![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
2. Dutiyavagga
268. 1. Mahacundattheragathavannana
sussusati ayasmato mahacundattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
vipassissa bhagavato kale kumbhakarakule nibbattitva vinnutam patto kumbhakarakammena
jivanto ekadivasam sattharam disva pasannamanaso ekam mattikapattam svabhisankhatam
katva bhagavato adasi. So tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim
buddhuppade magadharatthe nalakagame rupasariya brahmaniya putto sariputtat-
therassa kanitthabhata hutva nibbatti, cundotissa namam ahosi. So vayappatto
dhammasenapatim anupabbajitva tam nissaya vipassanam patthapetva ghatento vayamanto
na cirasseva chalabhinno ahosi. Tena vuttam apadane 1- :-
"nagare hamsavatiya kumbhakaro ahosaham
addasam virajam buddham oghatinnamanasavam.
Sukatam mattikapattam buddhasetthassadasaham
pattam datva bhagavato ujubhutassa tadino.
Bhave nibbattamanoham sonnathale labhamaham
rupimaye ca sovanne tattike ca manimaye.
Patiya 2- paribhunjami punnakammassidam phalam
yasasava janananca 3- aggabhuto ca homaham.
Yathapi bhaddake khette bijam appampi ropitam
@Footnote: 1 khu.apa. 33/92/143 ekapattadayakattherapadana (sya)
@2 cha.Ma. patiyo 3 cha.Ma. yasananca dhanananca
Sammadharam pavecchante 1- phalam toseti kassakam.
Tathevidam pattadanam buddhakhettamhi ropitam
pitidhare pavassante phalam mam 2- tosayissati.
Yavata khetta vijjanti samghapi ca ganapi ca
buddhakhettasamo natthi sukhado sabbapaninam.
Namo te purisajanna namo te purisuttama
ekapattam daditvana pattomhi acalam padam.
Ekanavute ito 3- kappe yam pattamadadim tada
duggatim nabhijanami pattadanassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Chalabhinno pana hutva attana patiladdhasampattiya karanabhutam garupanissayam
vivekavasanca 4- kittento:-
[141] "sussusa sutavaddhani sutam pannaya vaddhanam
pannaya attham janati nato attho sukhavaho.
[142] Sevetha pantani 5- senasanani
careyya samyojanavippamokkham
sace ratim nadhigaccheyya tattha
samghe vase rakkhitatto satima"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha sussusati sotabbayuttassa sabbasutassa sotumiccha, garusannivasopi.
Ditthadhammikadibhedam hi attham sotumicchantena 6- kalyanamitte upasankamitva
@Footnote: 1 Si. sammadhare pavassante 2 pali. me 3 cha.Ma. ekanavutito
@4 Ma. vivekavasanca 5 Si. panthani 6 Si. sotumicchanto
Vattakaranena payirupasitva 1- yada te payirupasanaya aradhitacitta kanci
upanisiditukama honti, atha ne upanisiditva adhigataya sotumicchaya ohitasotena
sotabbam hotiti garusannivasopi sussusahetutaya "sussusa"ti vuccati. Sa panayam
sussusa saccapaticcasamuppadadipatisamyuttam sutam tamsamangino puggalassa vaddheti
bruhetiti sutavaddhani, bahusaccakariti attho. Sutam pannaya vaddhananti yam tam
"sutadharo sutasannicayo"ti, 2- "idhekaccassa bahukam sutam hoti suttam geyyam
veyyakaranan"ti 3- ca evamadina nayena vuttam bahusaccam, tam
akusalappahanakusaladhigamanahetubhutam pannam vaddhetiti sutam pannaya vaddhanam, vuttanhetam
bhagavata:-
"sutavudho kho bhikkhave ariyasavako akusalam pajahati, kusalam bhaveti,
savajjam pajahati, anavajjam bhaveti, suddham attanam pariharati"ti. 4-
Pannaya attham janatiti bahussuto sutamayanane thito tam patipattim patipajjanto
sutanusarena atthupaparikkhaya dhammanijjhanena bhavanaya ca lokiyalokuttarabhedam
ditthadhammadivibhagam dukkhadivibhaganca attham yathabhutam pajanati ca pativijjhati ca,
tenaha bhagava:-
"sutassa yathapariyattassa atthamannaya dhammamannaya dhammanudhammapatipanno
hoti"ti. 3-
"dhatanam 5- dhammanam attham upaparikkhati, attham upaparikkhato dhamma
nijjhanam khamanti, dhammanijjhanakkhantiya sati chando jayati, chandajato
ussahati, ussahitva tuleti, tulayitva padahati, pahitatto samano kayena
ceva paramasaccam sacchikaroti, pannaya ca nam ativijjha passati"ti 6- ca.
@Footnote: 1 Si. payirupasanti 2 Ma.mu. 12/339/301 mahagosingasutta, an.catukka. 21/22/26
@ dutiyauruvelasutta, an.sattaka. 23/6/5 dhanavagga (sya)
@3 an.catukka. 21/6/8 appassutasutta 4 an.sattaka. 23/64/111 mahavagga (sya)
@5 Ma. dhatanam 6 Ma.Ma. 13/432/420 cankisutta
Nato attho sukhavahoti yathavutto ditthadhammikadiattho ceva dukkhadiattho
ca yathavato 1- nato adhigato lokiyalokuttarabhedam sukham avahati nipphadetiti attho.
Thitaya 2- bhavanapannaya sutamatteneva na sijjhatiti tassa patipajjanavidhim
dassento "sevetha .pe. Vippamokkhan"ti aha. Tattha sevetha pantani senasananiti
kayavivekamaha. Tena samyojanappahanassa ca vakkhamanatta vivekarahasseva
vivekavasoti 3- silasamvaradayo idha avuttasiddha veditabba. Careyya
samyojanavippamokkhanti yatha samyojanehi cittam vippamuccati, tatha vipassanabhavanam
maggabhavananca careyya patipajjeyyati attho. Sace ratim nadhigaccheyya tatthati
tesu pantasenasanesu yathaladdhesu adhikusaladhammesu ca ratim pubbenaparam visesassa
alabhato abhiratim na labheyya, samghe bhikkhusamuhe rakkhitatto kammatthanapariganhanato 4-
rakkhitacitto chasu dvaresu satiarakkhaya upatthapanena satima vaseyya vihareyya,
evam viharantassa ca api nama samyojanavippamokkho bhaveyyati adhippayo.
Mahacundattheragathavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 403-406.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=8986&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=8986&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=268
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5748
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5904
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5904
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]