|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
2. Dukanipāta
420. 1. Abhirūpanandātherīgāthāvaṇṇanā
dukanipāte āturaṃ asuciṃ pūtintiādikā abhirūpanandāya sikkhamānāya gāthā.
Ayaṃ kira vipassissa bhagavato kāle bandhumatīnagare gahapatimahāsālassa dhītā
hutvā satthu santike dhammaṃ sutvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhitā satthari
parinibbute dhātucetiyaṃ 1- ratanapaṭimaṇḍitena suvaṇṇacchattena pūjaṃ katvā kālaṃ katvā
sagge nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva 2- saṃsarantī imasmiṃ buddhuppāde
kapilavatthunagare khemakassa sakkassa aggamahesiyā kucchismiṃ nibbatti, nandātissā
nāmaṃ ahosi. Sā attabhāvassa ativiya rūpasobhaggappattiyā abhirūpā dassanīyā pāsādikā
abhirūpanandā nāmātveva paññāyittha. Tassā vayappattāya vāreyyadivaseyeva 3-
paramabhūto 4- sakyakumāro kālamakāsi. Atha naṃ mātāpitaro akāmaṃ pabbājesuṃ.
Sā pabbajitvāpi rūpaṃ nissāya uppannamadā "satthā rūpaṃ vivaṇṇeti garahati
anekapariyāyena rūpe ādīnavaṃ dassetī"ti buddhupaṭṭhānaṃ na gacchati. Bhagavā tassā
ñāṇaparipākaṃ ñatvā mahāpajāpatiṃ āṇāpesi "sabbāpi bhikkhuniyo paṭipāṭiyā
ovādaṃ gahituṃ āgacchantū"ti. Sā attano vāre sampatte aññaṃ pesesi. Bhagavā
"vāre sampatte attanāva āgantabbaṃ, na aññā pesetabbā"ti āha. Sā
satthu āṇaṃ laṅghituṃ asakkontī bhikkhunīhi saddhiṃ buddhupaṭṭhānaṃ agamāsi. Bhagavā
iddhiyā ekaṃ abhirūpaṃ itthirūpaṃ māpetvā puna jarājiṇṇaṃ dassetvā saṃvegaṃ
uppādetvā:-
[19] "āturaṃ asuciṃ pūtiṃ passa nande samussayaṃ
asubhāya cittaṃ bhāvehi ekaggaṃ susamāhitaṃ.
@Footnote: 1 Sī. ratanacetiyaṃ 2 ka. sugatiyaṃyeva 3 i. dhareyyadivaseyeva 4 cha.Ma. varabhūto
[20] Animittañca bhāvehi mānānussayamujjaha
tato mānābhisamayā upasantā carissasī"ti
imā dve gāthā abhāsi. Tāsaṃ attho heṭṭhā vuttanayo eva. Gāthāpariyosāne
abhirūpanandā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1-:-
"nagare 2- aruṇavatiyā aruṇo nāma khattiyo 2-
tassa rañño ahuṃ bhariyā ekajjhaṃ cārayāmahaṃ.
Rahogatā nisīditvā evaṃ cintesahaṃ tadā
ādāya gamanīyaṃ hi kusalaṃ natthi me kataṃ.
Mahābhitāpaṃ kaṭukaṃ ghorarūpaṃ sudāruṇaṃ
nirayaṃ nūna gacchāmi ettha me natthi saṃsayo.
Evāhaṃ cintayitvāna pahaṃsetvāna mānasaṃ
rājānaṃ upagantvāna idaṃ vacanamabraviṃ.
Itthī nāma mayaṃ deva purisānugatā sadā
ekaṃ me samaṇaṃ dehi bhojayissāmi khattiya.
Adāsi me mahārājā 3- samaṇaṃ bhāvitindriyaṃ
tassa pattaṃ gahetvāna paramannena pūrayiṃ.
Pūrayitvā paramannaṃ sahassagghanakenahaṃ
vatthayugena chādetvā adāsiṃ tuṭṭhamānasā.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.
@Footnote: 1 natthidaṃ pāḷiyaṃ, aṭṭhuppattiyā ca na sameti, abhirūpanandātherīapadānampana atthi,
@aṭṭhuppattiyā ca sameti, khu.apa. 33/57/413 2-2 cha.Ma. nagare bandhumatiyā bandhumā
@nāma khattiyo 3 Sī. tadā rājā
Sahassaṃ devarājūnaṃ mahesittamakārayiṃ
sahassaṃ cakkavattīnaṃ mahesittamakārayiṃ.
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ
nānāvidhaṃ bahuṃ puññaṃ tassa kammaphalā 1- tato.
Uppalasseva me vaṇṇā abhirūpā sudassanā
itthī sabbaṅgasampannā abhijātā jutindhaRā.
Pacchime bhavasampatte ajāyiṃ sākiye kule
nārīsahassapāmokkhā suddhodanasutassahaṃ.
Nibbinditvā agārehaṃ pabbajiṃ anagāriyaṃ
sattamiṃ rattiṃ sampatvā catusaccaṃ apāpuṇiṃ.
Cīvarapiṇḍapātaṃ ca paccayaṃ ca senāsanaṃ
parimetuṃ na sakkomi piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
Yaṃ mayhaṃ purimaṃ kammaṃ kusalaṃ janitaṃ muni
tuyhatthāya mahāvīra pariciṇṇaṃ bahuṃ mayā.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
Duve gatī 2- pajānāmi devattaṃ atha mānusaṃ
aññaṃ gatiṃ na jānāmi piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
Ucce kule pajānāmi tayo sāle mahādhane
aññaṃ kulaṃ na jānāmi piṇḍapātassidaṃ phalaṃ.
@Footnote: 1 Ma. kammaphalaṃ 2 ka. gatiṃ
Bhavābhave saṃsaritvā sukkamūlena coditā
amanāpaṃ na passāmi somanassakataṃ phalaṃ.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
cetopariyañāṇassa vasī homi mahāmune.
Pubbenivāsaṃ jānāmi dibbacakkhu visodhitaṃ
sabbāsavaparikkhīṇā natthi dāni punabbhavo.
Atthadhammaniruttīsu paṭibhāne tatheva ca
ñāṇaṃ mama mahāvīra uppannaṃ tava santike.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ patvā pana sā sayampi udānavasena tāyeva gāthā abhāsi, idameva
cassā aññābyākaraṇaṃ ahosīti.
Abhirūpanandātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
---------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 31-34.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=658
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=658
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=420
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=8976
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9044
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9044
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]