อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปญฺจ.อ. (ปรมตฺถที.)

                 ๗. สตฺตมนย สมฺปยุตฺเตนวิปฺปยุตฺตปทวณฺณนา
     [๓๐๖]  อิทานิ สมฺปยุตฺเตนวิปฺปยุตฺตปทํ ภาเชตุํ เวทนากฺขนฺเธนาติอาทิ
อารทฺธํ. ตตฺริทํ ลกฺขณํ:- อิมสฺมิญฺหิ วาเร ปุจฺฉาย อุทฺธฏปเทน เย
ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา, เตสํ ขนฺธาทีหิ วิปฺปโยคํ
ปุจฺฉิตฺวา วิสฺสชฺชนํ กตํ. ตมฺปน รูปกฺขนฺธาทีสุ น ยุชฺชติ. รูปกฺขนฺเธน หิ
สมฺปยุตฺตา นาม นตฺถิ, ตสฺมา ตญฺจ อญฺญานิ จ เอวรูปานิ ปทานิ อิมสฺมึ วาเร
น คหิตานิ. ยานิ ปน ปทานิ ธมฺมธาตุยา สมฺปยุตฺเต ธมฺเม วิญฺญาณญฺจ
อญฺเญน อสมฺมิสฺสํ ทีเปนฺติ, ตานิ อิธ คหิตานิ. เตสํ อิทมุทฺทานํ:-
                 "จตฺตาโร ขนฺธายตนญฺจ เอกํ
                  เทฺว อินฺทฺริยา ธาตุปทานิ สตฺต
                  ตโย ปฏิจฺจา อถ ผสฺสสตฺตกํ
                  ติเก ตโย สตฺต มหนฺตเร จ
                  เอกํ สวิตกฺกํ สวิจารเมกํ
                  ยุตฺตํ อุเปกฺขาย จ เอกเมวา"ติ.
     ปริโยสาเน "ขนฺธา จตุโร"ติอาทินาปิ อยเมวตฺโถ สงฺคหิโต. ตตฺถ
ยานิ ปทานิ สทิสวิสฺสชฺชนานิ, ตานิ อุปฺปฏิปาฏิยาปิ สโมธาเนตฺวา ตตฺถ
เวทนากฺขนฺธาทิกา ปญฺหา กตา. เตสุ เอวํ ขนฺธาทิวิภาโค เวทิตพฺโพ:-
เวทนากฺขนฺธาทิปเญฺห ตาว เอเกนาติ มนายตเนน. สตฺตหีติ สตฺตหิ วิญฺญาณธาตูหิ.
เกหิจีติ ธมฺมายตเน เวทนาทีหิ. วิญฺญาณธาตุปเญฺห เต ธมฺมา น เกหิจีติ
เต ปุจฺฉาย อุทฺธฏปทํ วิญฺญาณธาตุํ ฐเปตฺวา เสสา ฉ วิญฺญาณธาตุธมฺมา
รูปํ นิพฺพานญฺจ. เตหิ สพฺเพสํ ขนฺธายตนานํ สงฺคหิตตฺตา น เกหิจิ
ขนฺเธหิ อายตเนหิ วา วิปฺปยุตฺตา. เอกาย ธาตุยาติ ยา ยา ปุจฺฉาย อุทฺธฏา
โหติ, ตาย ตาย.
     [๓๐๙] อุเปกฺขินฺทฺริยปเญฺห ปญฺจหีติ อุเปกฺขาสมฺปยุตฺตาหิ จกฺขุวิญฺญาณ-
ธาตุอาทีหิ. อิมินา นเยน สพฺพตฺถ ปุจฺฉาย อุทฺธฏปเทเนว สทฺธึ วิปฺปยุตฺตานํ
วเสน อตฺโถ เวทิตพฺโพติ.
                  สมฺปยุตฺเตนวิปฺปยุตฺตปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                         --------------

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้า ๒๑-๒๒.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=55&A=444&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=55&A=444&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=36&i=302
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=36&A=1300
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=36&A=1381
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=36&A=1381
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_36