พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๓ ภาษาบาลี อักษรไทย
พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๕ สุตฺต. ม. มชฺฌิมปณฺณาสกํ

     [๗๐๐]   ตํ   กึ   มญฺญสิ  ธนญฺชานิ  กตมํ  เสยฺโย  นิรโย  วา
ติรจฺฉานโยนิ  วาติ  ฯ  นิรยา  โภ  สารีปุตฺต  ติรจฺฉานโยนิ เสยฺโยติ ฯ
ตํ    กึ    มญฺญสิ    ธนญฺชานิ   กตมํ   เสยฺโย   ติรจฺฉานโยนิ   วา
ปิตฺติวิสโย   วาติ   ฯ  ติรจฺฉานโยนิยา  โภ  สารีปุตฺต  ปิตฺติวิสโย  ๑-
เสยฺโยติ   ฯ   ตํ   กึ   มญฺญสิ   ธนญฺชานิ  กตมํ  เสยฺโย  ปิตฺติวิสโย
วา  มนุสฺสา  วาติ  ฯ  ปิตฺติวิสยา  โภ  สารีปุตฺต  มนุสฺสา  เสยฺโยติ ฯ
ตํ  กึ  มญฺญสิ  ธนญฺชานิ  กตมํ  เสยฺโย  มนุสฺสา  วา  จาตุมฺมหาราชิกา
เทวา    วาติ    ฯ    มนุสฺเสหิ   โภ   สารีปุตฺต   จาตุมฺมหาราชิกา
เทวา เสยฺโยติ ฯ
     {๗๐๐.๑}   ตํ กึ มญฺญสิ ธนญฺชานิ กตมํ เสยฺโย จาตุมฺมหาราชิกา ๒-
เทวา  วา  ตาวตึสา  เทวา  วาติ  ฯ  จาตุมฺมหาราชิเกหิ โภ สารีปุตฺต
เทเวหิ  ตาวตึสา  เทวา  เสยฺโยติ  ฯ  ตํ  กึ  มญฺญสิ  ธนญฺชานิ  กตมํ
เสยฺโย  ตาวตึสา  เทวา  วา  ยามา  เทวา  วาติ  ฯ  ตาวตึเสหิ โภ
สารีปุตฺต  เทเวหิ  ยามา  เทวา  เสยฺโยติ  ฯ  ตํ  กึ  มญฺญสิ ธนญฺชานิ
กตมํ  เสยฺโย  ยามา  เทวา  วา  ตุสิตา  เทวา  วาติ  ฯ ยาเมหิ โภ
สารีปุตฺต  เทเวหิ  ตุสิตา  เทวา  เสยฺโยติ  ฯ  ตํ  กึ  มญฺญสิ ธนญฺชานิ
กตมํ  เสยฺโย  ตุสิตา  เทวา  วา  นิมฺมานรตี  เทวา  วาติ  ฯ ตุสิเตหิ
โภ  สารีปุตฺต  เทเวหิ  นิมฺมานรตี  เทวา  เสยฺโยติ  ฯ  ตํ  กึ  มญฺญสิ
ธนญฺชานิ  กตมํ  เสยฺโย  นิมฺมานรตี  เทวา  วา  ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. เปตฺติวิสโย ๒ ยุ. จาตุมฺมหาราชิกา วา เทวา ตาวตึสา วา เทวาติ ฯ
วาติ   ฯ  นิมฺมานรตีหิ  โภ  สารีปุตฺต  เทเวหิ  ปรนิมฺมิตวสวตฺตี  เทวา
เสยฺโยติ ฯ
     {๗๐๐.๒}   ตํ  กึ  มญฺญสิ  ธนญฺชานิ  กตมํ เสยฺโย ปรนิมฺมิตวสวตฺตี
เทวา   วา   พฺรหฺมโลโก   วาติ   ฯ   พฺรหฺมโลโกติ  ภวํ  สารีปุตฺโต
อาห   พฺรหฺมโลโกติ  ภวํ  สารีปุตฺโต  อาหาติ  ฯ  อถ  โข  อายสฺมโต
สารีปุตฺตสฺส   เอตทโหสิ   อิเม   โข   พฺราหฺมณา   พฺรหฺมโลกาธิมุตฺตา
ยนฺนูนาหํ     ธนญฺชานิสฺส     พฺราหฺมณสฺส     พฺรหฺมานํ     สหพฺยตาย
มคฺคํ   เทเสยฺยนฺติ   ฯ   พฺรหฺมานํ   ๑-   ธนญฺชานิ  สหพฺยตาย  มคฺคํ
เทเสสฺสามิ  ตํ  สุณาหิ  สาธุกํ  มนสิกโรหิ  ภาสิสฺสามีติ  ฯ  เอวํ  โภติ
โข ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสิ ฯ
     [๗๐๑]   อายสฺมา   สารีปุตฺโต  เอตทโวจ  กตโม  จ  ธนญฺชานิ
พฺรหฺมานํ   สหพฺยตาย   มคฺโค   อิธ   ธนญฺชานิ  ภิกฺขุ  เมตฺตาสหคเตน
เจตสา  เอกํ  ทิสํ  ผริตฺวา  วิหรติ  ตถา  ทุติยํ  ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ
อิติ   อุทฺธมโธ   ติริยํ   สพฺพธิ   สพฺพตฺถตาย   ๒-   สพฺพาวนฺตํ  โลกํ
เมตฺตาสหคเตน     เจตสา     วิปุเลน     มหคฺคเตน    อปฺปมาเณน
อเวเรน    อพฺยาปชฺเฌน   ผริตฺวา   วิหรติ   อยมฺปิ   โข   ธนญฺชานิ
พฺรหฺมานํ สหพฺยตาย
     {๗๐๑.๑}   มคฺโค   ปุน   จปรํ  ธนญฺชานิ  ภิกฺขุ  กรุณาสหคเตน
เจตสา    ...    มุทิตาสหคเตน   เจตสา   ...   อุเปกฺขาสหคเตน
เจตสา   เอกํ   ทิสํ   ผริตฺวา  วิหรติ  ตถา  ทุติยํ  ตถา  ตติยํ  ตถา
จตุตฺถํ    อิติ    อุทฺธมโธ    ติริยํ   สพฺพธิ   สพฺพตฺถตาย   สพฺพาวนฺตํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. พฺรหฺมานํ เต ฯ ๒ กตฺถจิ สพฺพตฺตตายาติปิ ทิสฺสติ ฯ
โลกํ   อุเปกฺขาสหคเตน   เจตสา   วิปุเลน   มหคฺคเตน   อปฺปมาเณน
อเวเรน   อพฺยาปชฺเฌน  ผริตฺวา  วิหรติ  อยํ  โข  ธนญฺชานิ  พฺรหฺมานํ
สหพฺยตาย   มคฺโคติ   ฯ  เตนหิ  โภ  สารีปุตฺต  มม  วจเนน  ภควโต
ปาเท   สิรสา   วนฺทาหิ   ธนญฺชานิ   ภนฺเต   พฺราหฺมโณ   อาพาธิโก
ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตีติ ฯ
     [๗๐๒]   อถ   โข   อายสฺมา   สารีปุตฺโต  ธนญฺชานึ  พฺราหฺมณํ
สติ   อุตฺตริกรณีเย   หีเน   พฺรหฺมโลเก   ปติฏฺฐาเปตฺวา  อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกามิ   ฯ  อถ  โข  ธนญฺชานิ  พฺราหฺมโณ  อจิรปกฺกนฺเต  อายสฺมนฺเต
สารีปุตฺเต   กาลมกาสิ   พฺรหฺมโลกํ   อุปปชฺชิ   ฯ   อถ   โข  ภควา
ภิกฺขู   อามนฺเตสิ   เอโส   ภิกฺขเว   สารีปุตฺโต   ธนญฺชานึ  พฺราหฺมณํ
สติ   อุตฺตริกรณีเย   หีเน   พฺรหฺมโลเก   ปติฏฺฐาเปตฺวา  อุฏฺฐายาสนา
ปกฺกนฺโตติ ฯ
     [๗๐๓]   อถ  โข  อายสฺมา  สารีปุตฺโต  เยน  ภควา เตนุปสงฺกมิ
อุปสงฺกมิตฺวา   ภควนฺตํ   อภิวาเทตฺวา   เอกมนฺตํ   นิสีทิ  ฯ  เอกมนฺตํ
นิสินฺโน   โข   อายสฺมา   สารีปุตฺโต   ภควนฺตํ   เอตทโวจ  ธนญฺชานิ
ภนฺเต   พฺราหฺมโณ   อาพาธิโก   ทุกฺขิโต   พาฬฺหคิลาโน  โส  ภควโต
ปาเท   สิรสา   วนฺทตีติ   ฯ   กึ   ปน   ตฺวํ   สารีปุตฺต   ธนญฺชานึ
พฺราหฺมณํ    สติ    อุตฺตริกรณีเย   หีเน   พฺรหฺมโลเก   ปติฏฺฐาเปตฺวา
อุฏฺฐายาสนา    ปกฺกนฺโตติ   ฯ   มยฺหํ   โข   ภนฺเต   เอวํ   อโหสิ
อิเม    โข   พฺราหฺมณา   พฺรหฺมโลกาธิมุตฺตา   ยนฺนูนาหํ   ธนญฺชานิสฺส
พฺราหฺมณสฺส  พฺรหฺมานํ  สหพฺยตาย  มคฺคํ  เทเสยฺยนฺติ  ฯ  กาลกโตว ๑-
สารีปุตฺต ธนญฺชานิ พฺราหฺมโณ พฺรหฺมโลเก ๒- อุปปนฺโนติ ๓- ฯ
                 ธนญฺชานิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ ฯ
                      ----------
@เชิงอรรถ: ยุ. กาลกโต จ ฯ  ๒ ยุ. พฺรหฺมโลกญฺจ ฯ ๓ ยุ. อุปฺปนฺโน ฯ
                       วาเสฏฺฐสุตฺตํ
     [๗๐๔]   เอวมฺเม  สุตํ  เอกํ  สมยํ  ภควา  อิจฺฉานงฺคเล  วิหรติ
อิจฺฉานงฺคลวนสณฺเฑ  ๑-  ฯ  เตน  โข  ปน สมเยน สมฺพหุลา อภิญฺญาตา
อภิญฺญาตา    พฺราหฺมณมหาสาลา    อิจฺฉานงฺคเล   ปฏิวสนฺติ   เสยฺยถีทํ
จงฺกี    พฺราหฺมโณ    ตารุกฺโข   พฺราหฺมโณ   โปกฺขรสาติ   พฺราหฺมโณ
ชาณุสฺโสณิ   พฺราหฺมโณ   โตเทยฺโย   พฺราหฺมโณ  อญฺเญ  จ  อภิญฺญาตา
อภิญฺญาตา   พฺราหฺมณมหาสาลา   ฯ   อถ   โข   วาเสฏฺฐภารทฺวาชานํ
มาณวานํ   ชงฺฆาวิหารํ   อนุจงฺกมนฺตานํ   อนุวิจรนฺตานํ   อยมนฺตรากถา
อุทปาทิ  กถมฺโภ  พฺราหฺมโณ  โหตีติ  ฯ  ภารทฺวาโช  มาณโว  เอวมาห
ยโต  โข  โภ  อุภโตสุชาโต  โหติ  มาติโต  จ  ปิติโต จ สํสุทฺธคหณิโก
ยาว    สตฺตมา    ปิตามหยุคา   อกฺขิตฺโต   อนุปกฺกุฏฺโฐ   ชาติวาเทน
เอตฺตาวตา  โข  โภ  พฺราหฺมโณ  โหตีติ  ฯ  วาเสฏฺฐมาณโว  เอวมาห
ยโต  โข  โภ  สีลวา  จ  โหติ  วตฺตสมฺปนฺโน  จ  เอตฺตาวตา โข โภ
พฺราหฺมโณ  โหตีติ  ฯ  เนว  โข  อสกฺขิ  ภารทฺวาโช  มาณโว วาเสฏฺฐํ
มาณวํ   สญฺญาเปตุํ   น   ปนาสกฺขิ   วาเสฏฺโฐ   มาณโว   ภารทฺวาชํ
มาณวํ สญฺญาเปตุํ ฯ
     [๗๐๕]   อถ   โข   วาเสฏฺโฐ   มาณโว   ภารทฺวาชํ   มาณวํ
อามนฺเตสิ   อยํ   โข   โภ   ภารทฺวาช   สมโณ  โคตโม  สกฺยปุตฺโต
@เชิงอรรถ: ๑ สี. อิจฺฉานงฺคาลวณสณฺเฑ ฯ
สกฺยกุลา    ปพฺพชิโต    อิจฺฉานงฺคเล    วิหรติ    อิจฺฉานงฺคลวนสณฺเฑ
ตํ   โข   ปน   ภวนฺตํ   โคตมํ   เอวํกลฺยาโณ  กิตฺติสทฺโท  อพฺภุคฺคโต
อิติปิ   โส   ภควา   อรหํ   สมฺมาสมฺพุทฺโธ  วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน  สุคโต
โลกวิทู    อนุตฺตโร    ปุริสทมฺมสารถิ   สตฺถา   เทวมนุสฺสานํ   พุทฺโธ
ภควาติ  อายาม  โภ  ภารทฺวาช  เยน  สมโณ โคตโม เตนุปสงฺกมิสฺสาม
อุปสงฺกมิตฺวา   สมณํ   โคตมํ   เอตมตฺถํ  ปุจฺฉิสฺสาม  ยถา  โน  สมโณ
โคตโม   พฺยากริสฺสติ   ตถา   นํ  ธาเรสฺสามาติ  ฯ  เอวํ  โภติ  โข
ภารทฺวาโช   มาณโว   วาเสฏฺฐสฺส  มาณวสฺส  ปจฺจสฺโสสิ  ฯ  อถ  โข
วาเสฏฺฐภารทฺวาชมาณวา   เยน   ภควา   เตนุปสงฺกมึสุ   อุปสงฺกมิตฺวา
ภควตา   สทฺธึ   สมฺโมทึสุ   สมฺโมทนียํ   กถํ   สาราณียํ  วีติสาเรตฺวา
เอกมนฺตํ นิสีทึสุ ฯ
     [๗๐๖]   เอกมนฺตํ   นิสินฺโน   โข  วาเสฏฺโฐ  มาณโว  ภควนฺตํ
คาถาหิ อชฺฌภาสิ
     อนุญฺญาตปฏิญฺญาตา          เตวิชฺชา มยมสฺมุโภ
     อหํ โปกฺขรสาติสฺส              ตารุกฺขสฺสายมาณโว
     เตวิชฺชานํ ยทกฺขาตํ             ตตฺร เกวลิโนสฺมเส
     ปทกสฺมา โน พฺยากรณา      ชปฺเป อาจริยสาทิสา
     เตสนฺโน ชาติวาทสฺมึ          วิวาโท อตฺถิ โคตม
     ชาติยา พฺราหฺมโณ โหติ      ภารทฺวาโช อิติ ภาสติ
     อหญฺจ กมฺมุนา พฺรูมิ           เอวํ ชานาหิ จกฺขุม
     เตน สกฺโกม ญาเปตุํ ๑-       อญฺญมญฺญํ มยํ อุโภ
     ภควนฺตํ ปุฏฺฐุํ อาคมฺม ๒-    สมฺพุทฺธํ อิติ วิสฺสุตํ
     จนฺทํ ยถา ขยาตีตํ               เปจฺจ ปญฺชาลิกา ๓- ชนา
     วนฺทมานา นมสฺสนฺติ          เอวํ โลกสฺมิ โคตมํ
     จกฺขุํ โลเก สมุปฺปนฺนํ          มยํ ปุจฺฉาม โคตมํ
     ชาติยา พฺราหฺมโณ โหติ      อุทาหุ ภวติ กมฺมุนา
     อชานตํ โน จ ๔- พฺรูหิ         ยถา ชาเนมุ พฺราหฺมณํ ฯ
     [๗๐๗]   เตสํ โวหํ พฺยาจิกฺขิสฺสํ ๕- [วาเสฏฺฐาติ ภควา] อนุปุพฺพํ ยถากถํ
     ชาติวิภงฺคํ ปาณานํ              อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ติณรุกฺเขปิ ชานาถ              น วาปิ ๖- ปฏิชานเน
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ตโต กีเฏ ปฏงฺเค จ              ยาว กุนฺถกิปิลฺลิเก
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     จตุปฺปเทปิ ชานาถ              ขุทฺทเก จ มหลฺลเก
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ปาทูทเรปิ ชานาถ               อุรเค ทีฆปิฏฺฐิเก
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ตโต มจฺเฉปิ ชานาถ            อุทเก วาริโคจเร
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ตโต ปกฺขีปิ ชานาถ            ปตฺตยาเน วิหงฺคเม
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สญฺญาตุํ ฯ ๒ ยุ. อาคมฺหา ฯ ๓ ยุ. ปญฺชลิกา ฯ ๔ ยุ. ปพฺรูหิ ฯ
@๕ ยุ. วฺยกฺขิสฺสํ ฯ ๖ ยุ. น จาปิ ปฏิชานเร ฯ
     ลิงฺคํ ชาติมยํ เตสํ                 อญฺญมญฺญา หิ ชาติโย
     ยถา เอตาสุ ชาตีสุ                ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถุ
     เอวํ นตฺถิ มนุสฺเสสุ               ลิงฺคํ ชาติมยํ ปุถุ
     น เกเสหิ น สีเสน                น กณฺเณหิ น อกฺขิภิ
     น มุเขน น นาสาย               น โอฏฺเฐหิ ภมูหิ วา
     น คีวาย น อํเสหิ                  น อุทเรน น ปิฏฺฐิยา
     น โสณิยา น อุรสฺมา ๑-        น สมฺพาเธ น เมถุเน
     น หตฺเถหิ น ปาเทหิ            น องฺคุลีหิ นเขหิ วา
     น ชงฺฆาหิ น อูรูหิ                น วณฺเณน สเรน วา
     ลิงฺคํ ชาติมยนฺเนว               ยถา อญฺญาสุ ชาติสุ
     ปจฺจตฺตญฺจ สรีเรสุ              มนุสฺเสเสฺวตํ น วิชฺชติ
     โวการํ จ มนุสฺเสสุ               สมญฺญาย ปวุจฺจติ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             โครกฺขํ อุปชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            กสฺสโก โส น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             ปุถุสิปฺเปน ชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            สิปฺปิโก โส น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             โวหารํ อุปชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            วานิชฺโช ๒- โส น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             ปรเปสฺเสน ชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            เปสฺสิโก โส น พฺราหฺมโณ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อุรสา ฯ ๒ ยุ. วาณิโช ฯ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             อทินฺนํ อุปชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            โจโร เอโส น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             อิสฺสตฺถํ อุปชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            โยธาชีโว น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             โปโรหิจฺเจน ชีวติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            ยาชโก โส น พฺราหฺมโณ
     โย หิ โกจิ มนุสฺเสสุ             คามํ รฏฺฐญฺจ ภุญฺชติ
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            ราชา เอโส น พฺราหฺมโณ
     น จาหํ พฺราหฺมณํ พฺรูมิ        โยนิชํ มตฺติสมฺภวํ
     โภวาที นาม โส โหติ          สเว โหติ สกิญฺจโน
     อกิญฺจนํ อนาทานํ               ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     สพฺพํ สญฺโญชนํ เฉตฺวา       โย เว น ปริตสฺสติ
     สงฺคาตีตํ ๑- วิสํยุตฺตํ            ตมหํ พฺรูหิ พฺราหฺมณํ
     เฉตฺวา นทฺธึ วรตฺตญฺจ         สนฺธานํ ๒- สหนุกฺกมํ
     อุกฺขิตฺตปลิฆํ พุทฺธํ              ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อกฺโกสํ วธพนฺธญฺจ             อทุฏฺโฐ โย ติติกฺขติ
     ขนฺติพลํ พลานีกํ                 ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อกฺโกธนํ ธุตวนฺตํ ๓-           สีลวนฺตํ อนุสฺสุทํ ๔-
     ทนฺตํ อนฺติมสารีรํ                ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     วาริโปกฺขรปตฺเตว              อารคฺเคริว สาสโป
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. สงฺคาติคํ ฯ ๒ ยุ. สนฺทานํ ฯ ๓ ยุ. วตวนฺตํ ฯ ๔ ยุ. อนุสฺสทํ ฯ
     โย น ลิมฺปติ กาเมสุ             ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โย ทุกฺขสฺส ปชานาติ          อิเธว ขยมตฺตโน
     ปนฺนภารํ วิสํยุตฺตํ                ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     คมฺภีรปญฺญํ เมธาวึ             มคฺคามคฺคสฺส โกวิทํ
     อุตฺตมตฺถํ อนุปฺปตฺตํ            ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อสํสฏฺฐํ คหฏฺเฐหิ                 อนาคาเรหิ จูภยํ
     อโนกสารึ อปฺปิจฺฉํ              ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     นิธาย ทณฺฑํ ภูเตสุ               ตเสสุ ถาวเรสุ จ
     โย น หนฺติ น ฆาเตติ           ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อวิรุทฺธํ วิรุทฺเธสุ                  อตฺตทณฺเฑสุ นิพฺพุตํ
     สาทาเนสุ อนาทานํ             ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     ยสฺส ราโค จ โทโส จ          มาโน มกฺโข จ ปาติโต
     สาสโปริว อารคฺคา              ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อกกฺกสํ วิญฺญาปนึ              คิรํ สจฺจํ อุทีรเย
     ยาย นาภิสเช กิญฺจิ ๑-          ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โยปิ ๒- ทีฆํว รสฺสํ วา         อณุํถูลํ สุภาสุภํ
     โลเก อทินฺนํ นาเมติ ๓-       ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อาสา ยสฺส น วิชฺชนฺติ          อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ
     นิราสาสํ วิสํยุตฺตํ                 ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     ยสฺสาลยา น วิชฺชนฺติ           อญฺญาย อกถํกถี
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. กญฺจิ ฯ ๒ ยุ. โย จ ฯ ๓ ยุ. นาทิยติ ฯ
     อมโตคธํ อนุปฺปตฺตํ             ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โยธ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ        อุโภสงฺคํ อุปจฺจคา
     อโสกํ วิรชํ สุทฺธํ                  ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     จนฺทํว วิมลํ สุทฺธํ                 วิปฺปสนฺนํ อนาวิลํ
     นนฺทิภวปริกฺขีณํ                  ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โย อิมํ ปลิปถํ ทุคฺคํ             สํสารํ โมหมจฺจคา
     ติณฺโณปารํ คโต ฌายี          อเนโช อกถํกถี
     อนุปาทาย นิพฺพุโต             ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โยธ กาเม ปหนฺตฺวาน          อนาคาโร ปริพฺพเช
     กามภวปริกฺขีณํ ๑-              ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     โยธ ตณฺหํ ปหนฺตฺวาน         อนาคาโร ปริพฺพเช
     กามภวปริกฺขีณํ                   ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     หิตฺวา มานุสกํ โยคํ              ทิพฺพโยคํ อุปจฺจคา
     สพฺพโยควิสํยุตฺตํ                 ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     หิตฺวา รตึ อรติญฺจ                สีติภูตํ นิรูปธึ
     สพฺพโลกาภิภุํ วีรํ                 ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     จุตึ โย เวทิ สตฺตานํ              อุปปตฺติญฺจ สพฺพโส
     อสตฺตํ สุคตํ พุทฺธํ                ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     ยสฺส คตึ น ชานนฺติ             เทวา คนฺธพฺพมานุสา
     ขีณาสวํ อรหนฺตํ                  ตมหํ พฺรูมิ  พฺราหฺมณํ
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ตณฺหาภวปริกฺขีณํ ฯ
     ยสฺส ปุเร จ ปจฺฉา จ             มชฺเฌ จ นตฺถิ กิญฺจนํ
     อกิญฺจนํ อนาทานํ               ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     อุสภํ ปวรํ วีรํ                       มเหสึ วิชิตาวินํ
     อเนชํ นฺหาตกํ พุทฺธํ             ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     ปุพฺเพนิวาสํ โย เวทิ             สคฺคาปายญฺจ ปสฺสสิ ๑-
     อโถ ชาติกฺขยํ ปตฺโต           ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ
     สมญฺญา เหสา โลกสฺมึ        นามโคตฺตํ ปกปฺปิตํ
     สมุจฺจ ๒- สมุทาคตํ             ตตฺถ ตตฺถ ปกปฺปิตํ
     ทีฆรตฺตมนุสยิตํ                  ทิฏฺฐิคตมชานตํ
     อชานนฺตา โน จ ๓- พฺรูหนฺติ  ชาติยา โหติ พฺราหฺมโณ
     น ๔- ชจฺจา วสโล โหติ       น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ
     กมฺมุนา ๕- วสโล โหติ       กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ
     กสฺสโก กมฺมุนา โหติ          สิปฺปิโก โหติ กมฺมุนา
     วานิชฺโช กมฺมุนา โหติ        เปสฺสิโก โหติ กมฺมุนา
     โจโรปิ กมฺมุนา โหติ           โยธาชีโวปิ กมฺมุนา
     ยาชโก กมฺมุนา โหติ           ราชาปิ โหติ กมฺมุนา
     เอวเมตํ ยถาภูตํ                    กมฺมํ ปสฺสนฺติ ปณฺฑิตา
     ปฏิจฺจสมุปฺปาททสา            กมฺมวิปากโกวิทา
     กมฺมุนา วตฺตติ โลโก           กมฺมุนา วตฺตติ ปชา
     กมฺมนิ พนฺธนา สตฺตา         รถสฺสาณีว ยายโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ปสฺสติ ฯ ๒ ยุ. สมฺมุจฺจา ฯ ๓ ยุ. ปพฺรุวนฺติ ฯ ๔ น ชจฺจา พฺราหฺมโณ
@โหติ น ชจฺจา โหติ อพฺราหฺมโณ กมฺมนา พฺราหฺมโณ โหติ กมฺมนา โหติ อพฺราหฺมโณ ฯ
@๕ ยุ. สพฺพตฺภ กมฺมนาติ ทิสฺสติ ฯ
     ตเปน พฺรหฺมจริเยน             สํยเมน ทเมน จ
     เอเตน พฺราหฺมโณ โหติ       เอตํ พฺรหฺมานมุตฺตมํ ๑-
     ตีหิ วิชฺชาหิ สมฺปนฺโน         สนฺโต ขีณปุนพฺภโว
     เอวํ วาเสฏฺฐ ชานาหิ            พฺรหฺมา สกฺโก วิชานตนฺติ ฯ
     [๗๐๘]   เอวํ  วุตฺเต  วาเสฏฺฐภารทฺวาชมาณวา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ
อภิกฺกนฺตํ    โภ   โคตม   อภิกฺกนฺตํ   โภ   โคตม   เสยฺยถาปิ   โภ
โคตม   นิกฺกุชฺชิตํ   วา  อุกฺกุชฺเชยฺย  ปฏิจฺฉนฺนํ  วา  วิวเรยฺย  มูฬฺหสฺส
วา  มคฺคํ  อาจิกฺเขยฺย  อนฺธกาเร  วา  เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย จกฺขุมนฺโต
รูปานิ    ทกฺขนฺตีติ    เอวเมว    โภตา   โคตเมน   อเนกปริยาเยน
ธมฺโม   ปกาสิโต   เอเต  มยํ  ภวนฺตํ  โคตมํ  สรณํ  คจฺฉาม  ธมฺมญฺจ
ภิกฺขุสงฺฆญฺจ    อุปาสเก    โน   ภวํ   โคตโม   ธาเรตุ   อชฺชตคฺเค
ปาณุเปเต สรณงฺคเตติ ๒- ฯ
                 วาเสฏฺฐสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ ฯ
                      ----------
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. พฺราหฺมณมุตฺตมํ ฯ ๒ ยุ. สรณาคเตติ ฯ
                         สุภสุตฺตํ
     [๗๐๙]   เอวมฺเม   สุตํ   เอกํ  สมยํ  ภควา  สาวตฺถิยํ  วิหรติ
เชตวเน   อนาถปิณฺฑิกสฺส   อาราเม   ฯ   เตน   โข   ปน  สมเยน
สุโภ    มาณโว    โตเทยฺยปุตฺโต    สาวตฺถิยํ    ปฏิวสติ   อญฺญตรสฺส
คหปติสฺส    นิเวสเน   เกนจิเทว   กรณีเยน   ฯ   อถ   โข   สุโภ
มาณโว    โตเทยฺยปุตฺโต   ยสฺส   คหปติสฺส   นิเวสเน   ปฏิวสติ   ตํ
คหปตึ   เอตทโวจ   สุตเมตํ   คหปติ   อวิวิตฺตา   สาวตฺถี  อรหนฺเตหิ
กํ  ๑-  นุ  ขฺวชฺช  สมณํ  วา  พฺราหฺมณํ  วา  ปยิรุปาเสยฺยามาติ ฯ อยํ
ภนฺเต   ภควา   สาวตฺถิยํ   วิหรติ  เชตวเน  อนาถปิณฺฑิกสฺส  อาราเม
ตํ ภนฺเต ภควนฺตํ ปยิรุปาสสฺสูติ ฯ


             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๓ หน้าที่ ๖๓๗-๖๕๐.
http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=13&item=700&items=10&modeTY=2
             อ่านโดยใช้เครื่องหมาย [เลขข้อ] เป็นเกณฑ์แบ่งข้อ :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=13&item=700&items=10&modeTY=2&mode=bracket
             อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_item_s.php?book=13&item=700&items=10&modeTY=2
             อ่านเทียบพระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=13&item=700&items=10&modeTY=2
             ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=13&i=700
             The Pali Atthakatha in Thai :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=9&A=7753
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=9&A=7753
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๓
http://84000.org/tipitaka/read/?index_13