อรรถกถาเล่มที่ ๔๘ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปฏิสํ.อ.๒ (สทฺธมฺม.๒)

อรูปธมฺมานํ สหชาตอญฺมญฺนิสฺสยาทิภาเวน อุปตฺถมฺภนภาวาย. กิเลสานํ
ปริยาทานายาติ ตํตํมคฺควชฺฌานํ วุตฺตาวเสสกิเลสานํ เขปนาย.
ปฏิเวธาทิวิโสธนายาติ เอตฺถ ยสฺมา "โก จาทิ กุสลานํ ธมฺมานํ, สีลญฺจ สุวิสุทฺธํ
ทิฏฺิ จ อุชุกา"ติ ๑- วจนโต สีลญฺจ ทิฏฺิ จ สจฺจปฏิเวธสฺส อาทิ. โส จ
อาทิมคฺคกฺขเณ วิสุชฺฌติ. ตสฺมา "ปฏิเวธาทิวิโสธนายา"ติ วุตฺตํ. จิตฺตสฺส
อธิฏฺานายาติ สมฺปยุตฺตจิตฺตสฺส สกกิจฺเจ ปติฏฺานาย ๒-. จิตฺตสฺส โวทานายาติ
จิตฺตสฺส ปริสุทฺธภาวาย. วิเสสาธิคมายาติ โลกิยโต วิเสสปฏิลาภาย. อุตฺตรึ ๓-
ปฏิเวธายาติ โลกิยโต อุตฺตรึ ปฏิวิชฺฌนตฺถาย. สจฺจาภิสมยายาติ จตุนฺนํ สจฺจานํ
เอกาภิสมยาย กิจฺจนิปฺผตฺติวเสน เอกปฏิเวธาย. นิโรเธ ปติฏฺาปนายาติ
จิตฺตสฺส วา ปุคฺคลสฺส วา นิพฺพาเน ปติฏฺาปนตฺถาย. สกทาคามิมคฺคกฺขณาทีสุ
อฏฺ มคฺคงฺคานิ เอกโต กตฺวา ตํตํมคฺควชฺฌกิเลสปฺปหานํ วุตฺตํ. เอวํ วจเน การณํ
เหฏฺา วุตฺตเมว. ยสฺมา อุปรูปริมคฺเคนาปิ สุฏฺุ อาทิวิโสธนา สุฏฺุ
จิตฺตโวทานญฺจ โหติ, ตสฺมา ตานิปิ ปทานิ วุตฺตานิ.
     ทสฺสนมคฺโคติอาทีหิ ยาว ปริโยสานา ตสฺส ธมฺมสฺส ลกฺขณวเสน มคฺคฏฺโ
วุตฺโต. ตานิ สพฺพานิปิ ปทานิ อภิญฺเยฺยนิทฺเทเส วุตฺตตฺถาเนว. เอวเมตฺถ
ยถาสมฺภวํ โลกิยโลกุตฺตโร มคฺโค นิทฺทิฏฺโ. เหตุฏฺเน มคฺโคติ จ อฏฺงฺคิโก
มคฺโค นิทฺทิฏฺโ. ๔- นิปฺปริยายมคฺคตฺตา จสฺส ปุน "มคฺโค"ติ น วุตฺตํ.
อาธิปเตยฺยฏฺเน อินฺทฺริยาติอาทีนิ จ อินฺทฺริยาทีนํ อตฺถวเสน ๕- วุตฺตานิ, น
มคฺคฏฺวเสน.
     สจฺจานีติ เจตฺถ สจฺจาณานิ. สพฺเพปิ เต ธมฺมา นิพฺพานสฺส ปฏิปทฏฺเน
มคฺโค. อนฺเต วุตฺตํ นิพฺพานํ ปน สํสารทุกฺขาภิภูเตหิ ทุกฺขนิสฺสรณตฺถิเกหิ
สปฺปุริเสหิ มคฺคียติ คเวสียตีติ มคฺโคติ วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพนฺติ.
                       มคฺคกถาวณฺณนา นิฏฺิตา.
@เชิงอรรถ: ๑ สํ.มหา. ๑๙/๓๖๙,๓๘๑/๑๒๕,๑๔๓  ๒ อิ. ปติฏฺานาย  ๓ ฉ.ม. อุตฺตริ เอวมุปริปิ
@๔ ก. เหตุฏฺเน มคฺโค นิทฺทิฏฺโ  ๕ ก....อาทีนิ จ อินฺทฺริยาทีนํ อตฺถวเสน

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๔๘ หน้า ๒๑๐.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=48&A=4735&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=48&A=4735&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=31&i=527
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=31&A=7311
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=31&A=8431
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=31&A=8431
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๑
http://84000.org/tipitaka/read/?index_31