![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
271. 4. Somamittattheragāthāvaṇṇanā
parittaṃ dārunti āyasmato somamittattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto buddhaguṇe sutvā
pasannamānaso ekadivasaṃ kiṃsukarukkhaṃ pupphitaṃ disvā pupphāni gahetvā satthāraṃ
uddissa ākāse khipitvā pūjesi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto
imasmiṃ buddhuppāde bārāṇasiyaṃ brāhmaṇakule nibbattitvā somamittoti laddhanāmo
tiṇṇaṃ vedānaṃ pāragū hutvā vimalena nāma therena kataparicayattā abhiṇhaṃ
tassa santikaṃ gacchanto dhammaṃ sutvā sāsane laddhapasādo pabbajitvā laddhūpasampado
vattapaṭivattaṃ pūrento vicarati. Vimalatthero pana kusīto middhabahulo rattindivaṃ
vītināmeti. Somamitto "kusītaṃ nāma nissāya ko guṇo"ti taṃ pahāya mahākassapat-
theraṃ upasaṅkamitvā tassa ovāde ṭhatvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahatte
patiṭṭhāsi, tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"kiṃsukaṃ pupphitaṃ disvā paggahetvāna añjaliṃ
buddhaseṭṭhaṃ saritvāna ākāse abhipūjayiṃ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
@Footnote: 1 khu.apa. 33/84/128 kiṃsukapupphiyattherāpadāna (syā)
Jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ bhavā sabbe samūhatā
nāgova bandhanaṃ chetvā viharāmi anāsavo.
Svāgataṃ vata me āsi mama buddhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā vimalattheraṃ ovādena tajjento:-
[147] "parittaṃ dārumāruyha yathā sīde mahaṇṇave
evaṃ kusītamāgamma sādhujīvīpi sīdati
tasmā taṃ parivajjeyya kusītaṃ hīnavīriyaṃ.
[148] Vivittehi 1- ariyehi pahitattehi jhāyihi 2-
niccaṃ āraddhavīriyehi paṇḍitehi sahāvase"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
Tattha parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇaveti 3- pesalopi kulaputto kusītaṃ
alasapuggalaṃ nissāya sīdati saṃsāre patati, na tassa pāraṃ nibbānaṃ gacchati.
Yasmā etadevaṃ, tasmā taṃ adhikusaladhammavasena 4- sīsaṃ anukkhipitvā kucchitaṃ sīdanato
kusītaṃ viriyārambhābhāvato hīnavīriyaṃ puggalaṃ sabbathā vajjeyya, na tassa diṭṭhānugatiṃ
āpajjeyyāti attho.
Evaṃ puggalādhiṭṭhānāya gāthāya kosajje ādīnavaṃ dassetvā idāni
@Footnote: 1 cha.Ma. pavivittehi. evamuparipi 2 cha.Ma. jhāyibhi 3 imesaṃ atthavaṇṇanā
@ itivuttakaṭṭhakathāya 78/323 dhātusosaṃsandanasutte gahetabbā 4 Sī. akusaladhammavasena
Viriyārambhe ānisaṃse dassetuṃ "vivittehī"tiādi vuttaṃ. Tassattho:- ye pana
kāyavivekasambhavena vivittā, tatoeva kilesehi ārakattā ariyā, nibbānaṃ
patipesitattatāya pahitattā, ārammaṇūpanijjhānavasena lakkhaṇūpanijjhānavasena ca jhāyino,
sabbakālaṃ paggahitaviriyatāya āraddhavīriyā, lokiyalokuttarabhedāya paññāya samannāgatattā
paṇḍitā, tehiyeva saha āvaseyya sadatthaṃ nipphādetukāmo saṃvaseyyāti.
Taṃ sutvā vimalatthero saṃviggamānaso vipassanaṃ paṭṭhapetvā sadatthaṃ ārādhesi.
Svāyamattho parato āgamissati.
Somamittattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 412-414.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=9195
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=9195
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=271
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5770
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5924
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5924
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]