![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
8. Tatiyanavavimanavannana
suvannacchadanam navanti tatiyanavavimanam. Tassa ka uppatti? bhagava
janapadacarikam caranto mahata bhikkhusamghena saddhim kosalajanapade yena thunam nama
brahmanagamo tadavasari. Assosum kho thuneyyaka brahmanagahapatika "samano
kira gotamo amhakam gamakhettam anuppatto"ti. Atha thuneyyaka brahmanagahapatika
appasanna micchaditthika maccherapakata "sace samano gatamo imam gamam
pavisitva dvihatiham vaseyya, sabbam imam janam attano vacane patitthapeyya, tato
brahmanadhammo patittham na labheyya"ti tattha bhagavato avasaya parisakkanta
nadititthesu thapitanavayo apanesum, setusankamanani ca avalanje akamsu, tatha
papamandapadini, ekam udapanam thapetva tattha 1- itarani udapanani tinadihi
@Footnote: 1 cha.Ma. ayam patho na dissati
Puretva pidahimsu. Tena vuttam udane 1- "atha kho thuneyyaka brahmanagahapatika
udapanam tinassa ca bhusassa ca yava mukhato puresum `ma te mundaka
samanaka paniyam apamsu'ti "2-
bhagava tesam tam vippakaram natva te anukampanto saddhim bhikkhusamghena
akasena nadim atikkamitva gantva anukkamena thunam brahmanagamam patva
magga okkamma annatarasmim rukkhamule pannatte asane nisidi. Tena ca
samayena sambahula udakahariniyo bhagavato avidurena atikkamanti. Tasmim ca
game "sace samano gotamo idhagamissati, na tassa paccuggamanadikam
katabbam, geham agatassa cassa savakananca bhikkhapi na databba"ti
katika kata hoti.
Tattha annatarassa brahmanassa dasi ghatena paniyam gahetva gacchanti
bhagavantam bhikkhusamghaparivutam nisinnam disva bhikkhu ca maggaparissamena kilante
tasite natva pasannacitta paniyam datukama hutva "yadipi me gamavasino
`samanassa gotamassa na kinci databbam, samicikammampi na katabban'ti
katikam katva thita, evam santepi yadi aham idise punnakkhette dakkhineyye
labhitva paniyadanamattenapi attano patittham na kareyyam, kadaham ito
dukkhajivitato muccissami, kamam me ayyako sabbepime gamavasino mam hanantu
va bandhantu va, idise punnakkhette paniyadanam dassami eva"ti sannitthanam
katva annahi udakaharinihi variyamanapi jivite nirapekkha sisato paniyaghatam
otaretva ubhohi hatthehi pariggahetva ekamante thapetva sanjatapitisomanassa
bhagavantam upasankamitva pancapatitthitena vanditva paniyena nimantesi. Bhagava
tassa cittappasadam oloketva tam anugganhanto paniyam parissavetva
@Footnote: 1 khu.u. 25/69/209 2 paliyam. adamsuti
Hatthapade dhovitva paniyam pivi, ghate udakam parikkhayam na gacchati. Sa tam
disva puna pasannacitta ekassa bhikkhussa adasi, tatha aparassa
aparassati sabbesampi adasi, udakam na khiyateva. Sa hatthatuttha yathapunnena
ghatena gehabhimukhi agamasi. Tassa samiko brahmano paniyassa dinnabhavam
sutva "imaya gamavattam bhinnam, ahanca garayho kato"ti kodhena pajjalanto
tatatatayamano tam bhumiyam patetva hatthehi ca padehi ca pahari. Sa tena
upakkamena jivitakkhayam patva tavatimsabhavane nibbatti, vimanam cassa pathamanavavimane
vuttasadisam uppajji.
Atha kho bhagava ayasmantam anandam amantesi "ingha me tvam
ananda udapanato paniyam ahara"ti. Thero "idani bhante udapano
thuneyyakehi dusito, na sakka paniyam aharitun"ti aha. Bhagava dutiyampi
tatiyampi anapesi. Tatiyavare thero bhagavato pattam adaya udapanabhimukho
agamasi. Gacchante there udapane udakam paripunnam hutva uttaritva
samantato sandati, sabbam tinabhusam upalavitva sayameva apagacchati, 1- tena
sandamanena salilena uparupari vaddhantena anne jalasaye puretva tam gamam
parikkhipantena gamappadeso ajjhotthariyati. 2- Tam patihariyam disva brahmana
acchariyabbhutacittajata bhagavantam khamapesum, tamkhananneva udakogho antaradhayi.
Te bhagavato ca bhikkhusamghassa ca nivasanatthanam samvidhaya svatanaya nimantetva
dutiyadivase mahadanam sajjetva buddhappamukham bhikkhusamgham panitena khadaniyena
bhojaniyena parivisitva sabbe thuneyyaka brahmanagahapatika bhagavantam bhuttavim
onitapattapanim payirupasanta nisidimsu.
@Footnote: 1 Si. apaganchi 2 Ma. ajjhotthari
Tena ca samayena sa devata attano sampattim paccavekkhitva tassa
karanam upadharenti tam "paniyadanan"ti natva pitisomanassajata "handaham
idaneva bhagavantam vandissami, sammapatipannesu katanam appakanampi karanam
ularaphalatanca manussaloke pakatam karissami"ti ussahajata accharasahassaparivara
uyyanadisahitena vimanena saddhimyeva mahatiya deviddhiya mahantena devanubhavena
mahajanakayassa passantasseva agantva vimanato oruyha bhagavantam upasankamitva
abhivadetva anjalim paggayha atthasi. Atha nam bhagava tassa parisaya kammaphalam
paccakkhato vibhavetukamo:-
[63] "suvannacchadanam navam nari aruyha titthasi
ogahasi pokkharanim padmim chindasi panina.
[64] Kutagara nivesa te vibhatta bhagaso mita
daddallamana 1- abhanti samanta caturo disa.
[65] Kena te'tadiso vanno kena te idha mijjhati
uppajjanti ca te bhoga ye keci manaso piya.
[66] Pucchami tam devi mahanubhave
manussabhuta kimakasi punnam
kenasi evanjalitanubhava
vanno ca te sabbadisa pabhasati"ti
catuhi gathahi pucchi.
[67] "sa devata attamana sambuddheneva pucchita
panham puttha viyakasi yassa kammassidam phalan"ti
@Footnote: 1 Ma. daddalhamana
Sangitikara ahamsu.
[68] "aham manussesu manussabhuta
purimaya jatiya manussaloke
disvana bhikkhu tasite kilante
utthaya patum udakam adasim.
[69] Yo ve kilantana pipasitanam
utthaya patum udakam dadati
sitodaka tassa bhavanti najjo
pahutamalya bahupundarika.
[70] Tam apaga anupariyanti sabbada
sitodaka valukasanthata nadi
amba ca sala tilaka ca jambuyo
uddalaka pataliyo ca phulla.
[71] Tam bhumibhagehi upetarupam
vimanasettham bhusa sobhamanam
tasseva kammassa ayam vipako
etadisam punnakata labhanti.
[72] Kutagara nivesa me vibhatta bhagaso mita
daddallamana abhanti samanta caturo disa.
[73] Tena me'tadiso vanno tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhoga ye keci manaso piya.
[74] Akkhami te buddha mahanubhava
manussabhuta yamakasi punnam
tenamhi evanjalitanubhava
vanno ca me sabbadisa pabhasati
etassa kammassa phalam mamedam 1-
atthaya 2- buddho udakam apayi"ti
vissajjanagathayo.
#[63] Tattha kincapi sa devata yada bhagava pucchi, tada tam navam
aruyha na thita, na pokkharanim ogahati, napi padumam chindati, kammanubhavacodita
pana abhinham jalaviharapasuta tatha karotiti tam kiriyavicchedam dassanavasenevam vuttam.
Ayanca attho na kevalamidheva, atha kho hetthimesupi evameva datthabbo.
#[72] Kutagarati 3- suvannamayakannikabaddhagehavanto. Nivesati nivesanani,
kacchantaraniti attho. Tenaha "vibhatta bhagaso mita"ti. Tani hi catusalabhutani
annamannassa patibimbabhutani viya pativibhattarupani samappamanataya bhagaso mitani
viya honti. Daddallamanati ativiya vijjotamana. Abhantiti maniratanakanakaramsijalehi
obhasenti. (4)-
#[73] Mamati idam pubbaparapekkham, mama kammassa mama atthayati ayam
hettha yojana. Udakam apayiti yadetam udakadanam vuttam, etassa punnakammassa
idam phalam yayam 5- dibbasampatti, yasma mama atthaya sadevake loke aggadakkhineyyo
buddho bhagava maya dinnam udakam apayiti. Sesam vuttanayameva.
@Footnote: 1 paliyam ayam vipako 2 paliyam utthaya 3 Ma. gabbharaniti
@4 ka. bhikkhuti buddhappamukham bhikkhusamgham sandhaya vadati 5 Si. sadisayam
Evam pasannamanasaya devataya bhagava samukkamsikam dhammadesanam karonto
saccani pakasesi, sa desanapariyosane sotapattiphale patitthahi, sampattaparisayapi
dhammadesana satthika ahosi.
Tatiyanavavimanavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 47-53.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=30&A=1019&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=30&A=1019&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=8
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=185
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=207
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=207
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]