อรรถกถาเล่มที่ ๓๙ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๕ ฉกฺก-ทสกนิปาต

                        เนรุชาตกํ
     กาโกลา กากสงฺฆา จาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต
อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     โส กิร สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา เอกํ ปจฺจนฺตคามํ
อคมาสิ ฯ มนุสฺสา ตสฺส อิริยาปเถ ปสีทิตฺวา ตํ โภเชตฺวา
ปฏิญฺญํ คเหตฺวา อรญฺเญ ปณฺณสาลํ กตฺวา ตตฺถ วสาเปสุํ
อติวิย จสฺส สกฺการํ กรึสุ ฯ อถญฺเญ สสฺสตวาทา อาคมึสุ ฯ
เต เตสํ วจนํ สุตฺวา เถรสฺส วาทํ วิสฺสชฺเชตฺวา สสฺสตวาเท
คเหตฺวา เตสํเยว สกฺการํ กรึสุ ฯ ตโต อุจฺเฉทวาทา อาคมึสุ ฯ
เต สสฺสตวาเท วิสฺสชฺเชตฺวา อุจฺเฉทวาเท คณฺหึสุ ฯ อถญฺเญ
อเจลกวาทา อาคมึสุ ฯ เต อุจฺเฉทวาเท วิสฺสชฺเชตฺวา อเจลกวาทํ
คณฺหึสุ ฯ โส เตสํ คุณาคุณํ อชานนฺตานํ มนุสฺสานํ สนฺติเก
ทุกฺเขน วสิตฺวา วุตฺถวสฺโส ปวาเรตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา
กตปฏิสนฺถาโร กหํ วสฺสํ วุตฺโถสีติ วุตฺเต ปจฺจนฺตํ นิสฺสาย
ภนฺเตติ วตฺวา สุขํ วุตฺโถสีติ ปุฏฺโฐ ภนฺเต คุณาคุณํ
อชานนฺตานํ สนฺติเก ทุกฺขํ วุตฺโถสฺมีติ ฯ สตฺถา ภิกฺขุ โปราณกปณฺฑิตา
ติรจฺฉานโยนิยํ นิพฺพตฺตาปิ คุณาคุณํ อชานนฺเตหิ สทฺธึ
เอกทิวสํปิ น วสึสุ ตฺวํ อตฺตโน คุณาคุณํ อชานฏฺฐาเน กสฺมา
วสีติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
สุวณฺณหํสโยนิยํ นิพฺพตฺติ กนิฏฺฐภาตาปิสฺส อตฺถิ เต
จิตฺตกูฏปพฺพเต วสนฺตา หิมวนฺตปฺปเทเส สยํชาตสาลึ ขาทนฺติ ฯ เต
เอกทิวสํ ตตฺถ จริตฺวา จิตฺตกูฏํ อาคจฺฉนฺตา อนฺตรามคฺเค เอกํ
เนรุํ นาม กญฺจนปพฺพตํ ทิสฺวา ตสฺส มตฺถเก นิสีทึสุ ฯ ตํ ปน
ปพฺพตํ นิสฺสาย วสนฺตา สกุณา สสา จตุปฺปาทา จ โคจรภูมิยํ
นานาวณฺณา โหนฺติ ปพฺพตํ ปวิฏฺฐกาลโต ปฏฺฐาย ตสฺโสภาเสน
สุวณฺณวณฺณา โหนฺติ ฯ ตํ ทิสฺวา โพธิสตฺตสฺส กนิฏฺโฐ
ตํ การณํ อชานิตฺวา กึ นุ โข เอตํ การณนฺติ ภาตรา สทฺธึ
สลฺลปนฺโต เทฺว คาถา อภาสิ
        กาโกลา กากสงฺฆา จ    มยญฺจ ปตตํ วรา
        สพฺเพว สทิสา โหม      อิมํ อาคมฺม ปพฺพตํ ฯ
        อิธ สีหา จ พฺยคฺฆา จ    สกุณา จ มิคาธมา
        สพฺเพว สทิสา โหนฺติ     อยํ โก นาม ปพฺพโตติ ฯ
     ตตฺถ กาโกลาติ วนกากา ฯ กากสงฺฆาติ ปกติกากสงฺฆา
วา ฯ ปตตํ วราติ ปกฺขีนํ เสฏฺฐา ฯ สทิสา โหมาติ สทิสวณฺณา โหม ฯ
     ตสฺส วจนํ สุตฺวา โพธิสตฺโต ตติยํ คาถมาห
        อิมํ เนรุนฺติ ชานนฺติ      มนุสฺสา ปพฺพตุตฺตมํ
        อิธ วณฺเณน สมฺปนฺนา     วสนฺติ สพฺพปาณิโนติ ฯ
     ตตฺถ อิธ วณฺเณนาติ อิมสฺมึ เนรุปพฺพเต โอภาเสน
วณฺณสมฺปนฺนา หุตฺวา ฯ
     ตํ สุตฺวา กนิฏฺโฐ เสสคาถา อภาสิ
        อมานนา ยตฺถ สิยา      สนฺตานํ วา วิมาน วา
        หีนสมานนา วาปิ        น ตตฺถ วสตี วเส ฯ
        ยตฺถ อลโส ทกฺโข จ     สูโร ภีรุ จ ปูชิยา
        น ตตฺถ สนฺโต วสนฺติ     อวิเสสกเร นเค ฯ
        นายํ เนรุ วิภชติ        หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิเม
        อวิเสสกาโร เนรุ       หนฺท เนรุํ ชหามเสติ ฯ
     ตตฺถ ปฐมคาถาย อตฺโถ ยตฺถ สนฺตานํ ปณฺฑิตานํ
สีลสมฺปนฺนานํ มานนสฺส อภาเวน อมานนา จ อวมานนา จ
อวมานวเสน วิมานนา วา หีนานํ วา ทุสฺสีลานํ วา สมานนา
วา สิยา ตตฺถ น วเส น วเสยฺย ฯ ปูชิยาติ เอเต เอตฺถ
เอกสทิสาย ปูชาย ปูชนียา โหนฺติ สมกํ สกฺการํ ลภนฺติ ฯ
หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิเมติ ชาติโคตฺตกุลปฺปเทสสีลาจารญาณาทีหิ หีเน จ
มชฺฌิเม จ อุกฺกฏฺเฐ จ อยํ น วิภชติ ฯ หนฺทาติ อุปสคฺคตฺเถ
นิปาโต ฯ ชหามเสติ ปริจฺจชาม ฯ
     เอวญฺจ ปน วตฺวา อุโภปิ เต หํสา อุปฺปติตฺวา
จิตฺตกูฏเมว คตา ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา สจฺจานิ ปกาเสตฺวา ชาตกํ
สโมธาเนสิ ฯ สจฺจปริโยสาเน โส ภิกฺขุ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ
ตทา กนิฏฺฐหํโส อานนฺโท อโหสิ เชฏฺฐกหํโส ปน อหเมวาติ ฯ
                    เนรุชาตกํ จตุตฺถํ ฯ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๙ หน้า ๒๕-๒๘.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=494&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=39&A=494&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=849
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=3895
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=3862
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=3862
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27