มิลินทปัญหา

หน้าที่ ๔๐๑.

สุริยโรคภาวปัญหา ที่ ๓ สมเด็จพระเจ้ามิลินท์ปิ่นประชามหากษัตริย์ขัตติยาธิบดีพระราชโองกาตรัสถามปัญหา อื่นสืบไปว่า ภนฺเต นาคเสน ข้าแต่พระนาคเสนผู้ปรีชา พระอาทิตย์นี้แผดแสงแรงกล้าตลอด กาลทุกเมื่อ หรือว่าบางคราวก็แผดแสงอ่อน โยมมีความสงสัย ขอพระผู้เป็นเจ้าจงชี้แจง แถลงนัยให้โยมทราบในกาลบัดนี้ พระนาคเสนจึงถวายพระพรว่า สพฺกาลํ มหาราช ดูรานะบพิตรพระราชสมภาร พระอาทิตย์แผดแสงกล้าเป็นนิตย์ จะได้อ่านในบางคราวกล้าในบางครั้งหามิได้ บพิตรจงทราบ ในพระหฤทัยด้วยประการฉะนี้ สมเด็จพระเจ้ามิลินท์ปิ่นกษัตริย์ จึงมีพระราชโองการตรัสถามต่อไปอีกว่า ยทิ ภนฺเต

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๔๐๒.

นาคเสน ข้าแต่พระนาคเสนผู้ปรีชา ถ้าพระอาทิตย์แผดแสงแรงกล้าเป็นนิตย์ ก็เหตุไรในบางที จึงแผดแสงอ่อน บางทีจึงแผดแสงกล้าเล่า พระผู้เป็นเจ้า พระนาคเสนจึงถวายพระพรวิสัชนาว่า จตฺตาโรเม มหาราช ดูรานะบพิตรผู้เป็นราชา แห่งชาวสาคลนครผู้ประเสริฐ โรคของพระอาทิตย์มีอยู่ ๔ อย่าง พระอาทิตย์ถูกโรคใดโรคหนึ่ง เบียดเบียนแล้วย่อมแผดแสงน้อยไป โรค ๔ อย่างนั้น คือหมอกอย่าง ๑ ควันอย่าง ๑ เมฆอย่าง ๑ ราหูอย่าง ๑ พระอาทิตย์เมื่อโรค ๔ อย่างใดอย่างหนึ่งเบียดเบียน ย่อมแผดแสงอ่อน คือ เมื่อถูกหมอกเบียดเบียนก็แผดแสดงอ่อน เมื่อถูกควันเบียดเบียนก็แผดแสงอ่อน เมื่อถูกเมฆ เบียดเบียดก็แผดแสงอ่อน เมื่อถูกราหูเบียดเบียนก็แผดแสงอ่อนดังนี้ สมเด็จพระเจ้ามิลินท์ภูมินทราธิบดี เมื่อพระนาคเสนถวายพระพรวิสัชนามาดังนี้แล้ว ตรัสว่า อจฺฉริยํ ภนฺเต นาคเสน ข้าแต่พระนาคเสนผู้ปรีชา ประหลาดจริงนะพระผู้เป็นเจ้า แม้พระอาทิตย์มีเดชมากสมบูรณ์ไปด้วยเดชเห็นปานนี้ ยังมีโรคบังเกิดขึ้นได้ จะป่วยกล่าวไปไย โรคทั้งหลายจึงจักไม่บังเกิดแก่สัตว์อื่น ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า การอธิบายจำแนกแจกจ่ายขยายความ โยมยกให้พระผู้เป็นเจ้า ผู้อื่นนอกจากท่านที่มีปัญญาเช่นพระผู้เป็นเจ้าแล้วเป็นอธิบายไม่ได้ โยมขอรับจดจำไว้ ณ กาลบัดนี้ สุริยโรคภาวปัญหา คำรบ ๓ จบเพียงนี้

เนื้อความมิลินทปัญหา หน้าที่ ๔๐๑ - ๔๐๒. http://84000.org/tipitaka/milin/milin.php?i=167&pagebreak=1 สารบัญมิลินทปัญหา http://84000.org/tipitaka/milin/milin.php?i=0#item_167