![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
264. 7. Rādhattheragāthāvaṇṇanā
yathā agāraṃ ducchannantiādikā āyasmato rādhattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā
viññutaṃ patto vihāraṃ gantvā satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ
nisinno satthārā ekaṃ bhikkhuṃ paṭibhāṇeyyakānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapiyamānaṃ disvā sayaṃ
taṃ ṭhānantaraṃ patthetvā mahādānaṃ pavattesi. Satthu uḷārañca pūjaṃ akāsi. So
evaṃ katapaṇidhāno tato cuto tattha tattha bhave puññāni upacinanto vipassissa
bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya
gacchantaṃ disvā pasannamānaso madhurāni ambaphalāni adāsi. So tena puññakammena
devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto amhākaṃ
bhagavato kāle rājagahe brāhmaṇakule nibbattitvā rādhoti laddhanāmo vayappatto
hutvā gharāvāsaṃ vasanto mahallakakāle puttadārehi apasādito "kiṃ me gharāvāsena,
pabbajissāmī"ti vihāraṃ gantvā there bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yācitvā
tehi "ayaṃ brāhmaṇo jiṇṇo na sakkoti vattapaṭivattaṃ pūretun"ti paṭikkhitto
satthu santikaṃ gantvā attano ajjhāsayaṃ pavedetvā satthārā upanissayasampattiṃ
oloketvā āṇattena dhammasenāpatinā pabbājito vipassanaṃ paṭṭhapetvā na
cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ
rathiyaṃ paṭipajjantaṃ pādaphalaṃ adāsahaṃ. 2-
Ekanavutito kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā
@Footnote: 1 khu.apa. 33/95/146 cāphaliyattherāpadāna (syā) 2 pāli. cāraphalamadāsahaṃ
Duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā satthu santikāvacaro hutvā vicaranto satthudhammadesanā-
paṭibhāṇassa paccayabhūtānaṃ paṭibhāṇajānanakānaṃ 1- aggo jāto. Therassa hi diṭṭhi-
samudācārañca āgamma dasabalassa navanavā 2- dhammadesanā paṭibhāti. Tenāha bhagavā
"etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ paṭibhāṇeyyakānaṃ yadidaṃ rādho"ti. 3- So
ekadivasaṃ "ime sattā abhāvanāya rāgena abhibhuyyanti, bhāvanāya sati taṃ 4- natthī"ti
bhāvanaṃ thomento:-
[133] 5- "yathā agāraṃ ducchannaṃ vuṭṭhi samativijjhati
evaṃ abhāvitaṃ cittaṃ rāgo samativijjhati.
[134] Yathā agāraṃ succhannaṃ vuṭṭhi na samativijjhati
evaṃ subhāvitaṃ cittaṃ rāgo na samativijjhatī"ti
gāthādvayamāha. 5-
Tattha agāranti yaṃ kiñci gehaṃ. Ducchannanti viraḷacchannaṃ chiddāvachiddaṃ.
Samativijjhatīti vassavuṭṭhi vinivijjhati. Abhāvitanti taṃ agāraṃ vuṭṭhi viya bhāvanāya
rahitattā abhāvitaṃ cittaṃ. 6- Rāgo samativijjhatīti na kevalaṃ rāgova, dosamoha-
mānādayopi 7- sabbakilesā tathārūpaṃ cittaṃ abhivijjhantiyeva. 8- Subhāvitanti samatha-
vipassanābhāvanāhi suṭṭhu bhāvitaṃ, evarūpaṃ cittaṃ succhannaṃ gehaṃ vuṭṭhi viya
rāgādayo kilesā ativijjhituṃ na sakkontīti.
Rādhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Sī.,i. paṭibhānakānaṃ 2 Sī.,i. na taṃ vinā 3 aṅ.ekaka. 20/233/25 etadaggavagga:
@ catutthavagga 4 Sī. sahitaṃ, Ma. patitaṃ 5-5 cha.Ma. "yathā agāran"tiādinā gāthādvayamāha
@6 i. cittampi 7 Sī.,Ma. ...mohādayopi 8 cha.Ma. ativijjhantiyeva
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 391-392.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=8707
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=8707
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=264
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5713
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5878
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5878
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]