![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
127. 7. Rajaputtapetavatthuvannana
pubbe katanam kammananti idam sattha jetavane viharanto rajaputtapetam
arabbha kathesi.
Tattha yo so atite kitavassa nama ranno putto atite paccekabuddhe
aparajjhitva bahuni vassasahassani niraye paccitva tasseva kammassa vipakavasesena
petesu uppanno, so idha "rajaputtapeto"ti adhippeto. Tassa vatthu hettha
sanavasipetavatthumhi vittharato agatameva, tasma tattha vuttanayeneva gahetabbam.
Sattha hi tada therena attano natipetanam pavattiya kathitaya "na kevalam
tava natakayeva, atha kho tvampi ito anantaratite attabhave peto hutva
mahadukkham anubhavi"ti vatva tena yacito:-
[753] "pubbe katanam kammanam vipako mathaye manam
rupe sadde rase gandhe photthabbe ca manorame.
[754] Naccam gitam ratim khiddam anubhutva anappakam
uyyane paricaritva 1- pavisanto giribbajam
[755] Isim sunettamaddakkhi 2- attadantam samahitam
appiccham hirisampannam unche pattagate ratam.
[756] Hatthikkhandhato oruyha laddha bhanteti cabravi
tassa pattam gahetvana uccam paggayha khattiyo.
[757] Thandile pattam bhinditva hasamano apakkami
ranno kitavassaham putto kim mam bhikkhu karissasi.
@Footnote: 1 Si. paricaritvana, ka. paricaritva 2 Ma. sunita...
[758] Tassa kammassa pharusassa vipako katuko ahu
yam rajaputto vedesi nirayamhi samappito.
[759] Chaleva caturasiti vassani nahutani ca
bhusam dukkham nigacchittho niraye katakibbiso.
[760] Uttanopi ca paccittha nikujjo vamadakkhino
uddhampado thito ceva ciram balo apaccatha.
[761] Bahuni vassasahassani pugani nahutani ca
bhusam dukkham nigacchittho niraye katakibbiso.
[762] Etadisam kho katukam appadutthappadosinam
paccanti papakammanta isimasajja subbatam.
[763] So tattha bahuvassani vedayitva bahum dukham
khuppipasahato nama peto asi tato cuto.
[764] Etamadinavam 1- natva 2- issaramadasambhavam
pahaya issaramadam nivatamanuvattaye.
[765] Dittheva dhamme pasamso yo buddhesu sagaravo
kayassa bheda sappanno saggam so upapajjati"ti
idam petavatthum kathesi.
#[753] Tattha pubbe katanam kammanam, vipako mathaye mananti purimasu
jatisu katanam akusalakammanam phalam ularam hutva uppajjamanam 3- andhabalanam cittam
@Footnote: 1 ka. evamadinavam 2 Si. disva 3 Ma. upapajjantanam
Mathayeyya abhibhaveyya, paresam anatthakaranamukhena attano attham 1- uppadeyyati
adhippayo.
Idani tam cittamathanam visayena saddhim dassetum "rupe sadde"tiadi vuttam.
Tattha rupeti rupahetu, yathicchitassa 2- manapiyassa ruparammanassa patilabhanimittanti
attho. Saddetiadisupi eseva nayo.
#[754] Evam sadharanato vuttamattham asadharanato niyametva dassento
"naccam gitan"tiadimaha. Tattha ratinti kamaratim. Khiddanti sahayakadihi kelim.
Giribbajanti rajagaham.
#[755] Isinti asekkhanam 3- silakkhandhadinam esanatthena isim. Sunettanti
evamnamakam paccekabuddham. Attadantanti uttamena damathena damitacittam. Samahitanti
arahattaphalasamadhina samahitam. Unche pattagate ratanti unchena bhikkhacarena laddhe 4-
pattagate pattapariyapanne ahare ratam santuttham.
#[756] Laddha bhanteti cabraviti "api bhante bhikkha laddha"ti
vissasajananattham kathesi. Uccam paggayhati uccataram katva pattam ukkhipitva.
#[757] Thandile pattam bhinditvati kharakathine bhumippadese khipanto pattam
bhinditva. Apakkamiti thokam apasakki. Apasakkanto ca "akaraneneva andhabalo
mahantam anattham attano akasi"ti karunayanavasena olokentam paccekabuddham rajaputto
aha "ranno kitavassaham putto, kim mam bhikkhu karissasi"ti.
#[758] Pharusassati darunassa. Katukoti anittho. Yanti yam vipakam. Samappitoti
allino.
@Footnote: 1 Ma. anattham 2 Ma. yamkinci tassa 3 Ma. setthanam 4 Si. laddhe unche
#[759] Chaleva caturasiti, vassani nahutani cati uttano nipanno
caturasitivassasahassani, nikujjo, vamapassena, dakkhinapassena, uddhampado,
olambiko, yathathito cati evam cha 1- caturasitisahassani vassani honti. Tenaha:-
#[760] "uttanopi ca paccittha nikujjo vamadakkhino
uddhampado thito ceva ciram balo apaccatha"ti.
Tani pana vassani yasma anekani nahutani honti, tasma vuttam
"nahutani"ti. Bhusam dukkham nigacchitthoti ativiya dukkham papuni.
#[761] Puganiti vassasamuhe, idha purimagathaya ca accantasamyoge upayogavacanam
datthabbam.
#[762] Etadisanti evarupam. Katukanti atidukkham, bhavanapumsakaniddesoyam
"ekamantam nisidi"tiadisu viya. Appadutthappadosinam isim subbatam asajja
asadetva papakammanta puggala evarupam katukam ativiya dukkham paccantiti yojana.
#[763] Soti so rajaputtapeto. Tatthati niraye. Vedayitvati anubhavitva.
Namati byattapakatabhavena. Tato cutoti nirayato cuto. Sesam vuttanayameva.
Evam bhagava rajaputtapetakathaya tattha sannipatitam mahajanam samvejetva upari
saccani pakasesi, saccapariyosane bahu sotapattiphaladini sampapunimsuti.
Rajaputtapetavatthuvannana nitthita.
------------------
@Footnote: 1 Si. evam ca
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 282-285.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=31&A=6260&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=31&A=6260&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=127
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4759
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5111
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5111
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]