ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter  
Atthakatha Book 25 : PALI ROMAN Dha.A.8 tanha-brahmana

nisidi. Sattha tassa ajjhasayam viditva anupubbikatham kathesi.
@Footnote: 1. Si. Ma. Yu. etthantare "ajja atthamiti atthi.
So satthu dhammam sutva pabbajjaya ussahajato sattharam
pabbajjam yaci. Atha nam sattha "atthi pana te apaloketabba
natakati pucchi. "atthi bhanteti. "tenahi apaloketva ehiti.
So kanitthassa santikam gantva "yam imasmim kule sapateyyam, tam
sabbam tava hotuti aha. "tumhe pana samiti. "aham satthu
santike pabbajissamiti. "sami kim vadetha, aham, matari mataya,
mataram viya, pitari mate, pitaram viya tumhe alattham; idam kulam
mahabhogam, gehe thiteneva sakka punnani katum, ma evam
karitthati. "maya satthu santike dhammo suto, na sakka tam
agaramajjhe thitena puretum; pabbajissamevaham, tvam nivattahiti.
Evam so kanittham nivattapetva satthu santike pabbajitva
laddhupasampado na cirasseva arahattam papuni. Kanitthopi "bhatu
pabbajitassa sakkaram karissamiti sattaham buddhappamukhassa bhikkhusanghassa
danam datva bhataram vanditva aha "bhante tumhehi attano
bhavanissaranam katam, aham pana pancahi kamagunehi baddho, nikkhamitva
pabbajitum na sakkomi; mayham gehe thitasseva anucchavikam mahantam
punnakammam acikkhathati. Atha nam thero "sadhu pandita
satthu gandhakutim karehiti aha. So "sadhuti sampaticchitva
nanadaruni aharapetva thambhadinam atthaya tacchapetva ekam
suvannakhacitam ekam rajatakhacitam ekam manikhacitanti sabbani satta
ratanakhacitani karetva tehi gandhakutim karetva sattaratanakhacitaheva
Chadanitthakahi chadapesi. Gandhakutiya karanakaleyeva pana tam attano
samananamako aparajitoyeva nama bhagineyyo upasankamitva
"ahampi karissami, mayham pattim detha matulati aha. "na demi
tata, annehi asadharanam karissamiti. So bahumpi yacitva
pattim alabhamano "gandhakutiya purato kunjarasalam laddhum vattatiti
sattaratanamayam kunjarasalam karesi. So imasmim buddhuppade
mendakasetthi hutva nibbatti. Gandhakutiyam pana sattaratanamayani
tini mahavatapanani ahesum. Tesam abhimukhe hettha sudhaparikammakata
tisso pokkharaniyo karetva catujjatikagandhodakassa
puretva aparajitagahapati pancavannani kusumani ropapesi [1]-
sattasu ratanesu kottetabbayuttakam kottetva itaram sakalameva
gahetva jannumattena odhina gandhakutim parikkhipitva parivenam
puresi. Evam gandhakutim nitthapetva aparajito gahapati bhatikattheram
upasankamitva aha "bhante nitthita gandhakuti, paribhogamassa
paccasimsami, paribhogena kira mahantam punnam hotiti. So sattharam
upasankamitva "bhante imina kira vo kutumbikena gandhakuti
karita, idani paribhogam paccasimsatiti aha. Sattha utthayasana
@Footnote: 1. ito param evam vakyam yebhuyyena khayati: tathagatassa anto nisinnakale
@vatavegena samutthitahi renuvattihi sarirassa okiranattham. gandhakutithupikaya kapallam
@rattasuvannamayam ahosi, pavalamaya sikhara, hettha manimaya chadanitthaka, iti sa
@naccanto viya moro sobhamana atthasi.
Gandhakutiabhimukham gantva gandhakutim parikkhipitva pakkhittam ratanarasim
olokento dvarakotthake atthasi. [1]- Tena pana "bhante mameva
rakkha bhavissati, tumhe pavisathati 2- vutte, pavisi. Kutumbikopi
samanta rakkham thapetva manusse aha "tata ucchangena va
pacchippasibbakehi va adaya gacchante vareyyatha, hatthena
gahetva gacchante pana ma varayitthati. Antonagarepi arocapesi
"maya gandhakutiparivene satta ratanani okinnani,
satthu santike dhammam sutva gacchanta duggatamanussa ubho hatthe
puretva ganhantu, sukhappattapi ekena hatthena ganhantuti.
Evam kirassa ahosi "saddha tava dhammam sotukama gamissantiyeva,
assaddha pana dhanalobhena gantva dhammam sutva dukkhato
muccissantiti; tasma janasangahatthaya evam arocapesi. Mahajano
tena vuttaniyameneva ratanani ganhi. Sakim okinnaratanesu khinesu
@Footnote: 1. ito param evam vakyam yebhuyyena khayati: atha nam kutumbiko "pavisatha bhanteti
@aha, sattha tattheva thatva tatiyavare tassa bhatikattheram olokesi. so
@olokitakareneva natva kanitthabhataram aha "ehi tata, `mameva rakkha bhavissati, tumhe
@yathasukham vasathati sattharam vadehiti. so tassa vacanam sutva sattharam pancappatitthitena
@vanditva "bhante yatha manussa rukkhamule pavisitva anapekkha pakkamanti, yatha
@va nadim taritva ulumpam anapekkha pariccajanti; evam anapekkha hutva tumhe
@vasathati aha. kimattham pana sattha atthasi? evam kirassa ahosi "buddhanam
@santikam purebhattampi pacchabhattampi bahu agacchanti, tesu ratanani adaya
@pakkamantesu na sakka amhehi varetum; parivenamhi ettake ratane okinne, attano
@upatathake harantepi na varetiti kutumbiko mayi aghatam katva apayupago bhaveyyati,
@imina karanena atthasi.    2. Si. Ma. vasatha.
Yavatatiyam jannumattena odhina okirapesiyeva. Satthu pana padamule
tipusamattam anagghamaniratanam thapesi. Evam kirassa ahosi "satthu
sarirato suvannavannaya pabhaya saddhim manippabham olokentanam
titti nama na bhavissatiti; tasma evamakasi. Mahajanopi atitto va
olokesi. Athekadivasam eko micchaditthikabrahmano "satthu
kira padamule mahaggham maniratanam nikkhittam, harissami nanti viharam
gantva sattharam vanditum agatassa mahajanassa antarena pavisi.
Kutumbiko tassa pavisanakareneva "manim ganhitukamoti
sallakkhetva "aho vata na ganheyyati cintesi. Sopi sattharam
vandanto viya padamule hattham thapetva manim gahetva ovattikaya
katva pakkami. Kutumbiko tasmim cittam pasadetum nasakkhi. So
dhammakathavasane sattharam upasankamitva [aha] "bhante maya
tikkhattum gandhakutim parikkhipitva jannumattena odhina satta ratanani
okinnani, tani me ganhantesu aghato nama nahosi, cittam
bhiyyo bhiyyo pasidiyeva: ajja pana `aho vatayam brahmano
manim na ganheyyati cintetva, tasmim manim adaya gate,
cittam pasadetum nasakkhinti. Sattha tassa vacanam sutva "nanu
upasaka attano santakam parehi anaharaniyam katum na sakkositi
nayam adasi. So satthara dinnanaye thatva sattharam vanditva
"bhante ajja adim katva mama santakam dasikasuttampi mam
abhibhavitva anekasatapi rajano va cora va ganhitum
Samattha nama ma hontu, agginapi mama santakam ma dayhatu
udakenapi ma vuyhatuti patthanam akasi. Satthapissa "evam hotuti
anumodanam akasi. So gandhakutimaham karonto atthasatthiya
bhikkhusatasahassassa antovihareyeva nava mase mahadanam datva
pariyosane sabbesam ticivaramadasi. Sanghanavakassa civarasataka
sahassagghanaka ahesum.
     So evam yavatayukam punnani karitva tato cuto devaloke
nibbattitva ettakam kalam devamanussesu samsaritva imasmim buddhuppade
rajagahe ekasmim setthikule patisandhim gahetva addhamasadhike
nava mase matu kucchiyam vasi. Jatadivase panassa sakalanagare
sabbavudhani pajjalimsu. Sabbesam kayarulhani abharananipi pajjalitani
viya obhasam muncimsu. Nagaram ekappajjotam ahosi. Setthipi
patova rajupatthanam agamasi. Atha nam raja pucchi  "ajja
sabbavudhani pajjalimsu, nagaram ekappajjotam jatam; janasi nukho
ettha karananti. "janami devati. "kim setthiti. "mama gehe
tumhakam daso jato, tassa punnatejeneva ahositi. "kim nu
kho coro bhavissatiti. "natthetam deva, punnava satto
katabhiniharoti. "tenahi nam samma posetum vattati, idamassa
khiramulam hotuti devasikam sahassam patthapesi. Athassa namaggahanadivase
sakalanagarassa ekappajjotibhutatta "jotikotveva namam karimsu. Athassa
vayappattakale gehakaranatthaya bhumitale sodhiyamane, sakkassa bhavanam
Unhakaram dassesi. Sakko "kim nu kho idanti upadharayamano
"jotikassa gehatthanam ganhantiti natva "nayam etehi katagehe
vasissati, maya ettha gantum vattatiti vaddhakivesena tattha gantva
"kim karothati aha. "jotikassa gehatthanam ganhamati. "apetha,
nayam tumhehi katagehe vasissatiti vatva solasakarisamattam bhumippadesam
olokesi. So tavadeva kasinamandalam viya samo ahosi. Puna
"imasmim thane pathavim bhinditva sattaratanamayo sattabhumikappasado
utthahatuti cintetva olokesi. Tavadeva [tatharupo]
pasado utthahi. Puna "imam parikkhipitva sattaratanamaya satta
pakara utthahantuti cintetva olokesi. Tatharupa pakara
utthahimsu. Atha "nesam pariyante kapparukkha utthahantuti cintetva
olokesi. Tatharupa kapparukkha utathahimsu. "pasadassa catusu
kannesu catasso nidhikumbhiyo utthahantuti cintetva olokesi.
Sabbam tatheva ahosi. Nidhikumbhisu pana eka yojanika ahosi,
eka tigavutika, eka addhayojanika, eka gavutappamana [1]-
sattasu dvarakotthakesu satta yakkha rakkham ganhimsu.
@Footnote: 1. ito param evam vakyam yebhuyyena khayati: bodhisattassa nibbattanidhikumbhinam pana
@etam mukhappamanam ahosi, hettha pathavipariyantava ahesum. jotikassa
@nibbattanidhikumbhinam mukhappamanam na kathitam. sabba mukhacchinnatalaphalam viya
@paripunnava utthahimsu. pasadassa catusu kannesu tarunatalakkhandhappamana catasso
@suvannamaya ucchuyatthiyo nibbattimsu. tasam manimayani pattani sovannamayani
@pabbani ahesum. pubbakammassa dassanattham kireta nibbattimsu.
Pathamadvarakotthake yamamoli 1- nama yakkho attano parivarena
yakkhasahassena saddhim rakkham ganhi, dutiye uppalo nama attano
parivarayakkhanam dvihi sahassehi saddhim, tatiye vajiro nama tihi sahassehi
saddhim, catutthe vajirabahu nama catuhi sahassehi saddhim, pancame sakato 2-
nama pancahi sahassehi saddhim, chatthe sakatattho 3- nama chahi
sahassehi saddhim, sattame disamukho nama sattahi sahassehi
saddhim rakkham ganhi. Evam pasadassa anto ca bahi ca galharakkha
ahosi. "jotikassa kira sattaratanamayo sattabhumikappasado
utthito, satta pakara satta dvarakotthaka catasso nidhikumbhiyo
utthitati sutva bimbisaro raja setthicchattam pahini. So
jotikasetthi nama ahosi. Tena pana saddhim katapunnakamma itthi
uttarakurusu nibbatti. Atha nam devata tato anetva sirigabbhe
nisidapesum. Sa agacchamana ekam tandulanalim tayo ca
jotipasane ganhi. Tesam yavajivam tayeva tandulanaliya bhattam
ahosi. Sace kira te sakatasatampi tandulanam puretukama honti,
sa tandulanaliyeva hutva titthati. Bhattapacanakale tandule
ukkhaliyam pakkhipitva tesam pasananam upari thapenti. Pasana
tavadeva pajjalitva, bhatte pakkamatte, nibbayanti. Teneva
sannanena bhattassa pakkabhavam jananti. Supeyyadipacanakalepi
@Footnote: 1. Si. yamakacoli. Yu. yamamoli. Ma. yamakoli.      2. Ma. kasakando.
@3. Si. Ma. Yu. katattho.
Eseva nayo. Evam tesam jotipasanehi aharo paccati,
manialokena vasanti, aggissa va dipassa va obhasameva na
janimsu. Jotikassa kira evarupa sampatti sakalajambudipe pakata
ahosi. Mahajana yanadini yojetva dassanatthaya agacchanti.
Jotikasetthi agatagatanam uttarakurutandulanam bhattam pacapetva
dapesi; "kapparukkhehi vatthani ganhantu, abharanani ganhantuti
anapesi, gavutikanidhikumbhiya mukham vivarapetva "yapanamattam
dhanam ganhantuti anapesi. Sakalajambudipavasikesu dhanam gahetva
gacchantesu, nidhikumbhiya mukham 1- angulimattampi unam nahosi.
Gandhakutiparivene valukam katva okinnaratananam kirassa eso
nissando. Evam mahajane vatthabharanani ceva dhananca yathicchakam
adaya gacchante, bimbisaro tassa pasadam datthukamopi, mahajane
agacchante, okasam nalattha. Aparabhage yathicchakam adaya gatatta
manussesu mandibhutesu, raja jotikassa pitaram aha "tava puttassa
pasadam datthukamomhiti. So "sadhu devati vatva gantva
puttassa kathesi "tata raja te pasadam datthukamoti. So "sadhu
tata, agacchatuti. Raja mahantena parivarena saddhim tattha agamasi.
Pathamadvarakotthake sammajjitva kacavaracchaddika dasi ranno
hattham adasi. Raja "setthijayati sannaya lajjamano tassa
bahaya hattham na thapesi. Evam sesadvarakotthakesupi dasiyo.
"setthibhariyayoti mannamano tasam bahaya hattham na thapesi.
@Footnote: 1. Ma. ayam patho natthi.
Jotiko agantva rajanam paccuggantva vanditva pacchato hutva
"purato yatha devati aha. Ranno manipathavi sataporisappapato
viya hutva upatthati. So "imina mama gahanatthaya opato
khanitoti mannamano padam nikkhipitum na visahi. Jotiko "nayam
deva opato, mama pacchato agacchathati purato ahosi. Raja
tena akkantakale bhumim akkamitva hetthimatalato patthaya pasadam
olokento vicari. Tada ajatasattu kumaro pitu angulim gahetva
vicaranto cintesi "aho andhabalo mama pita, gahapatike nama
sattaratanamaye pasade vasante, esa raja hutva darumaye
gehe vasati, ahandani raja hutva imassa imasmim pasade vasitum
na dassamiti. Ranno uparimatalani abhiruhantasseva, patarasavela
jata. So setthim amantetva "mahasetthi idheva patarasam
bhunjissamati. "janami deva, sajjito devassaharoti. So
solasahi gandhodakaghatehi nahatva ratanamaye setthissa nisidanamandape
pannatte tasseva nisidanapallanke nisidi. Athassa hatthadhovanudakam
datva satasahassagghanikaya suvannapatiya kilinnapayasam vaddhetva
purato thapayimsu. Raja "bhojananti sannaya bhunjitum arabhi.
Setthi "nayidam deva bhojanam, kilinnapayaso esoti.
Annissa suvannapatiya bhojanam vaddhetva purimapatiyam thapayimsu.
Tato utthitautuna 1- kira tam bhunjitum sukham hoti. Raja madhurabhojanam
@Footnote: 1. Si. utthitanam.
Bhunjanto pamanam na annasi. Atha nam setthi vanditva anjalim
paggayha "alam deva, ettakameva hotu, ito uttarim jirapetum
na sakkati aha. Atha nam raja aha "kim gahapati garukam katva
kathesi attano bhattanti. "deva natthetam, tumhakam 1- sabbassapi
hi balakayassa idameva bhattam, idam supeyyam, apica kho aham
ayasassa bhayamiti. "kimkaranati. "sace devassa kayalasiyamattam
bhaveyya, `hiyyo ranna setthissa gehe bhuttam, setthina kinci
katam bhavissatiti vacanassa bhayami devati. "tenahi bhattam hara,
udakam aharati. Ranno bhattakiccavasane sabbo rajaparivaro
tadeva bhattam bhunji. Raja sukhakathaya nisinno setthim amantetva
"kim imasmim gehe tava bhariya natthiti aha. "atthi devati.
"kaham sati. "sirigabbhe nisinna devassa agatabhavam na janatiti
aha. Kincapi hi patova raja saparivaro agato, sa
pana tassa agatabhavam na janati. Tato setthi "raja me
bhariyam datthukamoti tassa santikam gantva "raja agato, kim
tava rajanam datthum na vattatiti aha. Sa nipannaka va "ko so
sami raja namati vatva, "raja nama amhakam issaroti
vutte, anattamanatam pavedenti "dukkatani vata no punnakammani,
yesanno issaropi atthi, assaddhaya nama punnakammani katva
mayam sampattim papunitva annassa issariyatthane nibbattamha;
@Footnote: 1. Si. amhakam.
Addha amhehi assaddahitva danam dinnam bhavissati, tassetam
phalanti vatva "kimdani karissami samiti aha. "talavantam
adaya agantva rajanam vijahiti. Tassa talavantam adaya
agantva rajanam vijantiya, ranno vethanassa gandhavato tassa
akkhini pahari. Athassa akkhihi assudhara pavattimsu. Tam disva
raja setthim aha "mahasetthi matugamo nama appabuddhiko
`raja me samikassa sampattim ganheyyati bhayena rodati manne,
assasehi nam, na me tava sampattiya atthoti. "na esa deva
rodatiti. "atha kim etanti. "tumhakam vethanassa gandhenassa
assuni pavattimsu, ayam hi dipobhasam va aggiobhasam va adisva
manialokeneva bhunjati ca nisidati ca nipajjati ca; devo pana
dipalokena nisinno bhavissatiti. "ama setthiti. "tenahi deva
ajja patthaya manialokena nisidathati mahantam tipusamattam anaggham
maniratanam adasi. Raja geham oloketva "mahanta 1- vata jotikassa
sampattiti vatva agamasi. 2-
                 Ayantava jotikassa uppatti.
     Idani jatilassa uppatti veditabba: baranasiyam hi eka
setthidhita abhirupa ahosi. Tam pannarasasolasavassuddesikakale
rakkhanatthaya ekam dasim datva sattabhumikassa pasadassa uparimatale
@Footnote: 1. Ma. mahati.   2. ito param jatilattheravatthu paccha pakkhittam bhaveyYu.
Sirigabbhe vasayimsu. Tam ekadivasam vatapanam vivaritva bahi olokayamanam
akasena gacchanto eko vijjadharo disva uppannasineho
vatapanena pavisitva taya saddhim santhavamakasi. Sa tena saddhim
samvasamanvaya na cirasseva gabbham patilabhi. Atha nam sa dasi
disva "amma kim idanti vatva "hotu, ma kassaci acikkhiti
taya vutta bhayena tunhi ahosi. Sapi dasamasaccayena
puttam vijayitva navabhajanam aharapetva tattha tam darakam
nipajjapetva tam bhajanam pidahitva upari pupphadamani thapetva
"imam sisena ukkhipitva gantva gangaya vissajjehi, `kim idanti
ca puttha `ayyaya me balikammanti vadeyyasiti dasim anapesi.
Sa tatha akasi. Hetthagangaya ca dve itthiyo nahayamana tam
bhajanam udakenahariyamanam disva, eka itthi "mayhametam bhajananti
aha. Eka "yam etassa anto, tam mayhanti vatva, 1- bhajane
sampatte tam adaya thale thapetva vivaritva darakam disva, eka
"mama bhajananti vuttatta darako mameva hotiti aha. Eka
"yam bhajanassa anto, tam mameva hotiti vuttatta mama darakoti
aha. Ta vivadamana vinicchayam gantva tamattham arocetva,
amaccesu vinicchitum asakkontesu, ranno santikam agamamsu. Raja
tasam vacanam sutva "tvam darakam ganha, tvam bhajanam ganhati
aha. Yaya pana darako laddho, sa mahakaccayanattherassa
@Footnote: 1. aha. (?)
Upatthayika ahosi. Tasma tam darakam "imam therassa santike
pabbajessamiti posesi. Tassa jatadivase gabbhamalassa dhovitva
anapanitataya kesa jatita hutva atthamsu, tenassa "jatilotveva
namam karimsu. Tassa padasa vicaranakale thero tam geham pindaya
pavisi. Upasika theram nisidapetva aharamadasi. Thero darakam
disva "kim upasike darako te laddhoti pucchi. "ama bhante,
imaham `tumhakam santike pabbajessamiti posesim, pabbajetha
nanti adasi. Thero "sadhuti tam adaya gacchanto "atthi nu
kho imassa gihisampattim anubhavitum punnakammanti olokento
"mahapunno satto mahasampattim anubhavissati, daharo esa
tava, nanampissa paripakam na gacchatiti cintetva tam adaya
takkasilayam ekassa upatthakassa geham agamasi. So theram vanditva.
Thito, tam darakam disva "darako vo bhante laddhoti pucchi
"ama upasaka, pabbajissati, daharo tava, tava santike hotuti.
So "sadhu bhanteti tam puttatthane thapetva patijaggi. Tassa
pana gehe dvadasa vassani bhandakam ussannam hoti. So gamantaram
gacchanto sabbampi bhandam apanam haritva darakam apane
nisidapetva tassa tassa bhandakassa mulam acikkhitva "idancidanca
ettakam nama dhanam gahetva dadeyyasiti vatva pakkami. Tamdivasam
nagarapariggahaka devata antamaso maricijirakamattenapi atthike
tasseva apanabhimukhe karimsu. So dvadasa vassani ussannam
Bhandakam ekadivaseneva vikkini. Kutumbiko agantva apane
kinci adisva "sabbam te tata bhandam nasitanti aha.
"na nasemi, sabbam tumhehi vuttanayeneva vikkinim, idam asukassa
mulam, idam asukassati. Kutambiko pasiditva "anaggho puriso
yattha katthaci jivitum samatthoti attano gehe vayappattam dhitaram
tassa datva "gehamassa karothati purise anapetva, nitthite
gehe, "gacchatha tumhe, attano gehe vasathati aha. Athassa
gehappavisanakale ekena padena ummare akkantamatte, gehassa
pacchimabhage bhumim bhinditva asitihattho suvannapabbato utthahi.
Raja "jatilakumarassa kira gehe bhumim bhinditva suvannapabbato
utthitoti sutvava tassa setthicchattam pesesi. So jatilasetthi
nama ahosi. Tassa tayo putta ahesum. So tesam vayappattakale
pabbajjaya cittam uppadetva "sace amhehi samanabhogam setthikulam
bhavissati, pabbajitum dassanti; no ce, na dassanti; atthi nu kho
jambudipe amhehi samanabhogam kulanti vimamsanatthaya suvannamayam itthakam
suvannamayam patodalatthim suvannamayam padukanca karapetva purisanam
hatthe datva "gacchatha, imani adaya kincideva olokayamana viya
jambudipatale vicaritva amhehi samanabhogassa setthikulassa atthibhavam
va natthibhavam va natva agacchathati pahini. Te carikam caranta
bhaddiyanagaram papunimsu. Atha ne mendakasetthi disva "tata kim
karonta vicarathati pucchitva, "ekam olokenta vicaramati vutte,
"imesam imani gahetva kincideva oloketum vicaranakiccam natthi,
setthim 1- parigganhamana vicarantiti natvava "tata amhakam
pacchimageham pavisitva olokethati aha. Te tattha atthakarisamatte
thane hatthiassausubhappamane pitthiya pitthim ahacca pathavim
bhinditva utthite hettha vuttappakare suvannamendake disva
tesam antarantara vicaritva nikkhamimsu. Atha ne setthi "tata
yam olokenta vicaratha, dittho vo soti pucchitva, "passama
samiti vutte, "tenahi gacchathati uyyojesi. Te tatova gantva,
attano setthina "kintata dittham vo amhakam samanabhogam
setthikulanti vutte, "sami tumhakam kim atthi, bhaddiyanagare
mendakasetthino evarupo nama vibhavoti sabbantam pavattim
acikkhimsu. Tam sutva setthi attamano hutva "ekantava setthikulam
laddham, aparampi nu kho atthiti satasahassagghanakam kambalam datva
"gacchatha tata, annampi setthikulam vicinathati pahini. Te rajagaham
gantva jotikassa gehato avidure darurasim katva aggim datva
atthamsu. "kim idanti putthakale ca "ekam no mahaggham kambalam
vikkinantanam, kayako natthi, gahetva vicarantapi coranam bhayama,
tena tam jhapetva gamissamati vadimsu. Atha ne jotikasetthi
disva "ime kim karontiti pucchitva tamattham sutva
pakkosapetva "kimagghanako kambaloti pucchitva,
@Footnote: 1. Si. Ma. Yu. rattham.
"satasahassagghanakoti vutte, satasahassam dapetva "dvarakotthakam
sammajjitva kacavaracchaddikaya dasiya dethati tesamyeva hatthe
pahini. Sa kambalam gahetva rodamana samikassa santikam gantva "kim
mam sami, aparadhe sati, paharitum na vattati, kasma me evam
thulakambalam pahinittha, kathaham imam nivasessami va parupissami
vati. "naham tava etadatthaya pahinim, etam pana kambalam
palivethetva tava sayanamule thapetva nipajjanakale gandhodakena dhotanam
padanam punchanatthaya te pahinim, kim etampi katum na sakkositi.
Sa "etam pana katum sakkhissamiti gahetva agamasi. Te ca
purisa tam karanam disva attano setthissa santikam gantva "kim
tata dittham vo setthikulanti vutte, "sami kim tumhakam atthi,
rajagahanagare jotikassa setthissa evarupa nama sampattiti sabbam
gehasampattim arocetva tam pavattim acikkhimsu. Setthi tesam vacanam
sutva tutthamanaso "idani pabbajitum labhissamiti ranno santikam
gantva "pabbajitukamomhi devati aha. "sadhu mahasetthi
pabbajahiti. So geham gantva putte pakkosapetva suvannadandam
vajiraphalam kuddalam jetthaputtassa hatthe thapetva "tata
pacchimagehe suvannapabbatato suvannapindam uddharahiti aha. So
kuddalam adaya gantva suvannapabbatam pahari. Pitthipasane
pahatakalo viya ahosi. Tassa hatthato kuddalam gahetva
majjhimaputtassa hatthe datva pahini. Tassapi suvannapabbatam paharantassa,
Pitthipasane pahatakalo viya ahosi. Atha nam kanitthaputtassa
hatthe datva pahini. Tassa tam gahetva [1]- kottetva
rasikataya mattikaya pahatakalo viya ahosi. Atha nam setthi
"ehi tata, alam ettakenati vatva itare dve jetthabhatike
pakkosapetva "ayam suvannapabbato na tumhakam nibbatto,
mayhanca kanitthassa ca nibbatto, imina saddhim ekato hutva
paribhunjathati aha. "kasma pana so tesameva nibbattati, kasma
jatilo jatakale udake patitoti. Attana katakammeneva.
     Kassapasammasambuddhassa hi cetiye kariyamane, eko
khinasavo cetiyatthanam gantva oloketva "tata kasma
cetiyassa uttarena mukham na utthahatiti pucchi. "suvannam
nappahotiti. "aham antogamam pavisitva samadapessami, tumhe
adarena kammam karothati. So evam vatva nagaram pavisitva
"ammatata amhakam cetiyassa ekasmim mukhe suvannam nappahoti,
suvannam janathati mahajanam samadapento suvannakarakulam
agamasi. Suvannakaropi tamkhanamyeva bhariyaya saddhim kalaham karonto
nisinno hoti. Atha nam thero "cetiye tumhehi gahitamukhassa
suvannam nappahoti, tam janitum vattatiti aha. So bhariyaya
kopena "tava sattharam udake khipitva gacchati aha. Atha nam
sa "atisahasikam kammam te katam, mama kuddhena te ahameva
@Footnote: 1. Si. Ma. etthantare `paharantassati padam atthi.
Akkositabba va paharitabba va, kasma atitanagatappaccuppannesu
buddhesu veramakasiti aha. Suvannakaro tavadeva samvegappatto
hutva "khamatha me bhanteti vatva therassa padamule nipajji.
"tata aham taya na kinci vutto, sattharam khamapehiti. "kinti
katva khamapemi bhanteti. "suvannapupphanam tayo kumbhe katva
antodhatunidhane pakkhipitva allavattho allakeso hutva
khamapehi tatati. So "sadhu bhanteti suvannapupphani karonto
tisu puttesu jetthaputtam pakkosapetva "ehi tata, aham
sattharam veravacanena avacam; tasma imani pupphani katva
dhatunidhane pakkhipitva khamapessami, tvampi kho me sahayo
hohiti aha. So "na tvam maya veravacanam vadapito, tvamyeva
karohiti katum na icchi. Majjhimaputtam pakkosapetva tathevaha.
Sopi tatheva vatva na icchi. Kanittham pakkosapetva aha. So
"pitu uppannakiccam nama puttassa bharoti pitu sahayo hutva
pupphani akasi. Suvannakaro vidatthippamananam pupphanam tayo
kumbhe nitthapetva dhatunidhane pakkhipitva allavattho allakeso
sattharam khamapesi. Iti so sattakkhattum jatakale udake
patanam labhi. Ayam panassa kotiyam thito attabhavo, idanipi
tasseva nissandena udake patito. Ye panassa dve putta
suvannapupphanam karanakale sahaya bhavitum na icchimsu, tesam tena
Karanena suvannapabbato na nibbatti; 1- kanitthaputtassa ca ekato
katabhavena nibbatti.
     Iti so putte anusasitva satthu santike pabbajitva
katipaheneva arahattam papuni. Sattha aparena samayena pancahi
bhikkhusatehi saddhim pindaya caranto tassa puttanam gehadvaram
agamasi. Te buddhappamukhassa bhikkhusanghassa addhamasam bhikkhaharam
adamsu. Bhikkhu dhammasabhayam katham samutthapesum 2- "ajjapi te avuso
jatila asitihatthe suvannapabbate ca puttesu ca tanha atthiti.
"na me avuso etesu tanha va mano va atthiti. Te
"ayam jatilatthero abhutam vatva annam byakarotiti vadimsu. Sattha
tesam katham sutva "na bhikkhave mama puttassa tesu tanha va
mano va atthiti vatva dhammam desento imam gathamaha
        "yodha tanham pahantvana      anagaro paribbaje,
         tanhabhavaparikkhinam          tamaham brumi brahmananti.
     Tassattho: yo idha loke chadvarikatanham jahitva gharavasena
anatthiko anagaro hutva paribbajati, tanhaya ceva bhavassa
ca parikkhinatta tanhabhavaparikkhinam tamaham brahmanam vadamiti.
          Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti. 3-
@Footnote: 1. ito param `tassa cevati padam nattham bhaveyYu. Si. Ma. potthake `kanitthaputtassa ceva
@ jatilassa cati atthi. tam yuttam siya.   2. bhikkhu pucchimsuti yuttaram.
@3. ito param mulavatthuna anusandhi datthabba.
     Ajatasattukumaropi devadattena saddhim ekato hutva pitaram
ghatetva rajje patitthito "jotikassa pasadam ganhissamiti
yuddhasajjo nikkhamitva manipakare saparivarassa attano chayam
disvava "gahapatiko yuddhasajjo hutva balam adaya nikkhantoti
sallakkhetva upagantum na visahi. Setthipi tamdivasam uposathiko
hutva patova bhuttapataraso viharam gantva satthu santike
dhammam sunanto nisinno hoti. Pathamadvarakotthake rakkham gahetva
thito pana yamamoli yakkho tam disva "kaham gacchasiti saparivaram
viddhamsetva disavidisasu anubandhi. Raja viharameva agamasi.
Atha nam setthi disvava "kim devati vatva utthayasana
atthasi. 1- "gahapati kim tvam tava purise `maya saddhim yujjhathati
anapetva idhagamma dhammam sunanto viya nisinnoti. "kim pana
devo mama geham ganhitum gatoti. "ama gatomhiti. "mama anicchaya
mama geham ganhitum rajasahassampi na sakkoti devati. So "kim
pana tvam raja bhavissasiti kujjhi. "naham raja, mama santakam
pana dasikasuttampi mama anicchaya rajuhi va corehi va 2- gahetum
na sakkati. "kim panaham tava ruciya ganhissamiti. "tenahi deva
ima me dasasu angulisu visati muddika, imaham tumhakam na
demi; sace sakkotha, ganhathati. So pana raja bhumiyam ukkutikam
nisiditva ullanghanto attharasahattham thanam abhiruhati, thatva
@Footnote: 1. "asana utthasiti yuttataram.  2. Si. Yu. gahitam.
Ullanghanto asitihattham thanam abhiruhati. Evam mahabalo samanopi
ito cito ca parivattento ekam muddikampi kaddhitum nasakkhi.
Atha nam setthi "satakam patthara devati vatva anguliyo ujukam
akasi. Visatipi muddika nikkhamimsu. Atha nam setthi "evam deva
mama santakam mama anicchaya na sakka ganhitunti vatva ranno
kiriyaya uppannasamvego "pabbajitum me anujanatha devati aha.
So "imasmim pabbajite, sukham pasadam ganhissamiti cintetva,
ekavacaneneva "pabbajahiti aha. So satthu santike pabbajitva
na cirasseva arahattam patva jotikatthero nama ahosi. Tassa
arahattappattakkhaneyeva sabbapi sa sampatti antaradhayi. Tampissa
satulakayam nama bhariyam deva uttarakurumeva nayimsu. Athekadivasam bhikkhu
tam amantetva "avuso jotika tasmim pana te pasade va
itthiya va tanha atthiti pucchitva "natthavusoti vutte,
satthu arocesum "ayam bhante abhutam vatva annam byakarotiti.
Sattha "nattheva bhikkhave mama puttassa tasmim tanhati vatva
imam gathamaha
        "yodha tanham pahantvana     anagaro paribbaje,
         tanhabhavaparikkhinam         tamaham brumi brahmananti. 1-
     [2]- Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                     Jotikattheravatthu.
@Footnote: 1. imasmim thane attho vannetabbo.  2. Si. etthantare "imissa gathayattho
@hettha jatilattheravatthumhi vuttanayeneva veditabboti atthi.
                34. Pathamanatapubbakavatthu. (297)
     "hitva manusakanti imam dhammadesanam sattha veluvane viharanto
ekam natapubbakam arabbha kathesi.
     So kira ekam natakilam kilamano vicaranto satthu dhammakatham sutva
pabbajitva arahattam papuni. Tasmim buddhappamukhena bhikkhusanghena
saddhim pindaya pavisante, bhikkhu ekam nataputtam kilantam disva
"avuso esa taya kilitakilitam kilati, atthi nukho te ettha
sinehoti pucchitva "natthiti vutte, "ayam bhante abhutam vatva
annam byakarotiti ahamsu. Sattha tesam katham sutva "bhikkhave mama
putto sabbayoge atikkantoti vatva imam gathamaha
        "hitva manusakam yogam     dibbam yogam upaccaga,
         sabbayogavisamyuttam        tamaham brumi brahmananti.
     Tattha "manusakam yoganti: manusakam ayunceva panca kamagune
ca. Dibbayogepi eseva nayo.
     Upaccagati: yo manusakam yogam hitva dibbam yogam atikkanto,
tam sabbehi catuhipi yogehi visamyuttam aham brahmanam vadamiti attho.
          Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                     Pathamanatapubbakavatthu.
                       --------
                35. Dutiyanatapubbakavatthu. (298)
     "hitva ratincati imam dhammadesanam sattha veluvane viharanto
ekam natapubbakamyeva arabbha kathesi.
     Vatthu purimasadisameva. Idha pana sattha "bhikkhave mama putto
ratinca aratinca pahaya thitoti vatva imam gathamaha
        "hitva ratinca aratinca      sitibhutam nirupadhim
         sabbalokabhibhum viram        tamaham brumi brahmananti.
     Tattha "ratinti: pancakamagunaratim
     aratinti: arannavase ukkanthim.
     Sitibhutanti: nibbutam.
     Nirupadhinti: nirupakkilesam.
     Viranti: tam evarupam sabbakkhandhalokam abhibhavitva thitam viriyavantam
aham brahmanam vadamiti attho.
         Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                     Dutiyanatapubbakavatthu.
                      -----------
                36. Vangisattheravatthu. (299)
     "cutim yo vediti imam dhammadesanam sattha jetavane viharanto
vangisattheram arabbha kathesi.
     Rajagahe kireko brahmano vangiso nama matamanussanam sisam
akotetva "idam niraye nibbattassa sisam, idam tiracchanayoniyam,
idam pettivisaye, idam manussaloke, idam devaloke nibbattassa
sisanti janati. Brahmana "sakka imam nissaya lokam khaditunti
cintetva tam dve rattavatthani paridahapetva adaya janapadam
caranta manusse vadanti "eso vangiso nama brahmano
matamanussanam sisam akotetva nibbattatthanam janati, attano
natakanam nibbattatthanam pucchathati. Manussa yathabalam dasapi
kahapane visampi satampi datva natakanam nibbattatthanam pucchanti.
Te anupubbena savatthim patva jetavanassa avidure nivasam ganhimsu.
Te bhuttapatarasam mahajanam gandhamaladihattham dhammassavanaya gacchantam
disva "kaham gacchathati pucchitva, "viharam dhammassavanayati vutte,
"tattha gantva kim karissatha? amhakam vangisabrahmanasadiso natthi,
matamanussanam sisam akotetva nibbattatthanam janati,
natakanam nibbattatthanam pucchathati ahamsu. Te "vangiso
kim janati, amhakam satthara sadiso natthiti vatva, itarehipi
"vangisasadiso natthiti vutte, katham vaddhetva "ethadani vo
vangisassa va amhakam va satthu jananabhavam janissamati te
Adaya viharam agamamsu. Sattha tesam agamanabhavam natva "niraye
tiracchanayoniyam manussaloke devaloketi catusu thanesu nibbattanam
cattari sisani khinasavasisancati panca sisani aharapetva
patipatiya thapapetva agatakale vangisam pucchi "tvam kira sisam
akotetva matakanam nibbattatthanam janasiti. "ama janamiti.
"idam kassa sisanti. So tam akotetva "niraye nibbattassati
aha. Athassa sattha "sadhuti sadhukaram datva itaranipi tini
sisani pucchitva tena avirajjhitva vuttavuttakkhane tatheva
sadhukaram datva pancamam sisam dassetva "idam kassati pucchi.
So tam akotetva nibbattatthanam na janati. Atha nam sattha
"kim vangisa na janasiti vatva, "ama na janamiti vutte,
"aham janamiti aha. "kena janasiti. "mantabalena janamiti. 1-
Atha nam vangiso yaci "detha me imam mantanti. "na sakka
apabbajitassa datunti. So "imasmim mante gahite, sakalajambudipe
aham jetthako bhavissamiti cintetva te brahmane "tumhe
tattheva katipaham vasatha, aham pabbajissamiti uyyojetva satthu
santike pabbajitva laddhupasampado vangisatthero nama ahosi.
Athassa sattha dvattimsakarakammatthanam datva "mantassa parikammam
sajjhayahiti aha. So tam sajjhayanto antarantara brahmanehi
"gahito te mantoti pucchiyamano "agametha tava, ganhamiti
@Footnote: 1. Si. Ma. Yu. "kena....janamiti iti natthi.
Vatva katipahasseva arahattam patva puna brahmanehi puttho
"abhabbodanaham avuso gantunti aha. Tam sutva bhikkhu "ayam
bhante abhutena annam byakarotiti satthu arocesum. Sattha
"ma bhikkhave evam avacuttha, idani bhikkhave mama putto
cutipatisandhikusalo jatoti vatva ima gatha abhasi
        "cutim yo vedi sattanam     upapattinca sabbaso,
         asattam sugatam buddham        tamaham brumi brahmanam.
         Yassa gatim na jananti      deva gandhabbamanusa,
         khinasavam arahantam         tamaham brumi brahmananti.
     Tattha "yo vediti: yo sattanam sabbakarena cutinca
patisandhinca pakatam katva janati, tamaham alaggataya asattam
patipattiya sutthugatatta sugatam catunnam saccanam buddhataya buddham
brahmanam vadamiti attho.
     Yassati: yassete devadayo gatim na jananti, tamaham asavanam
khinataya khinasavam kilesehi arakatta arahantam brahmanam vadamiti
attho.
         Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                     Vangisattheravatthu.
                      ----------
               37. Dhammadinnatherivatthu. (300)
     "yassa pure cati imam dhammadesanam sattha veluvane
viharanto dhammadinnam bhikkhunim arabbha kathesi.
     Ekadivasam hi tassa gihikale samiko visakho upasako
satthu santike dhammam sutva anagamiphalam patva cintesi "maya
sabbam sapateyyam dhammadinnam paticchapetum vattatiti. So tato
pubbe agacchanto dhammadinnam vatapanena olokentim disva
sitam karoti. Tamdivasam pana vatapane thitam anolokentova
agamasi. Sa "kim nukho idanti cintetva "hotu, bhojanakale
janissamiti bhojanavelaya bhattam upanamesi. So annesu divasesu
"ehi, ekato bhunjamati vadati. Tamdivasam pana tunhibhutova
bhunji. Sa "kenacideva karanena kupito bhavissatiti cintesi.
Atha nam visakho sukhanisinnavelaya tam pakkositva "dhammadinne
imasmim gehe sabbam sapateyyam paticchahiti aha. Sa "kuddha
nama sapateyyam na paticchapenti, kinnu kho etanti cintetva
"tumhe pana samiti aha. "aham ito patthaya na kinci
vicaressamiti. "tumhehi chadditam khelam ko paticchissati, evam sante,
mama pabbajjam anujanathati. So "sadhu bhaddeti sampaticchitva
mahantena sakkarena tam bhikkhuniupassayam netva pabbajesi. Sa
laddhupasampada dhammadinnatheri nama ahosi. Sa vivekakamataya
Bhikkhunihi saddhim janapadam gantva tattha viharanti na cirasseva saha
patisambhidahi arahattam patva "idani mam nissaya natijana
punnani karissantiti punadeva rajagaham paccaganchi. Upasako tassa
agatabhavam sutva "kena nu kho karanena agatati bhikkhuniupassayam
gantva therim [1]- vanditva ekamantam nisinno "ukkanthita nu
khosi ayyeti vattum appatirupam, panhamekam nam pucchissamiti
cintetva sotapattimagge panham pucchi. Sa tam vissajjesi.
Upasako teneva upayena sesamaggesupi panham pucchitva,
atikkamma panhassa putthakale taya "accasara kho avuso 2-
visakhati vatva "akankhamano sattharam upasankamitva imam
panham puccheyyasiti vutte, therim vanditva utthayasana satthu
santikam gantva tam kathasallapam sabbam bhagavato arocesi. Sattha
"sukathitam mama dhitaya dhammadinnaya, ahancetam panham vissajjento
evameva vissajjeyyanti vatva dhammam desento imam gathamaha
        "yassa pure ca paccha ca     majjhe ca natthi kincanam
         akincanam anadanam         tamaham brumi brahmananti.
     Tattha "pureti: atitesu khandhesu.
     Pacchati: anagatesu khandhesu.
     Majjheti: paccuppannesu khandhesu.
@Footnote: 1. etthantare "disvati atthi.      2. Ma. acchariyam avuso.
     Natthi kincananti: yassa tesu tisu thanesu tanhagahasankhatam
kincanam natthi, tamaham ragakincanadihi akincanam kassaci gahanassa
abhavena anadanam brahmanam vadamiti attho.
        Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                    Dhammadinnatherivatthu.
                      ----------
               38. Angulimalattheravatthu. (301)
     "usabhanti imam dhammadesanam sattha jetavane viharanto
angulimalattheram arabbha kathesi.
     Vatthu "na ve kadariya devalokam vajantiti gathavannanayam
vuttameva. Vuttanhi tattha "bhikkhu angulimalam pucchimsu "kim nu kho
avuso dutthahatthim chattam dharetva thitam disva na bhayasiti.
"na bhayami avusoti. Te sattharam ahamsu "angulimalo bhante
abhutena annam byakarotiti. Sattha "na bhikkhave mama putto
angulimalo bhayati, khinasavausabhananhi antare jetthakausabha
mama puttasadisa bhikkhu na bhayantiti vatva brahmanavagge imam
gathamaha
        "usabham pavaram viram        mahesi vijitavinam
         anejam nahatakam buddham    tamaham brumi brahmananti.
     Tassattho: acchambhitatthena usabhasadisataya usabham uttamatthena
pavaram viriyasampattiya viram mahantanam silakkhandhadinam esitatta
mahesim tinnam maranam vijitatta vijitavinam nahatakkilesataya
nahatakam catusaccabuddhataya buddham tam evarupam aham brahmanam
vadamiti.
          Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                    Angulimalattheravatthu.
                      ----------
               39. Devahitabrahmanavatthu. (302)
     "pubbenivasanti imam dhammadesanam sattha jetavane virahanto
devahitabrahmanassa panham arabbha kathesi.
     Ekasmim hi samaye bhagava vatehi abadhiko hutva
upavanattheram unhodakatthaya devahitabrahmanassa santikam pahini.
So gantva satthu abadhikabhavam acikkhitva unhodakam yaci.
Tam sutva brahmano tutthamanaso hutva "labha vata me,
yam mama santikam sammasambuddho unhodakassatthaya pahiniti
unhodakassa kajam purisena gahapetva phanitassa ca putam
upavanattherassa padasi. Thero tam gahapetva viharam gantva
Sattharam unhodakena nahapetva unhodakena phanitam aloletva
bhagavato padasi. Tassa tam khanamyeva so abadho patipassambhi
brahmano cintesi "kassa nu kho deyyadhammo dinno mahapphalo
hoti, sattharam pucchissamiti. So satthu santikam gantva tamattham
pucchanto imam gathamaha
        "kattha dajja deyyadhammam,     kattha dinnam mahapphalam,
         katham hi yajamanassa          katham ijjhanti dakkhinati.
     Athassa sattha "evarupassa brahmanassa dinnam mahapphalam
hotiti vatva brahmanam pakasento imam gathamaha
        "pubbenivasam yo vedi       saggapayanca passati
         atho jatikkhayam patto       abhinna vosito muni,
         sabbavositavosanam          tamaham brumi brahmananti.
     Tassattho: yo pubbenivasam pakatam katva janati chabbisati-
devalokabhedam sagganca catubbidham apayanca dibbacakkhuna passati
atho jatikkhayasankhatam arahattam patto abhinneyyam dhammam
abhijanitva parinneyyam parijanitva pahatabbam pahaya sacchikatabbam
sacchikatva vosito nibbanam patto vusitavosanam va patto
asavakkhayappannaya monabhavam pattatta muni, tamaham sabbesam
kilesanam vosanam arahattamaggannanam brahmacariyavasam vutthabhavena
sabbavositavosanam brahmanam vadamiti.
     Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsu, brahmanopi
pasannamanaso saranesu patitthaya upasakattam pavedesiti.
                    Devahitabrahmanavatthu.
                 Brahmanavaggavannana nitthita.
                     Chabbisatimo vaggo.
                      ----------
     Ettavata "sabbapathame yamakavagge cuddasa vatthuni, appamadavagge
nava, cittavagge nava, pupphavagge dvadasa 1-, balavagge pannarasa 2-,
panditavagge ekadasa, arahantavagge dasa, sahassavagge cuddasa,
papavagge dvadasa, dandavagge ekadasa, jaravagge nava,
attavagge dasa, lokavagge ekadasa, buddhavagge nava,
sukhavagge attha, piyavagge nava, kodhavagge attha, malavagge
dvadasa, dhammatthavagge dasa, maggavagge dasa, pakinnakavagge
nava, nirayavagge nava, nagavagge attha, tanhavagge dvadasa,
bhikkhuvagge dvadasa, brahmanavagge ekunacattalisati ekenunani
tini vatthusatani 3- pakasetva natisankhepanativittharavasena
uparacita dvasattatibhanavarappamana dhammapadassa atthakatha
nitthita 4-.
         Pattam dhammapadam yena       dhammarajenanuttaram,
         gatha dhammapade tena     bhasita ya mahesina
         satevisa catussata       catussaccavibhavina
         satattayamhi vatthunam        ekenune samutthita,
         vihare adhirajena       karitamhi katannuna
         pasade sirikutassa       ranno viharata maya
@Footnote: 1. Si. Yu. ekadasa.  2. Si. Yu. cuddasa. tesu potthakesu pana vatthuni kamena
@dvadaseva ceva pannaraseva ca honti.  3. imani sakaliyamanani ekadhikani tini
@satani honti.   4. buddhavagge navati pakkhipitva kate, imani sakaliyamanani
@dvadhikani tini vatathusatani honti.
         Atthabyanjanasampannam       atthaya ca hitaya ca
         lokassa lokanathassa      saddhammatthitikamata
         tasam atthakatham etam       karontena sunimmalam
         dvasattatippamanaya      bhanavarehi paliya
         yam pattam kusalam, tena      kusala sabbapaninam
         sabbe ijjhantu sankappa   phalanta madhuram phalanti.
     Paramavisuddhasaddhabuddhiviriyapatimanditena silacarajjavamaddava-
digunasamudayasamuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogahanasamatthena
pannaveyyattisamannagatena tepitakapariyattippabhede satthakathe
satthusasane appatihatannanappaveditena 1- mahaveyyakaranena
karanasampattijanitasukhaviniggatamadhurodaravacanalavannayuttena yutta-
muttavadina vadivarena mahakavina chalabhinnapatisambhidadippabheda-
gunappatimandite uttarimanussadhamme appatihatabuddhinam theravamsappadipanam
theranam mahaviharavasinam vamsalankarabhutena vipulavisuddhabuddhina
buddhaghosoti garuhi gahitanamadheyyena therena katayam dhammapadassa
atthavannana.
                     ------------


             The Pali Atthakatha in Roman Book 25 page 160-194. http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=25&A=3232&modeTY=2              อรรถกถาบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=25&A=3232&modeTY=2              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=36              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=1301              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=1306              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=1306              Contents of The Tipitaka Volume 25 http://84000.org/tipitaka/read/?index_25

first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter

บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]