![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
297. 10. Kappatakurattheragathavannana
ayamiti kappatoti ayasmato kappatakurattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
vipassissa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vinnutam patto ekadivasam bhagavantam
vinataya nama nadiya tire annatarasmim rukkhamule nisinnam disva pasannamanaso
ketakapupphehi pujam akasi. So tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim
buddhuppade savatthiyam duggatakule nibbattitva yava vayappatti, tava annam
upayam ajananto kappatakhandanivasano saravahattho tattha tattha kuram 4- pariyesanto
vicari, tena kappatakurotveva pannayittha. So vayappatto tinam vikkinitva jivitam 5-
@Footnote: 1 Si. ambapallavakarapavalavannam 2 Si.,i. patibuddho ca
@3 i. rajakule 4 i. kuram 5 cha.Ma. jivikam
Kappento ekadivasam tinalavanattham arannam gato tattha annataram khinasavattheram
disva tam upasankamitva vanditva nisidi. Tassa thero dhammam kathesi. So dhammam
sutva patiladdhasaddho "kim me imaya kicchajivikaya"ti pabbajitva attano nivattha-
kappatacolam ekasmim thane nikkhipi. Yada cassa anabhirati uppajjati, tada tam kappatam
olokentassa 1- anabhirati vigacchati, samvegam patilabhi. Evam karonto sattakkhattum
uppabbaji. Tassa tam karanam bhikkhu bhagavato arocesum. Athekadivasam kappatakuro
bhikkhu dhammasabhayam parisapariyante nisinno niddayati, tam bhagava codento:-
[199] "ayamiti kappato kappatakuro
acchaya atibharitaya
amataghatikayam dhammakatapatto 2-
katapadam jhanani ocetum.
[200] Ma kho tvam kappata pacalesi
ma tvam upakannamhi talessam
na hi 3- tvam kappata mattamannasi
samghamajjhamhi pacalayamano"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha ayamiti kappato kappatakuroti kappatakuro bhikkhu "ayam mama kappato, imam
paridahitva yatha tatha jivami"ti evam uppannamicchavitakko acchaya atibharitaya
amataghatikayam mama amataghate taham taham vassante "amatamadhigatam ahamanusasami, aham dhammam
desemi 4- ". "andhibhutasmim 5- lokasmim, ahancham 6- amatadundubhin"tiadina 7-
@Footnote: 1 Si. tam kappatam oloketi, olokentassa 2 cha.Ma. dhammakatamatto 3 Si. na ha
@4 vinaYu.maha. 4/12/12 mahakhandhaka, Ma.mu. 12/286/247 pasarasisutta, Ma.Ma. 13/342/324
@ bodhirajakumarasutta 5 potthakesu andhabhutasminti patho dissati
@6 Ma. ahannim, ahancim 7 vinaYu.maha. 4/11/11, Ma.mu, 12/285/246, Ma.Ma. 13/341/323
Ghosetva maya dhammamate pavassiyamane katapadam jhanani ocetum lokiyalokuttaraj-
jhanani upacetum bhavetum katapadam katamaggavihitabhavanamaggam idam mama sasanam, tathapi
dhammakatapatto 1- mama sasanadhammato ukkanthacitto 2- apagatamanaso kappatakuroti tam
codetva punapissa sahoddham 3- coram ganhanto viya pamadaviharam dassento
"ma kho tvam kappata pacalesi"ti gathamaha.
Tattha ma kho tvam kappata pacalesiti tvam kappatakura "mama dhammam sunissami"ti
nisiditva ma kho pacalesi ma pacalahi 4- ma niddam upagacchi. Ma tvam upakannamhi
talessanti tam niddayamanam upakannamhi kannasamipe desanahatthena aham ma
patalessam. 5- Yatha 6- ito param kilesappahanaya aham tam na ovadeyyam, 7- tatha
patipajjahiti attho. Na hi tvam kappata mattamannasiti tvam kappata samghamajjhamhi
pacalayamano mattam pamanam na va mannasi, 8- "ayamatidullabho khano patiladdho, so
ma upajjhaga"ti ettakampi na janasi, passa yava ca te aparaddhanti codesi.
Evam bhagavata dvihi gathahi galham tam niggayha codanaya kataya atthivedhaviddho
viya candagajo maggam otaranto viya ca sanjatasamvego vipassanam patthapetva na
cirasseva arahattam papuni. Tena vuttam apadane 9- :-
"vinatanadiya tire vihasi purisuttamo 10-
addasam virajam buddham ekaggam susamahitam.
Madhugandhassa pupphena ketakassa aham tada
pasannacitto sumano buddhasetthamapujayim. 11-
@Footnote: 1 Si. dhammakatamatto, i. dhammakatamaggo, Ma. dhammakappatamatto 2 Ma. ukkantacitto
@3 Si. sabhandam, Ma. sahoddam 4 Si. mapacalaya, i. ma pacalehi 5 Si. ma ca talessam
@6 i. yam 7 Si. aham tam ovadeyyam 8 Si.,i. na ha mannasi 9 khu.apa. 33/104/154
@ketakapupphiyattherapadan(sya) 10 Si. dvipaduttamo 11 pali. buddhasetthassa pujayim
Ekanavute ito 1- kappe yam pupphamabhipujayim
duggatim nabhijanami buddhapujayidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva satthara vuttagathadvayameva attano arahattadhigamanassa
ankusabhutanti paccudahasi. Tenassa tadeva annabyakaranam ahositi.
Kappatakurattheragathavannana nitthita.
Paramatthadipaniya theragathasamvannanaya
catutthavaggavannana nitthita.
------------
@Footnote: 1 cha.Ma. ekanavutito
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 493-496.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=11042&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=11042&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=297
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5960
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6093
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6093
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]