อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ปญฺจ.อ. (ปรมตฺถที.)

วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. ปฏิโลมนเย ปน "น ปริชานาตี"ติ ปเญฺหสุ ปุถุชฺชนาทโย
สนฺธาย อามนฺตาติ วุตฺตํ, "ปริชานิตฺถา"ติ อิมสฺมิมฺปน อตีตกาลวาเร
มคฺคานนฺตเร อคฺคผเล ิโตปิ ปริญฺากิจฺจสฺส นิฏฺิตตฺตา ปริชานิตฺถเยว นาม.
     [๒๐๙] โย รูปกฺขนฺธํ ปริชานาติ โส เวทนากฺขนฺธํ ปริชานิตฺถาติ
ปเญฺหน อคฺคมคฺคสมงฺคึ ปุจฺฉติ. ยสฺมา ปเนส ขนฺธปญฺจกํ ปริชานาติเยว
นาม, น ตาว นิฏฺิตปริญฺากิจฺโจ, ตสฺมา "โน"ติ ปฏิเสโธ กโต. ทุติยปเญฺห
ปน ปริชานิตฺถาติ อรหตฺตํ ๑- ปุจฺฉติ. ยสฺมา ปน โส นิฏฺิตปริญฺากิจฺโจ.
นตฺถิ ตสฺส ปริญฺเยฺยํ นาม, ตสฺมา "โน"ติ ปฏิเสโธ กโต. ปฏิโลมนย-
วิสฺสชฺชเน ปเนตฺถ อรหา รูปกฺขนฺธํ น ปริชานาตีติ อรหโต ปริญฺาย อภาเวน
วุตฺตํ. อคฺคมคฺคสมงฺคี เวทนากฺขนฺธํ น ปริชานิตฺถาติ อรหตฺตมคฺคฏฺสฺส
อนิฏฺิตปริญฺากิจฺจตาย วุตฺตํ. น เกวลญฺจ เวทนากฺขนฺธเมว, เอกธมฺมมฺปิ โส
น ปริชานิตฺเถว. อิทํ ปน ปุจฺฉาวเสน วุตฺตํ. โน จ รูปกฺขนฺธนฺติ อิทมฺปิ
ปุจฺฉาวเสเนว วุตฺตํ, อญฺมฺปิ ปน โส ขนฺธํ น ๒- ปริชานาติ.
     [๒๑๐-๒๑๑] โย รูปกฺขนฺธํ ปริชานาติ โส เวทนากฺขนฺธํ ปริชานิสฺสตีติ
เอตฺถ ยสฺมา มคฺคฏฺปุคฺคโล เอกจิตฺตกฺขณิโก, ตสฺมา โส ปริชานิสฺสตีติ
สงฺขฺยํ น คจฺฉติ. เตน วุตฺตํ "โน"ติ. เต รูปกฺขนฺธญฺจ น ปริชานิตฺถาติ
ปุจฺฉาสภาเคน วุตฺตํ, น ปริชานึสูติ ปเนตฺถ อตฺโถ. อิมินา อุปาเยน สพฺพตฺถ
อตฺถวินิจฺฉโย เวทิตพฺโพติ.
                      ปริญฺาวารวณฺณนา นิฏฺิตา.
                       ขนฺธยมกวณฺณนา สมตฺตา.
                           -----------
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อรหนฺตํ    ๒ ฉ.ม. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้า ๓๔๘.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=7830&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=55&A=7830&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=38&i=273
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=38&A=2272
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=38&A=1680
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=38&A=1680
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๖
http://84000.org/tipitaka/read/?index_38