: 1 ka. bhaddiyakaligodhaputtatthera..... 2 Si. bijanadanam 3 cha.Ma. kutumbiyaghare
So ekam buddhantaram devamanussesu samsaritva imasmim buddhuppade kapilavatthu-
nagare sakiyarajakule nibbatti, bhaddiyotissa namam ahosi. So vayappatto
anuruddhadihi pancahi khattiyehi saddhim satthari anupiyambavane viharante satthu
santike pabbajitva arahattam papuni. Tam sattha aparabhage jetavane ariyaganamajjhe
nisinno uccakulikanam bhikkhunam aggatthane thapesi. So phalasukhena nibbanasukhena ca
vitinamento arannagatopi rukkhamulagatopi sunnagaragatopi "aho sukham, aho sukhan"ti
abhikkhanam udanam udanesi. Tam sutva bhikkhu satthu arocesum "ayasma bhaddiyo
kaligodhaya putto abhikkhanam `aho sukham, aho sukhan'ti vadati, anabhirato manne
brahmacariyam carati"ti. Sattha tam pakkosapetva "saccam kira tvam bhaddiya abhikkhanam
`aho sukham, aho sukhan'ti vadasi"ti pucchi. So "saccam bhagava"ti patijanitva "pubbe
me bhante rajjam karentassa susamvihitarakkho ahosim, tathapi bhito ubbiggo
ussankito vihasim. Idani pana pabbajito abhito anubbiggo anussankito
viharamiti vatva:-
[842] "yatam me hatthigivaya sukhuma vattha padharita
salinam odano bhutto sucimamsupasecano.
[843] Sojja bhaddo satatiko unchapattagate rato
jhayati anupadano putto godhaya bhaddiyo.
[844] Pamsukuli satatiko unchapattagate rato
jhayati anupadano putto godhaya bhaddiyo.
[845] Pindapati satatiko .pe.
[846] Tecivari satatiko .pe.
[847] Sapadanacari satatiko .pe.
[848] Ekasani satatiko .pe.
[849] Pattapindi satatiko .pe.
[850] Khalupacchabhatti satatiko .pe.
[851] Aranniko satatiko .pe.
[852] Rukkhamuliko satatiko .pe.
[853] Abbhokasi satatiko .pe.
[854] Sosaniko satatiko .pe.
[855] Yathasanthatiko satatiko .pe.
[856] Nesajjiko satatiko .pe.
[857] Appiccho satatiko .pe.
[858] Santuttho satatiko .pe.
[859] Pavivitto satatiko .pe.
[860] Asamsattho satatiko .pe.
[861] Araddhaviriyo satatiko unchapattagate rato
jhayati anupadano putto godhaya bhaddiyo.
[862] Hitva satapalam kamsam sovannam satarajikam
aggahim mattikapattam idam dutiyabhisecanam.
[863] Ucce mandalipakare dalhamattalakotthake
rakkhito khaggahatthehi uttasam viharim pure.
[864] Sojja bhaddo anutrasi pahinabhayabheravo
jhayati vanamogayha putto godhaya bhaddiyo.
[865] Silakkhandhe patitthaya satim pannanca bhavayam
papunim anupubbena sabbasamyojanakkhayan"ti
imahi gathahi satthu purato sihanadam nadi.
Tattha yatam me hatthigivayati bhante pubbe maya gacchantenapi hatthigivaya
hatthikkhandhe nisiditva yatam caritam. Vatthani pariharantenapi sukhuma sukhasamphassa
kasikavatthavisesa dharita. Odanam bhunjantenapi tivassikanam puranagandhasalinam
Odano tittirakapinjaradina sucina mamsena upasittataya sucimamsupasecano bhutto,
tathapi tam sukham na mayham cittaparitosakaram ahosi, yatha etarahi vivekasukhanti dassento
aha "sojja bhaddo"tiadi. Ettha ca hatthiggahaneneva assarathayanani, vatthaggahanena
sabbarajalankara, odanaggahanena sabbabhojanavikati gahitati veditabbam. Sojjati
so ajja etarahi pabbajjayam thito. Bhaddoti siladigunehi samannagatatta
bhaddo. Satatikoti samanadhamme ditthadhammasukhavihare sataccayutto. Unchapattagate
ratoti unchacariyaya patte agate pattapariyapanne abhirato, teneva santutthoti
adhippayo. Jhayatiti phalasamapattijhanena jhayati. Putto godhayati kaligodhaya
nama khattiyaya putto. Bhaddiyoti evamnamo attanameva thero annam viya katva
vadati.
Gahapaticivaram patikkhipitva pamsukulikangasamadanena pamsukuliko. Samghabhattam
patikkhipitva pindapatikangasamadanena pindapatiko. Atirekacivaram patikkhipitva
tecivarikangasamadanena tecivariko. Loluppacaram patikkhipitva sapadanacarikanga-
samadanena sapadanacari. Nanasanabhojanam patikkhipitva ekasanikangasamadanena
ekasaniko. Dutiyakabhajanam patikkhipitva pattapindikangasamadanena pattapindiko.
Atirittabhojanam patikkhipitva khalupacchabhattikangasamadanena khalupacchabhattiko.
Gamantasenasanam patikkhipitva arannikangasamadanena aranniko. Channavasam
patikkhipitva rukkhamulikangasamadanena rukkhamuliko. Channarukkhamulani patikkhipitva
abbhokasikangasamadanena abbhokasiko. Nasusanam patikkhipitva sosanikangasamadanena
sosaniko. Senasanaloluppam patikkhipitva yathasanthatikangasamadanena yathasanthatiko.
Sayanam patikkhipitva nesajjikangasamadanena nesajjiko. Ayamettha sankhepo, vittharato
pana dhutangakatha visuddhimagge 1- vuttanayeneva gahetabba.
@Footnote: 1 visuddhi. 1/.../73 dhutanganiddesa
Ucceti uccaditthane uparipasadataya va ucce. Mandalipakareti
mandalakarena pakaraparikkhitte. Dalhamattalakotthaketi thirehi attalehi
dvarakotthakehi ca samannagate, nagareti attho.
Satim pannancati ettha satisisena samadhim vadati, phalasamapattinirodhasamapattiyo
sandhaya "satim pannanca bhavayan"ti vutto. Sesam tattha tattha vuttanayatta
uttanameva.
Evam thero satthu sammukha sihanadam nadi. Tam sutva bhikkhu abhippasanna
ahesum.
Kaligodhaputtabhaddiyattheragathavannana nitthita.
---------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 354-358.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=8158&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=8158&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=391
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=7722
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=7844
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=7844
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]