![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
135. 9. Yasojattheragāthāvaṇṇanā
kālāpabbaṅgasaṅkāsoti āyasmato yasojattherassa gāthā. Kā uppatti?
@Footnote: 1 Sī.,i. ovādadhammena lokuttaradhamme 2 Ma. ñātī 3 Sī.,i. āyatiṃ duggatiṃ
@4 i. coditā ovaditā 5 Sī.,i. modanti abhiramantīti
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
vipassissa bhagavato kāle ārāmagopakakule nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ
vipassiṃ bhagavantaṃ ākāsena gacchantaṃ disvā pasannamānaso labujaphalaṃ adāsi. So
tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagaradvāre
kevaṭṭagāme pañcakulasatajeṭṭhakassa kevaṭṭassa putto hutvā nibbatti, yasojotissa
nāmaṃ akaṃsu. So vayappatto attano sahāyehi kevaṭṭaputtehi saddhiṃ micchagahaṇatthaṃ
aciravatiyaṃ nadiyaṃ jālaṃ khipi. Tattheko suvaṇṇavaṇṇo mahāmaccho antojālaṃ pāvisi.
Taṃ te 1- rañño pasenadissa dassesuṃ. Rājā "imassa suvaṇṇavaṇṇassa macchassa
vaṇṇakāraṇaṃ bhagavā jānātī"ti macchaṃ gāhāpetvā bhagavato dassesi. Bhagavā
"ayaṃ kassapassa sammāsambuddhassa sāsane osakkamāne pabbajitvā micchā 2-
paṭipajjanto sāsanaṃ osakkāpetvā niraye nibbatto ekaṃ buddhantaraṃ niraye
paccitvā tato cuto aciravatiyaṃ maccho hutvā nibbatto"ti vatvā tassa bhaginīnañca
niraye nibbattabhāvaṃ, tassa bhātikattherassa parinibbutabhāvañca teneva kathāpetvā
imissā atthuppattiyā kapilasuttaṃ 3- desesi.
Satthu desanaṃ sutvā yasojo saṃvegajāto saddhiṃ attano sahāyehi bhagavato
santike pabbajitvā paṭirūpe ṭhāne vasanto ekadivasaṃ sapariso bhagavantaṃ vandituṃ
jetavanaṃ agamāsi. Tassa āgamane senāsanapaññāpanādinā vihāre uccāsaddamahā-
saddo ahosi. Taṃ sutvā "bhagavā saparisaṃ yasojaṃ paṇāmesī"ti sabbaṃ 4- udāne 5-
āgatanayena veditabbaṃ. Paṇāmito pana 6- āyasmā yasojo kasābhihato bhaddo assājānīyo
viya saṃviggamānaso saddhiṃ parisāya vaggumudāya nadiyā tīre vasanto ghaṭento
vāyamanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā antovasseyeva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ
@Footnote: 1 Sī.,i. ayaṃ pāṭho na dissati 2 Sī.,i. micchāpaṭipattiṃ 3 khu.sutta. 25/277
@ādi/dhammacariyasutta (mahācuḷa.) 4 i. ayaṃ pāṭho na dissati 5 khu.u. 25/23/125
@atthato samānaṃ 6 i. desanaṃ sutvā pana
Apadāne 1- :-
"nagare bandhumatiyā ārāmiko ahaṃ tadā
addasaṃ virajaṃ buddhaṃ gacchantaṃ anilañjase.
Labujaṃ phalamādāya buddhaseṭṭhassadāsahaṃ
ākāseva ṭhito santo paṭiggaṇhi mahāyaso.
Vittisañjānano mayhaṃ diṭṭhadhammasukhāvaho
phalaṃ buddhassa datvāna vippasannena cetasā.
Adhigacchiṃ tadā pītiṃ vipulaṃ sukhamuttamaṃ
uppajjate me 2- ratanaṃ nibbattassa tahiṃ tahiṃ.
Ekanavute ito 3- kappe yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Chaḷabhiññaṃ pana samānaṃ saparisaṃ āyasmantaṃ yasojaṃ satthā pakkositvā āneñja-
samāpattinā paṭisanthāramakāsi. So sabbepi dhūtaṅgadhamme samādāya vattati. Tenassa
sarīraṃ kisaṃ ahosi lūkhaṃ dubbaṇṇaṃ, taṃ bhagavā paramappicchatāya pasaṃsanto:-
[243] "kālāpabbaṅgasaṅkāso kiso dhamanisanthato 4-
mattaññū annapānamhi alīnamanaso 5- naro"ti
paṭhamaṃ gāthamāha.
Tattha kālāpabbaṅgasaṅkāsoti maṃsūpacayavigamena kisadusaṇṭhitasarīrāvayavatāya dantilatā-
pabbasadisaṅgo, 6- tenāha "kiso dhamanisanthato"ti. Kisoti 7- moneyyapaṭipadāpūraṇena
@Footnote: 1 khu.apa. 33/57/81 labujaphaladāyakattherāpadāna (syā) 2 cha.Ma. uppajjateva
@3 cha.Ma. ekanavutito 4 pāli. dhamanisaṇṭhito 5 cha.Ma. adīnamānaso
@6 Ma. dantilatāpabbasarīrasaṅkāso 7 Sī.,i. tenāha kisoti
Kisasarīro. Dhamanisanthatoti dhamanīhi santhatagatto appamaṃsalohitatāya pākaṭīhi 1-
kaṇḍarasirāhi vitatasarīro. Mattaññūti pariyesanapaṭiggahaṇaparibhogavissajjanesu pamāṇaññū.
Alīnamānasoti kosajjādīhi anabhibhūtattā alīnacitto akusītavutti. Naroti puriso,
porisassa dhurassa vahanato porisalakkhaṇasampanno purisadhorayhoti adhippāyo.
Evaṃ thero satthārā pasaṭṭho pasaṭṭhabhāvānurūpaṃ attano adhivāsanakhanti-
viriyārambhavivekābhiratikittanamukhena bhikkhūnaṃ dhammaṃ kathento:-
[244] "phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane
nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye.
[245] Yathā brahmā tathā eko yathā devo tathā duve
yathā gāmo tathā tayo kolāhalaṃ tatuttarin"ti
imā dve gāthā abhāsi.
Tattha nāgo saṅgāmasīsevāti yathā nāma ājāneyyo hatthināgo yuddha-
maṇḍale asisattitomarādippahāre adhivāsetvā parasenaṃ viddhaṃseti, evaṃ bhikkhu
araññasmiṃ brahāvane araññāniyaṃ 2- ḍaṃsādiparissaye sato sampajāno adhivāseyya,
adhivāsetvā ca bhāvanābalena mārabalaṃ vidhameyya.
Yathā brahmāti yathā brahmā ekako cittappakoparahito jhānasukhena niccameva
sukhito viharati, tathā ekoti bhikkhupi eko adutiyo vivekasukhamanubrūhento sukhaṃ
viharati. Ekassa sāmaññasukhaṃ paṇītanti hi vuttaṃ. Etena ekavihārī bhikkhu "brahma-
samo"ti ovādaṃ deti. Yathā devo tathā duveti yathā devānaṃ 3- antarantarā
cittappakopopi siyā, tathā dvinnaṃ bhikkhūnaṃ sahavāse ghaṭṭanāpi bhaveyyāti
sadutiyavāsena 4- bhikkhu "devasamo"ti vutto. Yathā gāmo tathā tayoti asmimeva pāṭhe 5-
tiṇṇaṃ
@Footnote: 1 Sī.,i. pākaṭagatīhi 2 Ma. araññakāni 3 Ma. dutiyaṭṭhāne
@4 Sī.,i. dutiyavāsena 5 Sī.,i. ayameva vā pāṭho
Bhikkhūnaṃ sahavāso gāmavāsasadiso vivekavāso na hotīti adhippāyo. Kolāhalaṃ
tatuttarinti tato tayato 1- upari ca bahūnaṃ saṃvāso kolāhalaṃ uccāsaddamahāsaddamahā- 2-
janasannipātasadiso, tasmā ekavihārinā bhavitabbanti adhippāyoti.
Yasojattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 549-553.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=12306
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=12306
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=315
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6119
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6238
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6238
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]