![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
| ThaiVersion PaliThai PaliRoman |
TIPITAKA Volume 31 : PALI ROMAN Sutta Pitaka Vol 23 : Sutta. Khu. Paṭisambhidāmaggo
Mahāvagge ñāṇakathā [1] Kathaṃ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā abhiññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā pariññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā pahātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā bhāvetabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā sacchikātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā hānabhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā ṭhitibhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ {1.1} ime dhammā visesabhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ ime dhammā nibbedhabhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ sabbe saṅkhārā aniccāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ sabbe saṅkhārā dukkhāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ sabbe dhammā anattāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ idaṃ dukkhaṃ ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ idaṃ Dukkhasamudayo 1- ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ idaṃ dukkhanirodho 2- ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. [2] Kathaṃ ime dhammā abhiññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo abhiññeyyo sabbe sattā āhāraṭṭhitikā dve dhammā abhiññeyyā dve dhātuyo tayo dhammā abhiññeyyā tisso dhātuyo cattāro dhammā abhiññeyyā cattāri ariyasaccāni pañca dhammā abhiññeyyā pañca vimuttāyatanāni cha dhammā abhiññeyyā cha anuttariyāni satta dhammā abhiññeyyā satta niddasavatthūni aṭṭha dhammā abhiññeyyā aṭṭha abhibhāyatanāni nava dhammā abhiññeyyā nava anupubbavihārā dasa dhammā abhiññeyyā dasa nijjaravatthūni. [3] Sabbaṃ bhikkhave abhiññeyyaṃ kiñca bhikkhave sabbaṃ abhiññeyyaṃ cakkhuṃ 2- bhikkhave abhiññeyyaṃ rūpā abhiññeyyā cakkhuviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhusamphasso abhiññeyyo yampidaṃ 4- cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi abhiññeyyaṃ sotaṃ abhiññeyyaṃ saddā abhiññeyyā .pe. Ghānaṃ abhiññeyyaṃ gandhā abhiññeyyā jivhā abhiññeyyā rasā abhiññeyyā kāyo abhiññeyyo phoṭṭhabbā abhiññeyyā @Footnote: 1-2 Ma. Yu. sabbattha dukkhasamudayaṃ dukkhanirodhaṃ. 3 Ma. cakkhu. evamupari. @4 Yu. sabbattha yadidaṃ. Mano abhiññeyyo dhammā abhiññeyyā manoviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ manosamphasso abhiññeyyo yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi abhiññeyyaṃ. [4] Rūpaṃ abhiññeyyaṃ vedanā abhiññeyyā saññā abhiññeyyā saṅkhārā abhiññeyyā viññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhuṃ abhiññeyyaṃ sotaṃ abhiññeyyaṃ ghānaṃ abhiññeyyaṃ jivhā abhiññeyyā kāyo abhiññeyyo mano abhiññeyyo rūpā abhiññeyyā saddā abhiññeyyā gandhā abhiññeyyā rasā abhiññeyyā phoṭṭhabbā abhiññeyyā dhammā abhiññeyyā cakkhuviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ sotaviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ ghānaviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ jivhāviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ kāyaviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ manoviññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhusamphasso abhiññeyyo sotasamphasso abhiññeyyo ghānasamphasso abhiññeyyo jivhāsamphasso abhiññeyyo kāyasamphasso abhiññeyyo manosamphasso abhiññeyyo cakkhusamphassajā vedanā abhiññeyyā sotasamphassajā vedanā abhiññeyyā ghānasamphassasajā vedanā abhiññeyyā jivhāsamphassajā vedanā abhiññeyyā kāyasamphassajā vedanā abhiññeyyā manosamphassajā vedanā abhiññeyyā rūpasaññā abhiññeyyā saddasaññā abhiññeyyā gandhasaññā Abhiññeyyā rasasaññā abhiññeyyā phoṭṭhabbasaññā abhiññeyyā dhammasaññā abhiññeyyā rūpasañcetanā abhiññeyyā saddasañcetanā abhiññeyyā gandhasañcetanā abhiññeyyā rasasañcetanā abhiññeyyā phoṭṭhabbasañcetanā abhiññeyyā dhammasañcetanā abhiññeyyā rūpataṇhā abhiññeyyā saddataṇhā abhiññeyyā gandhataṇhā abhiññeyyā rasataṇhā abhiññeyyā phoṭṭhabbataṇhā abhiññeyyā dhammataṇhā abhiññeyyā rūpavitakko abhiññeyyo saddavitakko abhiññeyyo gandhavitakko abhiññeyyo rasavitakko abhiññeyyo phoṭṭhabbavitakko abhiññeyyo dhammavitakko abhiññeyyo rūpavicāro abhiññeyyo saddavicāro abhiññeyyo gandhavicāro abhiññeyyo rasavicāro abhiññeyyo phoṭṭhabbavicāro abhiññeyyo dhammavicāro abhiññeyyo. [5] Paṭhavīdhātu abhiññeyyā āpodhātu abhiññeyyā tejodhātu abhiññeyyā vāyodhātu abhiññeyyā ākāsadhātu abhiññeyyā viññāṇadhātu abhiññeyyā paṭhavīkasiṇaṃ abhiññeyyaṃ āpokasiṇaṃ abhiññeyyaṃ tejokasiṇaṃ abhiññeyyaṃ vāyokasiṇaṃ abhiññeyyaṃ nīlakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ pītakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ lohitakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ odātakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ ākāsakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ viññāṇakasiṇaṃ abhiññeyyaṃ. [6] Kesā abhiññeyyā lomā abhiññeyyā nakhā abhiññeyyā dantā abhiññeyyā taco abhiññeyyo maṃsaṃ abhiññeyyaṃ nahārū abhiññeyyā aṭṭhī abhiññeyyā aṭṭhimiñjaṃ 1- abhiññeyyaṃ vakkaṃ abhiññeyyaṃ hadayaṃ abhiññeyyaṃ yakanaṃ abhiññeyyaṃ kilomakaṃ abhiññeyyaṃ pihakaṃ abhiññeyyaṃ papphāsaṃ abhiññeyyaṃ antaṃ abhiññeyyaṃ antaguṇaṃ abhiññeyyaṃ udariyaṃ abhiññeyyaṃ karīsaṃ abhiññeyyaṃ pittaṃ abhiññeyyaṃ semhaṃ abhiññeyyaṃ pubbo abhiññeyyo lohitaṃ abhiññeyyaṃ sedo abhiññeyyo medo abhiññeyyo assu abhiññeyyaṃ 2- vasā abhiññeyyā kheḷo abhiññeyyo siṃghāṇikā abhiññeyyā lasikā abhiññeyyā muttaṃ abhiññeyyaṃ matthaluṅgaṃ abhiññeyyaṃ. [7] Cakkhāyatanaṃ abhiññeyyaṃ rūpāyatanaṃ abhiññeyyaṃ sotāyatanaṃ abhiññeyyaṃ saddāyatanaṃ abhiññeyyaṃ ghānāyatanaṃ abhiññeyyaṃ gandhāyatanaṃ abhiññeyyaṃ jivhāyatanaṃ abhiññeyyaṃ rasāyatanaṃ abhiññeyyaṃ kāyāyatanaṃ abhiññeyyaṃ phoṭṭhabbāyatanaṃ abhiññeyyaṃ manāyatanaṃ abhiññeyyaṃ dhammāyatanaṃ abhiññeyyaṃ. {7.1} Cakkhudhātu abhiññeyyā rūpadhātu abhiññeyyā cakkhuviññāṇa- dhātu abhiññeyyā sotadhātu abhiññeyyā saddadhātu abhiññeyyā sotaviññāṇadhātu abhiññeyyā ghānadhātu abhiññeyyā gandhadhātu abhiññeyyā ghānaviññāṇadhātu abhiññeyyā jivhādhātu @Footnote: 1 Ma. aṭṭhimiñjā abhiññeyyā. 2 Yu. assu abhiññeyyo. Abhiññeyyā rasadhātu abhiññeyyā jivhāviññāṇadhātu abhiññeyyā kāyadhātu abhiññeyyā phoṭṭhabbadhātu abhiññeyyā kāyaviññāṇadhātu abhiññeyyā manodhātu abhiññeyyā dhammadhātu abhiññeyyā manoviññāṇadhātu abhiññeyyā. {7.2} Cakkhundriyaṃ abhiññeyyaṃ sotindriyaṃ abhiññeyyaṃ ghānindriyaṃ abhiññeyyaṃ jivhindriyaṃ abhiññeyyaṃ kāyindriyaṃ abhiññeyyaṃ manindriyaṃ abhiññeyyaṃ jīvitindriyaṃ abhiññeyyaṃ itthindriyaṃ abhiññeyyaṃ purisindriyaṃ abhiññeyyaṃ sukhindriyaṃ abhiññeyyaṃ dukkhindriyaṃ abhiññeyyaṃ somanassindriyaṃ abhiññeyyaṃ domanassindriyaṃ abhiññeyyaṃ upekkhindriyaṃ abhiññeyyaṃ saddhindriyaṃ abhiññeyyaṃ viriyindriyaṃ 1- abhiññeyyaṃ satindriyaṃ abhiññeyyaṃ samādhindriyaṃ abhiññeyyaṃ paññindriyaṃ abhiññeyyaṃ anaññātaññassāmītindriyaṃ abhiññeyyaṃ aññindriyaṃ abhiññeyyaṃ aññātāvindriyaṃ abhiññeyyaṃ. [8] Kāmadhātu abhiññeyyā rūpadhātu abhiññeyyā arūpadhātu abhiññeyyā kāmabhavo abhiññeyyo rūpabhavo abhiññeyyo arūpabhavo abhiññeyyo saññābhavo abhiññeyyo asaññābhavo abhiññeyyo nevasaññānāsaññābhavo abhiññeyyo ekavokārabhavo abhiññeyyo catuvokārabhavo abhiññeyyo pañcavokārabhavo abhiññeyyo . paṭhamajjhānaṃ abhiññeyyaṃ dutiyajjhānaṃ abhiññeyyaṃ @Footnote: 1 Ma. vīriyindriyaṃ. Tatiyajjhānaṃ abhiññeyyaṃ catutthajjhānaṃ abhiññeyyaṃ. [9] Mettā cetovimutti abhiññeyyā karuṇā cetovimutti abhiññeyyā muditā cetovimutti abhiññeyyā upekkhā cetovimutti abhiññeyyā . ākāsānañcāyatanasamāpatti abhiññeyyā viññāṇañcāyatanasamāpatti abhiññeyyā ākiñcaññāyatanasamāpatti abhiññeyyā nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti abhiññeyyā . Avijjā abhiññeyyā saṅkhārā abhiññeyyā viññāṇaṃ abhiññeyyaṃ nāmarūpaṃ abhiññeyyaṃ saḷāyatanaṃ abhiññeyyaṃ phasso abhiññeyyo vedanā abhiññeyyā taṇhā abhiññeyyā upādānaṃ abhiññeyyaṃ bhavo abhiññeyyo jāti abhiññeyyā jarāmaraṇaṃ abhiññeyyaṃ. [10] Dukkhaṃ abhiññeyyaṃ dukkhasamudayo abhiññeyyo dukkhanirodho abhiññeyyo dukkhanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā rūpaṃ abhiññeyyaṃ rūpasamudayo abhiññeyyo rūpanirodho abhiññeyyo rūpanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā vedanā abhiññeyyā .pe. saññā abhiññeyyā saṅkhārā abhiññeyyā viññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ abhiññeyyaṃ jarāmaraṇasamudayo abhiññeyyo jarāmaraṇanirodho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā. [11] Dukkhassa pariññaṭṭho abhiññeyyo dukkhasamudayassa Pahānaṭṭho abhiññeyyo dukkhanirodhassa sacchikiriyaṭṭho abhiññeyyo dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanaṭṭho abhiññeyyo . rūpassa pariññaṭṭho abhiññeyyo rūpasamudayassa pahānaṭṭho abhiññeyyo rūpanirodhassa sacchikiriyaṭṭho abhiññeyyo rūpanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanaṭṭho abhiññeyyo vedanāya .pe. saññāya saṅkhārānaṃ viññāṇassa cakkhussa .pe. jarāmaraṇassa pariññaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇasamudayassa pahānaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhassa sacchikiriyaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanaṭṭho abhiññeyyo. [12] Dukkhassa pariññāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo dukkhasamudayassa pahānappaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo dukkhanirodhassa sacchikiriyāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo . rūpassa pariññāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo rūpasamudayassa pahānappaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo rūpanirodhassa sacchikiriyāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo rūpanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo vedanāya .pe. saññāya saṅkhārānaṃ viññāṇassa cakkhussa .pe. jarāmaraṇassa pariññāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇasamudayassa pahānappaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhassa sacchikiriyāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya bhāvanāpaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo. [13] Dukkhaṃ abhiññeyyaṃ dukkhasamudayo abhiññeyyo dukkhanirodho abhiññeyyo dukkhassa samudayanirodho abhiññeyyo dukkhassa chandarāganirodho abhiññeyyo dukkhassa assādo abhiññeyyo dukkhassa ādīnavo abhiññeyyo dukkhassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ rūpaṃ abhiññeyyaṃ rūpasamudayo abhiññeyyo rūpanirodho abhiññeyyo rūpassa samudayanirodho abhiññeyyo rūpassa chandarāganirodho abhiññeyyo rūpassa assādo abhiññeyyo rūpassa ādīnavo abhiññeyyo rūpassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ vedanā abhiññeyyā .pe. Saññā abhiññeyyā saṅkhārā abhiññeyyā viññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ abhiññeyyaṃ jarāmaraṇasamudayo abhiññeyyo jarāmaraṇanirodho abhiññeyyo jarāmaraṇassa samudayanirodho abhiññeyyo jarāmaraṇassa chandarāganirodho abhiññeyyo jarāmaraṇassa assādo abhiññeyyo jarāmaraṇassa ādīnavo abhiññeyyo jarāmaraṇassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ. [14] Dukkhaṃ abhiññeyyaṃ dukkhasamudayo abhiññeyyo dukkhanirodho abhiññeyyo dukkhanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā dukkhassa assādo abhiññeyyo dukkhassa ādīnavo abhiññeyyo dukkhassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ . rūpaṃ abhiññeyyaṃ rūpasamudayo abhiññeyyo rūpanirodho abhiññeyyo rūpanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā Rūpassa assādo abhiññeyyo rūpassa ādīnavo abhiññeyyo rūpassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ vedanā abhiññeyyā .pe. Saññā abhiññeyyā saṅkhārā abhiññeyyā viññāṇaṃ abhiññeyyaṃ cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ abhiññeyyaṃ jarāmaraṇasamudayo abhiññeyyo jarāmaraṇanirodho abhiññeyyo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā abhiññeyyā jarāmaraṇassa assādo abhiññeyyo jarāmaraṇassa ādīnavo abhiññeyyo jarāmaraṇassa nissaraṇaṃ abhiññeyyaṃ. [15] Aniccānupassanā abhiññeyyā dukkhānupassanā abhiññeyyā anattānupassanā abhiññeyyā nibbidānupassanā abhiññeyyā virāgānupassanā abhiññeyyā nirodhānupassanā abhiññeyyā paṭinissaggānupassanā abhiññeyyā . rūpe aniccānupassanā abhiññeyyā rūpe dukkhānupassanā abhiññeyyā rūpe anattānupassanā abhiññeyyā rūpe nibbidānupassanā abhiññeyyā rūpe virāgānupassanā abhiññeyyā rūpe nirodhānupassanā abhiññeyyā rūpe paṭinissaggānupassanā abhiññeyyā vedanāya .pe. Saññāya saṅkhāresu viññāṇe cakkhusmiṃ .pe. jarāmaraṇe aniccānupassanā abhiññeyyā jarāmaraṇe dukkhānupassanā abhiññeyyā jarāmaraṇe anattānupassanā abhiññeyyā jarāmaraṇe nibbidānupassanā abhiññeyyā jarāmaraṇe virāgānupassanā Abhiññeyyā jarāmaraṇe nirodhānupassanā abhiññeyyā jarāmaraṇe paṭinissaggānupassanā abhiññeyyā. [16] Uppādo abhiññeyyo pavattaṃ abhiñañeyyaṃ nimittaṃ abhiññeyyaṃ āyuhanā 1- abhiññeyyā paṭisandhi abhiññeyyā gati abhiññeyyā nibbatti abhiññeyyā upapatti abhiññeyyā jāti abhiññeyyā jarā abhiññeyyā byādhi abhiññeyyo maraṇaṃ abhiññeyyaṃ soko abhiññeyyo paridevo abhiññeyyo upāyāso abhiññeyyo . anuppādo abhiññeyyo appavattaṃ abhiññeyyaṃ animittaṃ abhiññeyyaṃ anāyuhanā abhiññeyyā appaṭisandhi abhiññeyyā agati abhiññeyyā anibbatti abhiññeyyā anupapatti abhiññeyyā ajāti abhiññeyyā ajarā abhiññeyyā abyādhi abhiññeyyo amataṃ abhiññeyyaṃ asoko abhiññayyo aparidevo abhiññeyyo anupāyāso abhiññeyyo. [17] Uppādo abhiññeyyo anuppādo abhiññeyyo pavattaṃ abhiññeyyaṃ appavattaṃ abhiññeyyaṃ nimittaṃ abhiññeyyaṃ animittaṃ abhiññeyyaṃ āyuhanā abhiññeyyā anāyuhanā abhiññeyyā paṭisandhi abhiññeyyā appaṭisandhi abhiññeyyā gati abhiññeyyā agati abhiññeyyā nibbatti abhiññeyyā anibbatti abhiññeyyā upapatti abhiññeyyā anupapatti @Footnote: 1 Ma. āyūhanā. evamuparipi. Abhiññeyyā jāti abhiññeyyā ajāti abhiññeyyā jarā abhiññeyyā ajarā abhiññeyyā byādhi abhiññeyyo abyādhi abhiññeyyo maraṇaṃ abhiññeyyaṃ amataṃ abhiññeyyaṃ soko abhiññeyyo asoko abhiññeyyo paridevo abhiññeyyo aparidevo abhiññeyyo upāyāso abhiññayyo anupāyāso abhiññeyyo. [18] Uppādo dukkhanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ dukkhanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ dukkhanti abhiññeyyaṃ āyuhanā dukkhanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi dukkhanti abhiññeyyaṃ gati dukkhanti abhiññeyyaṃ nibbatti dukkhanti abhiññeyyaṃ upapatti dukkhanti abhiññeyyaṃ jāti dukkhanti abhiññeyyaṃ jarā dukkhanti abhiññeyyaṃ byādhi dukkhanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ dukkhanti abhiññeyyaṃ soko dukkhanti abhiññeyyaṃ paridevo dukkhanti abhiññeyyaṃ upāyāso dukkhanti abhiññeyyaṃ. [19] Anuppādo sukhanti abhiññeyyaṃ appavattaṃ sukhanti abhiññeyyaṃ animittaṃ sukhanti abhiññeyyaṃ anāyuhanā sukhanti abhiññeyyaṃ appaṭisandhi sukhanti abhiññeyyaṃ agati sukhanti abhiññeyyaṃ anibbatti sukhanti abhiññeyyaṃ anupapatti sukhanti abhiññeyyaṃ ajāti sukhanti abhiññeyyaṃ ajarā sukhanti abhiññeyyaṃ abyādhi sukhanti abhiññeyyaṃ amataṃ sukhanti abhiññeyyaṃ Asoko sukhanti abhiññeyyaṃ aparidevo sukhanti abhiññeyyaṃ anupāyāso sukhanti abhiññeyyaṃ. [20] Uppādo dukkhaṃ anuppādo sukhanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ dukkhaṃ appavattaṃ sukhanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ dukkhaṃ animittaṃ sukhanti abhiññeyyaṃ āyuhanā dukkhaṃ anāyuhanā sukhanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi dukkhaṃ appaṭisandhi sukhanti abhiññeyyaṃ gati dukkhaṃ agati sukhanti abhiññeyyaṃ nibbatti dukkhaṃ anibbatti sukhanti abhiññeyyaṃ upapatti dukkhaṃ anupapatti sukhanti abhiññeyyaṃ jāti dukkhaṃ ajāti sukhanti abhiññeyyaṃ jarā dukkhaṃ ajarā sukhanti abhiññeyyaṃ byādhi dukkhaṃ abyādhi sukhanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ dukkhaṃ amataṃ sukhanti abhiññeyyaṃ soko dukkhaṃ asoko sukhanti abhiññeyyaṃ paridevo dukkhaṃ aparidevo sukhanti abhiññeyyaṃ upāyāso dukkhaṃ anupāyāso sukhanti abhiññeyyaṃ. [21] Uppādo bhayanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ bhayanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ bhayanti abhiññeyyaṃ āyuhanā bhayanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi bhayanti abhiññeyyaṃ gati bhayanti abhiññeyyaṃ nibbatti bhayanti abhiññeyyaṃ upapatti bhayanti abhiññeyyaṃ jāti bhayanti abhiññeyyaṃ jarā bhayanti abhiññeyyaṃ byādhi bhayanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ bhayanti abhiññeyyaṃ soko bhayanti abhiññeyyaṃ paridevo bhayanti abhiññeyyaṃ upāyāso bhayanti abhiññeyyaṃ. [22] Anuppādo khemanti abhiññeyyaṃ appavattaṃ khemanti abhiññeyyaṃ animittaṃ khemanti abhiññeyyaṃ anāyuhanā khemanti abhiññeyyaṃ appaṭisandhi khemanti abhiññeyyaṃ agati khemanti abhiññeyyaṃ anibbatti khemanti abhiññeyyaṃ anupapatti khemanti abhiññeyyaṃ ajāti khemanti abhiññeyyaṃ ajarā khemanti abhiññeyyaṃ abyādhi khemanti abhiññeyyaṃ amataṃ khemanti abhiññeyyaṃ asoko khemanti abhiññeyyaṃ aparidevo khemanti abhiññeyyaṃ anupāyāso khemanti abhiññeyyaṃ. [23] Uppādo bhayaṃ anuppādo khemanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ bhayaṃ appavattaṃ khemanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ bhayaṃ animittaṃ khemanti abhiññeyyaṃ āyuhanā bhayaṃ anāyuhanā khemanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi bhayaṃ appaṭisandhi khemanti abhiññeyyaṃ gati bhayaṃ agati khemanti abhiññeyyaṃ nibbatti bhayaṃ anibbatti khemanti abhiññeyyaṃ upapatti bhayaṃ anupapatti khemanti abhiññeyyaṃ jāti bhayaṃ ajāti khemanti abhiññeyyaṃ jarā bhayaṃ ajarā khemanti abhiññeyyaṃ byādhi bhayaṃ abyādhi khemanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ bhayaṃ amataṃ khemanti abhiññeyyaṃ soko bhayaṃ asoko khemanti abhiññeyyaṃ paridevo bhayaṃ aparidevo khemanti abhiññeyyaṃ upāyāso bhayaṃ anupāyāso khemanti abhiññeyyaṃ. [24] Uppādo sāmisanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ sāmisanti Abhiññeyyaṃ nimittaṃ sāmisanti abhiññeyyaṃ āyuhanā sāmisanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi sāmisanti abhiññeyyaṃ gati sāmisanti abhiññeyyaṃ nibbatti sāmisanti abhiññeyyaṃ upapatti sāmisanti abhiññeyyaṃ jāti sāmisanti abhiññeyyaṃ jarā sāmisanti abhiññeyyaṃ byādhi sāmisanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ sāmisanti abhiññeyyaṃ soko sāmisanti abhiññeyyaṃ paridevo sāmisanti abhiññeyyaṃ upāyāso sāmisanti abhiññeyyaṃ. [25] Anuppādo nirāmisanti abhiññeyyaṃ appavattaṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ animittaṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ anāyuhanā nirāmisanti abhiññeyyaṃ appaṭisandhi nirāmisanti abhiññeyyaṃ agati nirāmisanti abhiññeyyaṃ anibbatti nirāmisanti abhiññeyyaṃ anupapatti nirāmisanti abhiññeyyaṃ ajāti nirāmisanti abhiññeyyaṃ ajarā nirāmisanti abhiññeyyaṃ abyādhi nirāmisanti abhiññeyyaṃ amataṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ asoko nirāmisanti abhiññeyyaṃ aparidevo nirāmisanti abhiññeyyaṃ anupāyāso nirāmisanti abhiññeyyaṃ. [26] Uppādo sāmisaṃ anuppādo nirāmisanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ sāmisaṃ appavattaṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ sāmisaṃ animittaṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ āyuhanā sāmisaṃ anāyuhanā nirāmisanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi sāmisaṃ appaṭisandhi nirāmisanti Abhiññeyyaṃ gati sāmisaṃ agati nirāmisanti abhiññeyyaṃ nibbatti sāmisaṃ anibbatti nirāmisanti abhiññeyyaṃ upapatti sāmisaṃ anupapatti nirāmisanti abhiññeyyaṃ jāti sāmisaṃ ajāti nirāmisanti abhiññeyyaṃ jarā sāmisaṃ ajarā nirāmisanti abhiññeyyaṃ byādhi sāmisaṃ abyādhi nirāmisanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ sāmisaṃ amataṃ nirāmisanti abhiññeyyaṃ soko sāmisaṃ asoko nirāmisanti abhiññeyyaṃ paridevo sāmisaṃ aparidevo nirāmisanti abhiññeyyaṃ upāyāso sāmisaṃ anupāyāso nirāmisanti abhiññeyyaṃ. [27] Uppādo saṅkhārāti abhiññeyyaṃ pavattaṃ saṅkhārāti abhiññeyyaṃ nimittaṃ saṅkhārāti abhiññeyyaṃ āyuhanā saṅkhārāti abhiññeyyaṃ paṭisandhi saṅkhārāti abhiññeyyaṃ gati saṅkhārāti abhiññeyyaṃ nibbatti saṅkhārāti abhiññeyyaṃ upapatti saṅkhārāti abhiññeyyaṃ jāti saṅkhārāti abhiññeyyaṃ jarā saṅkhārāti abhiññeyyaṃ byādhi saṅkhārāti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ saṅkhārāti abhiññeyyaṃ soko saṅkhārāti abhiññeyyaṃ paridevo saṅkhārāti abhiññeyyaṃ upāyāso saṅkhārāti abhiññeyyaṃ. [28] Anuppādo nibbānanti abhiññeyyaṃ appavattaṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ animittaṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ anāyuhanā nibbānanti abhiññeyyaṃ appaṭisandhi nibbānanti abhiññeyyaṃ agati nibbānanti abhiññeyyaṃ anibbatti nibbānanti abhiññeyyaṃ Anupapatti nibbānanti abhiññeyyaṃ ajāti nibbānanti abhiññeyyaṃ ajarā nibbānanti abhiññeyyaṃ abyādhi nibbānanti abhiññeyyaṃ amataṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ asoko nibbānanti abhiññeyyaṃ aparidevo nibbānanti abhiññeyyaṃ anupāyāso nibbānanti abhiññeyyaṃ. [29] Uppādo saṅkhārā anuppādo nibbānanti abhiññeyyaṃ pavattaṃ saṅkhārā appavattaṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ nimittaṃ saṅkhārā animittaṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ āyuhanā saṅkhārā anāyuhanā nibbānanti abhiññeyyaṃ paṭisandhi saṅkhārā appaṭisandhi nibbānanti abhiññeyyaṃ gati saṅkhārā agati nibbānanti abhiññeyyaṃ nibbatti saṅkhārā anibbatti nibbānanti abhiññeyyaṃ upapatti saṅkhārā anupapatti nibbānanti abhiññeyyaṃ jāti saṅkhārā ajāti nibbānanti abhiññeyyaṃ jarā saṅkhārā ajarā nibbānanti abhiññeyyaṃ byādhi saṅkhārā abyādhi nibbānanti abhiññeyyaṃ maraṇaṃ saṅkhārā amataṃ nibbānanti abhiññeyyaṃ soko saṅkhārā asoko nibbānanti abhiññeyyaṃ paridevo saṅkhārā aparidevo nibbānanti abhiññeyyaṃ upāyāso saṅkhārā anupāyāso nibbānanti abhiññeyyaṃ. Paṭhamakāṇavāraṃ 1-. [30] Pariggahaṭṭho abhiññeyyo parivāraṭṭho abhiññeyyo paripūraṭṭho abhiññeyyo ekaggaṭṭho abhiññeyyo avikkhepaṭṭho @Footnote: 1 Ma. ... vāro. Abhiññeyyo paggahaṭṭho abhiññeyyo avisāraṭṭho abhiññeyyo anāvilaṭṭho abhiññeyyo aniñjanaṭṭho abhiññeyyo ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitaṭṭho abhiññeyyo ārammaṇaṭṭho abhiññeyyo gocaraṭṭho abhiññeyyo pahānaṭṭho abhiññeyyo pariccāgaṭṭho abhiññeyyo vuṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo vivaṭṭanaṭṭho 1- abhiññeyyo santaṭṭho abhiññeyyo paṇītaṭṭho abhiññeyyo vimuttaṭṭho abhiññeyyo anāsavaṭṭho abhiññeyyo taraṇaṭṭho abhiññeyyo animittaṭṭho abhiññeyyo appaṇihitaṭṭho abhiññeyyo suññataṭṭho abhiññeyyo ekarasaṭṭho abhiññeyyo anativattanaṭṭho abhiññeyyo yuganaddhaṭṭho abhiññeyyo niyyānaṭṭho abhiññeyyo hetaṭṭho 2- abhiññeyyo dassanaṭṭho abhiññeyyo ādhipateyyaṭṭho abhiññeyyo. [31] Samathassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo vipassanāya anupassanaṭṭho abhiññeyyo samathavipassanānaṃ ekarasaṭṭho abhiññeyyo yuganaddhassa anativattanaṭṭho abhiññeyyo sikkhāya samādānaṭṭho abhiññeyyo ārammaṇassa gocaraṭṭho abhiññeyyo līnassa cittassa paggahaṭṭho abhiññeyyo uddhatassa cittassa viniggahaṭṭho 3- abhiññeyyo ubhovisuddhānaṃ ajjhupekkhanaṭṭho abhiññeyyo visesādhigamaṭṭho abhiññeyyo uttaripaṭivedhaṭṭho abhiññeyyo saccābhisamayaṭṭho abhiññeyyo nirodhe patiṭṭhāpakaṭṭho @Footnote: 1 Ma. vivattanaṭṭho. 2 Ma. Yu. hetuṭṭho. evamuparipi. 3 Ma. niggahaṭṭho. Abhiññeyyo. [32] Saddhindriyassa adhimokkhaṭṭho abhiññeyyo viriyindriyassa paggahaṭṭho abhiññeyyo satindriyassa upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo samādhindriyassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo paññindriyassa dassanaṭṭho abhiññeyyo. [33] Saddhābalassa assaddhiye akampiyaṭṭho abhiññeyyo viriyabalassa kosajje akampiyaṭṭho abhiññeyyo satibalassa pamāde akampiyaṭṭho abhiññeyyo samādhibalassa uddhacce akampiyaṭṭho abhiññeyyo paññābalassa avijjāya 1- akampiyaṭṭho abhiññeyyo. [34] Satisambojjhaṅgassa upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo dhammavicayasambojjhaṅgassa pavicayaṭṭho abhiññeyyo viriyasambojjhaṅgassa paggahaṭṭho abhiññeyyo pītisambojjhaṅgassa pharaṇaṭṭho abhiññeyyo passaddhisambojjhaṅgassa upasamaṭṭho abhiññeyyo samādhi- sambojjhaṅgassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo upekkhāsambojjhaṅgassa paṭisaṅkhānaṭṭho abhiññeyyo. [35] Sammādiṭṭhiyā dassanaṭṭho abhiññeyyo sammāsaṅkappassa abhiniropanaṭṭho abhiññeyyo sammāvācāya pariggahaṭṭho abhiññeyyo sammākammantassa samuṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo @Footnote: 1 Sī. abhijjhāya. Sammāājīvassa vodānaṭṭho abhiññeyyo sammāvāyāmassa paggahaṭṭho abhiññeyyo sammāsatiyā upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo sammāsamādhissa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo. [36] Indriyānaṃ ādhipateyyaṭṭho abhiññeyyo balānaṃ akampiyaṭṭho abhiññeyyo bojjhaṅgānaṃ niyyānaṭṭho abhiññeyyo maggassa hetaṭṭho abhiññeyyo satipaṭṭhānānaṃ upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo sammappadhānānaṃ padahanaṭṭho abhiññeyyo iddhipādānaṃ ijjhanaṭṭho abhiññeyyo saccānaṃ tathaṭṭho abhiññeyyo payogānaṃ paṭippassaddhaṭṭho abhiññeyyo phalānaṃ sacchikiriyaṭṭho abhiññeyyo vitakkassa abhiniropanaṭṭho abhiññeyyo vicārassa upavicāraṭṭho abhiññeyyo pītiyā pharaṇaṭṭho abhiññeyyo sukhassa abhisandanaṭṭho abhiññeyyo cittassa ekaggaṭṭho abhiññeyyo āvajjanaṭṭho abhiññeyyo vijānaṭṭho abhiññeyyo pajānanaṭṭho abhiññeyyo sañjānanaṭṭho abhiññeyyo ekodaṭṭho abhiññeyyo. [37] Abhiññāya ñātaṭṭho abhiññeyyo pariññāya tīraṇaṭṭho abhiññeyyo pahānassa pariccāgaṭṭho abhiññeyyo bhāvanāya ekarasaṭṭho abhiññeyyo sacchikiriyāya phassanaṭṭho abhiññeyyo khandhānaṃ khandhaṭṭho abhiññeyyo dhātūnaṃ dhātaṭṭho 1- abhiññeyyo āyatanānaṃ āyatanaṭṭho abhiññeyyo saṅkhatānaṃ @Footnote: 1 Ma. Yu. dhātuṭṭho. evamuparipi. Saṅkhataṭṭho abhiññeyyo asaṅkhatassa asaṅkhataṭṭho abhiññeyyo. [38] Cittaṭṭho abhiññeyyo cittānantarikaṭṭho abhiññeyyo cittassa vuṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo cittassa vivaṭṭanaṭṭho abhiññeyyo cittassa hetaṭṭho abhiññeyyo cittassa paccayaṭṭho abhiññeyyo cittassa vatthaṭṭho 1- abhiññeyyo cittassa bhummaṭṭho abhiññeyyo cittassa ārammaṇaṭṭho abhiññeyyo cittassa gocaraṭṭho abhiññeyyo cittassa cariyaṭṭho abhiññeyyo cittassa gataṭṭho abhiññeyyo cittassa abhinīhāraṭṭho abhiññeyyo cittassa niyyānaṭṭho abhiññeyyo cittassa nissaraṇaṭṭho abhiññeyyo. [39] Ekatte āvajjanaṭṭho abhiññeyyo ekatte vijānanaṭṭho abhiññeyyo ekatte pajānanaṭṭho abhiññeyyo ekatte sañjānanaṭṭho abhiññeyyo ekatte ekodaṭṭho abhiññeyyo ekatte upanibandhaṭṭho 2- abhiññeyyo ekatte pakkhandanaṭṭho abhiññeyyo ekatte pasīdanaṭṭho abhiññeyyo ekatte santiṭṭhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte vimuccanaṭṭho abhiññeyyo ekatte etaṃ santanti passanaṭṭho abhiññeyyo ekatte yānīkataṭṭho abhiññeyyo ekatte vatthukataṭṭho abhiññeyyo ekatte anuṭṭhitaṭṭho abhiññeyyo ekatte paricitaṭṭho abhiññeyyo ekatte susamāraddhaṭṭho abhiññeyyo ekatte pariggahaṭṭho @Footnote: 1 Ma. Yu. vatthuṭṭho. 2 Ma. Yu. upanibandhanaṭṭho. Abhiññeyyo ekatte parivāraṭṭho abhiññeyyo ekatte paripūraṭṭho abhiññeyyo ekatte samodhānaṭṭho abhiññeyyo ekatte adhiṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo ekatte āsevanaṭṭho abhiññeyyo ekatte bhāvanaṭṭho abhiññeyyo ekatte bahulīkammaṭṭho abhiññeyyo ekatte susamuggataṭṭho abhiññeyyo ekatte suvimuttaṭṭho abhiññeyyo ekatte bujjhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte anubujjhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte paṭibujjhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte sambujjhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte bodhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte anubodhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte paṭibodhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte sambodhanaṭṭho abhiññeyyo ekatte bodhipakkhiyaṭṭho abhiññeyyo ekatte anubodhipakkhiyaṭṭho abhiññeyyo ekatte paṭibodhipakkhiyaṭṭho abhiññeyyo ekatte sambodhipakkhiyaṭṭho abhiññeyyo ekatte jotanaṭṭho abhiññeyyo ekatte ujjotanaṭṭho abhiññeyyo ekatte anujotanaṭṭho abhiññeyyo ekatte paṭijotanaṭṭho abhiññeyyo ekatte sañjotanaṭṭho abhiññeyyo. [40] Patāpanaṭṭho 1- abhiññeyyo virocanaṭṭho abhiññeyyo kilesānaṃ santāpanaṭṭho abhiññeyyo amalaṭṭho abhiññeyyo vimalaṭṭho abhiññeyyo nimmalaṭṭho abhiññeyyo samaṭṭho abhiññeyyo samayaṭṭho abhiññeyyo vivekaṭṭho abhiññeyyo @Footnote: 1 Yu. pakāsanaṭṭho. Vivekacariyaṭṭho abhiññeyyo virāgaṭṭho abhiññeyyo virāgacariyaṭṭho abhiññeyyo nirodhaṭṭho abhiññeyyo nirodhacariyaṭṭho abhiññeyyo vossaggaṭṭho abhiññeyyo vossaggacariyaṭṭho abhiññeyyo vimuttaṭṭho abhiññeyyo vimutticariyaṭṭho abhiññeyyo. [41] Chandaṭṭho abhiññeyyo chandassa mūlaṭṭho abhiññeyyo chandassa pādaṭṭho abhiññeyyo chandassa padhānaṭṭho abhiññeyyo chandassa ijjhanaṭṭho abhiññeyyo chandassa adhimokkhaṭṭho abhiññeyyo chandassa paggahaṭṭho abhiññeyyo chandassa upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo chandassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo chandassa dassanaṭṭho abhiññeyyo. [42] Viriyaṭṭho abhiññeyyo viriyassa mūlaṭṭho abhiññeyyo viriyassa pādaṭṭho abhiññeyyo viriyassa padhānaṭṭho abhiññeyyo viriyassa ijjhanaṭṭho abhiññeyyo viriyassa adhimokkhaṭṭho abhiññeyyo viriyassa paggahaṭṭho abhiññeyyo viriyassa upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo viriyassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo viriyassa dassanaṭṭho abhiññeyyo. [43] Cittaṭṭho abhiññeyyo cittassa mūlaṭṭho abhiññeyyo cittassa pādaṭṭho abhiññeyyo cittassa padhānaṭṭho abhiññeyyo cittassa ijjhanaṭṭho abhiññeyyo cittassa Adhimokkhaṭṭho abhiññeyyo cittassa paggahaṭṭho abhiññeyyo cittassa upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo cittassa avikkhepaṭṭho abhiññeyyo cittassa dassanaṭṭho abhiññeyyo. [44] Vīmaṃsaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya mūlaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya pādaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya padhānaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya ijjhanaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya adhimokkhaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya paggahaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya upaṭṭhānaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya avikkhepaṭṭho abhiññeyyo vīmaṃsāya dassanaṭṭho abhiññeyyo. [45] Dukkhaṭṭho abhiññeyyo dukkhassa pīḷanaṭṭho abhiññeyyo dukkhassa saṅkhataṭṭho abhiññeyyo dukkhassa santāpaṭṭho abhiññeyyo dukkhassa vipariṇāmaṭṭho abhiññeyyo samudayaṭṭho abhiññeyyo samudayassa āyuhanaṭṭho abhiññeyyo samudayassa nidānaṭṭho abhiññeyyo samudayassa saññogaṭṭho abhiññeyyo samudayassa palibodhaṭṭho abhiññeyyo nirodhaṭṭho abhiññeyyo nirodhassa nissaraṇaṭṭho abhiññeyyo nirodhassa vivekaṭṭho abhiññeyyo nirodhassa asaṅkhataṭṭho abhiññeyyo nirodhassa amataṭṭho abhiññeyyo maggaṭṭho abhiññeyyo maggassa niyyānaṭṭho abhiññeyyo maggassa hetaṭṭho abhiññeyyo maggassa dassanaṭṭho abhiññeyyo maggassa ādhipateyyaṭṭho abhiññeyyo. [46] Tathaṭṭho abhiññeyyo anattaṭṭho abhiññeyyo saccaṭṭho abhiññeyyo paṭivedhaṭṭho abhiññeyyo abhijānanaṭṭho abhiññeyyo parijānanaṭṭho abhiññeyyo dhammaṭṭho abhiññeyyo dhātaṭṭho abhiññeyyo ñātaṭṭho abhiññeyyo sacchikiriyaṭṭho abhiññeyyo phassanaṭṭho abhiññeyyo abhisamayaṭṭho abhiññeyyo. [47] Nekkhammaṃ abhiññeyyaṃ abyāpādo abhiññeyyo ālokasaññā abhiññeyyā avikkhepo abhiññeyyo dhammavavatthānaṃ abhiññeyyaṃ ñāṇaṃ abhiññeyyaṃ pāmujjaṃ abhiññeyyaṃ paṭhamajjhānaṃ abhiññeyyaṃ dutiyajjhānaṃ abhiññeyyaṃ tatiyajjhānaṃ abhiññeyyaṃ catutthajjhānaṃ abhiññeyyaṃ ākāsānañcāyatanasamāpatti abhiññeyyā viññāṇañcāyatanasamāpatti abhiññeyyā ākiñcaññāyatanasamāpatti abhiññeyyā nevasaññā- nāsaññāyatanasamāpatti abhiññeyyā. [48] Aniccānupassanā abhiññeyyā dukkhānupassanā abhiññeyyā anattānupassanā abhiññeyyā nibbidānupassanā abhiññeyyā virāgānupassanā abhiññeyyā nirodhānupassanā abhiññeyyā paṭinissaggānupassanā abhiññeyyā khayānupassanā abhiññeyyā vayānupassanā abhiññeyyā vipariṇāmānupassanā abhiññeyyā animittānupassanā abhiññeyyā appaṇihitānupassanā Abhiññeyyā suññatānupassanā abhiññeyyā adhipaññādhammavipassanā abhiññeyyā yathābhūtañāṇadassanaṃ abhiññeyyaṃ ādīnavānupassanā abhiññeyyā paṭisaṅkhānupassanā abhiññeyyā vivaṭṭanānupassanā abhiññeyyā. [49] Sotāpattimaggo abhiññeyyo sotāpattiphalasamāpatti abhiññeyyā sakadāgāmimaggo abhiññeyyo sakadāgāmiphalasamāpatti abhiññeyyā anāgāmimaggo abhiññeyyo anāgāmiphalasamāpatti abhiññeyyā arahattamaggo abhiññeyyo arahattaphalasamāpatti abhiññeyyā. [50] Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ abhiññeyyaṃ paggahaṭṭhena viriyindriyaṃ abhiññeyyaṃ upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ abhiññeyyaṃ avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ abhiññeyyaṃ dassanaṭṭhena paññindriyaṃ abhiññeyyaṃ assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṃ abhiññeyyaṃ kosajje akampiyaṭṭhena viriyabalaṃ abhiññeyyaṃ pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṃ abhiññeyyaṃ uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṃ abhiññeyyaṃ avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṃ abhiññeyyaṃ. [51] Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgo abhiññeyyo pavicayaṭṭhena dhammavicayasambojjhaṅgo abhiññeyyo paggahaṭṭhena viriyasambojjhaṅgo abhiññeyyo pharaṇaṭṭhena pītisambojjhaṅgo abhiññeyyo Upasamaṭṭhena passaddhisambojjhaṅgo abhiññeyyo avikkhepaṭṭhena samādhisambojjhaṅgo abhiññeyyo paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhā- sambojjhaṅgo abhiññeyyo. [52] Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi abhiññeyyā abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo abhiññeyyo pariggahaṭṭhena sammāvācā abhiññeyyā samuṭṭhānaṭṭhena sammākammanto abhiññeyyo vodānaṭṭhena sammāājīvo abhiññeyyo paggahaṭṭhena sammāvāyāmo abhiññeyyo upaṭṭhānaṭṭhena sammāsati abhiññeyyā avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi abhiññeyyo. [53] Ādhipateyyaṭṭhena indriyā abhiññeyyā akampiyaṭṭhena balā abhiññeyyā niyyānaṭṭhena bojjhaṅgā abhiññeyyā hetaṭṭhena maggo abhiññeyyo upaṭṭhānaṭṭhena satipaṭṭhānā abhiññeyyā padahanaṭṭhena sammappadhānā abhiññeyyā ijjhanaṭṭhena iddhipādā abhiññeyyā tathaṭṭhena saccā abhiññeyyā avikkhepaṭṭhena samatho abhiññeyyo anupassanaṭṭhena vipassanā abhiññeyyā ekarasaṭṭhena samathavipassanā abhiññeyyā anativattanaṭṭhena yuganaddhaṃ abhiññeyyaṃ. [54] Saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi abhiññeyyā avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi abhiññeyyā dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi abhiññeyyā muttaṭṭhena vimokkho abhiññeyyo paṭivedhaṭṭhena vijjā abhiññeyyā Pariccāgaṭṭhena vimutti abhiññeyyā samucchedaṭṭhena khaye ñāṇaṃ abhiññeyyaṃ paṭippassaddhaṭṭhena anuppāde ñāṇaṃ abhiññeyyaṃ chando mūlaṭṭhena abhiññeyyo manasikāro samuṭṭhānaṭṭhena abhiññeyyo phasso samodhānaṭṭhena abhiññeyyo vedanā samosaraṇaṭṭhena abhiññeyyā samādhi pamukhaṭṭhena abhiññeyyo sati ādhipateyyaṭṭhena abhiññeyyā paññā taduttaraṭṭhena abhiññeyyā vimutti sāraṭṭhena abhiññeyyā amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena abhiññeyyaṃ. [55] Ye ye dhammā abhiññātā honti te te dhammā ñātā honti taṃñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā abhiññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ 1-. Dutiyabhāṇavāraṃ. [56] Kathaṃ ime dhammā pariññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo pariññeyyo phasso sāsavo upādāniyo dve dhammā pariññeyyā nāmañca rūpañca tayo dhammā pariññeyyā tisso vedanā cattāro dhammā pariññeyyā cattāro āhārā pañca dhammā pariññeyyā pañcupādānakkhandhā cha dhammā pariññeyyā cha ajjhattikāni āyatanāni satta dhammā pariññeyyā satta viññāṇaṭṭhitiyo aṭṭha dhammā @Footnote: 1 Ma. Yu. ñāṇanti. evamuparipi. Pariññeyyā aṭṭha lokadhammā nava dhammā pariññeyyā nava sattāvāsā dasa dhammā pariññeyyā dasāyatanāni. [57] Sabbaṃ bhikkhave pariññeyyaṃ kiñca bhikkhave sabbaṃ pariññeyyaṃ cakkhuṃ bhikkhave pariññeyyaṃ rūpā pariññeyyā cakkhuviññāṇaṃ pariññeyyaṃ cakkhusamphasso pariññeyyo yampidaṃ 1- cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi pariññeyyaṃ sotaṃ pariññeyyaṃ saddā pariññeyyā .pe. ghānaṃ pariññeyyaṃ gandhā pariññeyyā jivhā pariññeyyā rasā pariññeyyā kāyo pariññeyyo phoṭṭhabbā pariññeyyā mano pariññeyyo dhammā pariññeyyā manoviññāṇaṃ pariññeyyaṃ manosamphasso pariññeyyo yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi pariññeyyaṃ. [58] Rūpaṃ pariññeyyaṃ vedanā pariññeyyā saññā pariññeyyā saṅkhārā pariññeyyā viññāṇaṃ pariññeyyaṃ cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ .pe. amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena pariññeyyaṃ yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa te te dhammā paṭiladdhā honti evaṃ te dhammā pariññātā ceva honti tīritā ca. [59] Nekkhammaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa nekkhammaṃ paṭiladdhaṃ @Footnote: 1 Yu. yadidaṃ. evamuparipi. Hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca abyāpādaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa abyāpādo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca ālokasaññaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa ālokasaññā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca avikkhepaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa avikkhepo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca dhammavavatthānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa dhammavavatthānaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca ñāṇaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa ñāṇaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca pāmujjaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa pāmujjaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca. [60] Paṭhamajjhānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa paṭhamajjhānaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca dutiyajjhānaṃ .pe. tatiyajjhānaṃ catutthajjhānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa catutthajjhānaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa ākāsānañcāyatanasamāpatti paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca Viññāṇañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa viññāṇañcāyatanasamāpatti paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa ākiñcaññāyatanasamāpatti paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca. [61] Aniccānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa aniccānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca dukkhānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa dukkhānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca anattānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa anattānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca nibbidānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa nibbidānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca virāgānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa virāgānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca nirodhānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa nirodhānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto Ceva hoti tīrito ca paṭinissaggānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa paṭinissaggānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca khayānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa khayānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca vayānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa vayānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca vipariṇāmānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa vipariṇāmānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca animittānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa animittānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca appaṇihitānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa appaṇihitānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca suññatānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa suññatānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca. [62] Adhipaññādhammavipassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa adhipaññādhammavipassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca yathābhūtañāṇadassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa yathābhūtañāṇadassanaṃ paṭiladdhaṃ hoti evaṃ so dhammo Pariññāto ceva hoti tīrito ca ādīnavānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa ādīnavānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca paṭisaṅkhānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa paṭisaṅkhānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca vivaṭṭanānupassanaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa vivaṭṭanānupassanā paṭiladdhā hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca. [63] Sotāpattimaggaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa sotāpattimaggo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca sakadāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa sakadāgāmimaggo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca anāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa anāgāmimaggo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca arahattamaggaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa arahattamaggo paṭiladdho hoti evaṃ so dhammo pariññāto ceva hoti tīrito ca yesaṃ yesaṃ dhammānaṃ paṭilābhatthāya vāyamantassa te te dhammā paṭiladdhā honti evaṃ te dhammā pariññātā ceva honti tīritā ca taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā pariññeyyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānā paññā sutamaye ñāṇaṃ. [64] Kathaṃ ime dhammā pahātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo pahātabbo asmimāno dve dhammā pahātabbā avijjā ca bhavataṇhā ca tayo dhammā pahātabbā tisso taṇhā cattāro dhammā pahātabbā cattāro oghā pañca dhammā pahātabbā pañca nīvaraṇāni cha dhammā pahātabbā cha taṇhākāyā satta dhammā pahātabbā sattānusayā aṭṭha dhammā pahātabbā aṭṭha micchattā nava dhammā pahātabbā nava taṇhāmūlakā dhammā dasa dhammā pahātabbā dasa micchattā. [65] Dve pahānāni samucchedappahānaṃ paṭippassaddhippahānaṃ samucchedappahānañca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato paṭippassaddhippahānañca phalakkhaṇe . tīṇi pahānāni kāmānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ nekkhammaṃ rūpānametaṃ nissaraṇaṃ yadidaṃ āruppaṃ yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭicca samuppannaṃ nirodho tassa nissaraṇaṃ nekkhammaṃ paṭiladdhassa kāmā pahīnā ceva honti pariccattā ca āruppaṃ paṭiladdhassa rūpā pahīnā ceva honti pariccattā ca nirodhaṃ paṭiladdhassa saṅkhārā pahīnā ceva honti pariccattā ca . Cattāri pahānāni dukkhasaccaṃ pariññāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto pajahati samudayasaccaṃ pahānappaṭivedhaṃ paṭivijjhanto pajahati nirodhasaccaṃ sacchikiriyāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto pajahati maggasaccaṃ bhāvanāpaṭivedhaṃ Paṭivijjhanto pajahati . pañcappahānāni vikkhambhanappahānaṃ tadaṅgappahānaṃ samucchedappahānaṃ paṭippassaddhippahānaṃ nissaraṇappahānaṃ vikkhambhanappahānañca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato tadaṅgappahānañca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato samucchedappahānañca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato paṭippassaddhippahānañca phalakkhaṇe nissaraṇappahānañca nirodho nibbānaṃ. [66] Sabbaṃ bhikkhave pahātabbaṃ kiñca bhikkhave sabbaṃ pahātabbaṃ cakkhuṃ bhikkhave pahātabbaṃ rūpā pahātabbā cakkhuviññāṇaṃ pahātabbaṃ cakkhusamphasso pahātabbo yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi pahātabbaṃ sotaṃ pahātabbaṃ saddā pahātabbā .pe. ghānaṃ pahātabbaṃ gandhā pahātabbā jivhā pahātabbā rasā pahātabbā kāyo pahātabbo phoṭṭhabbā pahātabbā mano pahātabbo dhammā pahātabbā manoviññāṇaṃ pahātabbaṃ manosamphasso pahātabbo yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi pahātabbaṃ. {66.1} Rūpaṃ passanto pajahati vedanaṃ passanto pajahati saññaṃ passanto pajahati saṅkhāre passanto pajahati viññāṇaṃ passanto pajahati cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ amatogadhaṃ nibbānaṃ Pariyosānaṭṭhena passanto pajahati ye ye dhammā pahīnā honti te te dhammā pariccattā honti taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā pahātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. Tatiyabhāṇavāraṃ. [67] Kathaṃ ime dhammā bhāvetabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo bhāvetabbo kāyagatā sati sātasahagatā dve dhammā bhāvetabbā samatho ca vipassanā ca tayo dhammā bhāvetabbā tayo samādhī cattāro dhammā bhāvetabbā cattāro satipaṭṭhānā pañca dhammā bhāvetabbā pañcaṅgiko sammāsamādhi 1- cha dhammā bhāvetabbā cha anussatiṭṭhānāni satta dhammā bhāvetabbā satta bojjhaṅgā aṭṭha dhammā bhāvetabbā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nava dhammā bhāvetabbā nava pārisuddhippadhāniyaṅgāni dasa dhammā bhāvetabbā dasa kasiṇāyatanāni. [68] Dve bhāvanā lokiyā ca bhāvanā lokuttarā ca bhāvanā. Tisso bhāvanā rūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā arūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā apariyāpannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā . Rūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā atthi hīnā atthi majjhimā atthi paṇītā arūpāvacarakusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā atthi @Footnote: 1 Ma. samādhi. Hīnā atthi majjhimā atthi paṇītā apariyāpannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanā [1]- paṇītā . catasso bhāvanā dukkhasaccaṃ pariññāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti samudayasaccaṃ pahānappaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti nirodhasaccaṃ sacchikiriyāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti maggasaccaṃ bhāvanāpaṭivedhaṃ paṭivijjhanto bhāveti imā catasso bhāvanā. [69] Aparāpi catasso bhāvanā esanābhāvanā paṭilābhabhāvanā ekarasābhāvanā āsevanābhāvanā. {69.1} Katamā esanābhāvanā sabbesaṃ samādhiṃ samāpajjantānaṃ tattha jātā dhammā ekarasā hontīti ayaṃ esanābhāvanā. {69.2} Katamā paṭilābhabhāvanā sabbesaṃ samādhiṃ samāpannānaṃ tattha jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti ayaṃ paṭilābhabhāvanā. [70] Katamā ekarasābhāvanā adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ bhāvayato saddhindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena viriyindriyaṃ bhāvayato viriyindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ bhāvayato satindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ bhāvayato samādhindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā dassanaṭṭhena paññindriyaṃ bhāvayato @Footnote: 1 Yu. atthi. Paññindriyassa vasena cattāri indriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā {70.1} assaddhiye akampiyaṭṭhena saddhābalaṃ bhāvayato saddhābalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā kosajje akampiyaṭṭhena viriyabalaṃ bhāvayato viriyabalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pamāde akampiyaṭṭhena satibalaṃ bhāvayato satibalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā uddhacce akampiyaṭṭhena samādhibalaṃ bhāvayato samādhibalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avijjāya akampiyaṭṭhena paññābalaṃ bhāvayato paññābalassa vasena cattāri balāni ekarasā hontīti balānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā. {70.2} Upaṭṭhānaṭṭhena satisambojjhaṅgaṃ bhāvayato satisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pavicayaṭṭhena dhammavicayasambojjhaṅgaṃ bhāvayato dhammavicayasambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena viriyasambojjhaṅgaṃ bhāvayato viriyasambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekasaraṭṭhena bhāvanā pharaṇaṭṭhena pītisambojjhaṅgaṃ bhāvayato pītisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā Upasamaṭṭhena passaddhisambojjhaṅgaṃ bhāvayato passaddhisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena samādhisambojjhaṅgaṃ bhāvayato samādhisambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paṭisaṅkhānaṭṭhena upekkhāsambojjhaṅgaṃ bhāvayato upekkhāsambojjhaṅgassa vasena cha bojjhaṅgā ekarasā hontīti bojjhaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā. {70.3} Dassanaṭṭhena sammādiṭṭhiṃ bhāvayato sammādiṭṭhiyā vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappaṃ bhāvayato sammāsaṅkappassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā pariggahaṭṭhena sammāvācaṃ bhāvayato sammāvācāya vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā samuṭṭhānaṭṭhena sammākammantaṃ bhāvayato sammākammantassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā vodānaṭṭhena sammāājīvaṃ bhāvayato sammāājīvassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā paggahaṭṭhena sammāvāyāmaṃ bhāvayato sammāvāyāmassa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā upaṭṭhānaṭṭhena sammāsatiṃ bhāvayato sammāsatiyā vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti Maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā avikkhepaṭṭhena sammāsamādhiṃ bhāvayato sammāsamādhissa vasena satta maggaṅgā ekarasā hontīti maggaṅgānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā ayaṃ ekarasābhāvanā. [71] Katamā āsevanābhāvanā idha bhikkhu pubbaṇhasamayaṃpi 1- āsevati majjhantikasamayaṃpi āsevati sāyaṇhasamayaṃpi āsevati purebhattaṃpi āsevati pacchābhattaṃpi āsevati purimepi yāme āsevati pacchimepi yāme āsevati rattiṃpi āsevati divāpi āsevati rattindivāpi āsevati kāḷepi āsevati juṇhepi āsevati vassepi āsevati hemantepi āsevati gimhepi āsevati purimepi vayokhandhe āsevati majjhimepi vayokhandhe āsevati pacchimepi vayokhandhe āsevati ayaṃ āsevanābhāvanā imā catasso bhāvanā. [72] Aparāpi catasso bhāvanā tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā āsevanaṭṭhena bhāvanā. [73] Kathaṃ tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā kāmacchandaṃ pajahato nekkhammavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā byāpādaṃ pajahato abyāpādavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā @Footnote: 1 Ma. pisaddo natthi. Thīnamiddhaṃ pajahato ālokasaññāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā uddhaccaṃ pajahato avikkhepavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā vicikicchaṃ pajahato dhammavavatthānavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā avijjaṃ pajahato ñāṇavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā aratiṃ pajahato pāmujjavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā {73.1} nīvaraṇe pajahato paṭhamajjhānavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā vitakkavicāre pajahato dutiyajjhānavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā pītiṃ pajahato tatiyajjhānavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā sukhadukkhe pajahato catutthajjhānavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā rūpasaññaṃ paṭighasaññaṃ nānattasaññaṃ pajahato ākāsānañcāyatanasamāpattivasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena Bhāvanā ākāsānañcāyatanasaññaṃ pajahato viññāṇañcāyatana- samāpattivasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā viññāṇañcāyatanasaññaṃ pajahato ākiñcaññāyatanasamāpattivasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā ākiñcaññāyatanasaññaṃ pajahato nevasaññānāsaññāyatana- samāpattivasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā niccasaññaṃ pajahato aniccānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā {73.2} sukhasaññaṃ pajahato dukkhānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā attasaññaṃ pajahato anattānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā nandiṃ pajahato nibbidānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā rāgaṃ pajahato virāgānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā samudayaṃ pajahato nirodhānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena Bhāvanā ādānaṃ pajahato paṭinissaggānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā ghanasaññaṃ pajahato khayānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā āyuhanaṃ pajahato vayānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā dhuvasaññaṃ pajahato vipariṇāmānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā {73.3} nimittaṃ pajahato animittānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā paṇidhiṃ pajahato appaṇihitānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā abhinivesaṃ pajahato suññatānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā sārādānābhinivesaṃ pajahato adhipaññādhammavipassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā sammohābhinivesaṃ pajahato yathābhūtañāṇadassanavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā ālayābhinivesaṃ pajahato ādīnavānupassanāvasena Jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā appaṭisaṅkhaṃ pajahato paṭisaṅkhānupassanāvasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā saññogābhinivesaṃ pajahato vivaṭṭanānupassanā- vasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā {73.4} diṭṭhekaṭṭhe kilese pajahato sotāpattimaggavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā oḷārike kilese pajahato sakadāgāmimaggavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā aṇusahagate kilese pajahato anāgāmimaggavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā sabbakilese pajahato arahattamaggavasena jātā dhammā aññamaññaṃ nātivattantīti tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā evaṃ tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā. [74] Kathaṃ indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā kāmacchandaṃ pajahato nekkhammavasena pañcindriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā byāpādaṃ pajahato abyāpādavasena pañcindriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā .pe. Sabbakilese pajahato arahattamaggavasena pañcindriyāni ekarasā hontīti indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā evaṃ indriyānaṃ ekarasaṭṭhena bhāvanā. [75] Kathaṃ tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā kāmacchandaṃ pajahato nekkhammavasena viriyaṃ vāhetīti tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā byāpādaṃ pajahato abyāpādavasena viriyaṃ vāhetīti tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā .pe. sabbakilese pajahato arahattamaggavasena viriyaṃ vāhetīti tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā evaṃ tadupagaviriyavāhanaṭṭhena bhāvanā. [76] Kathaṃ āsevanaṭṭhena bhāvanā kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammaṃ āsevatīti āsevanaṭṭhena bhāvanā byāpādaṃ pajahanto abyāpādaṃ āsevatīti āsevanaṭṭhena bhāvanā .pe. sabbakilese pajahanto arahattamaggaṃ āsevatīti āsevanaṭṭhena bhāvanā evaṃ āsevanaṭṭhena bhāvanā imā catasso bhāvanā rūpaṃ passanto bhāveti vedanaṃ passanto bhāveti saññaṃ passanto bhāveti saṅkhāre passanto bhāveti viññāṇaṃ passanto bhāveti cakkhuṃ .pe. Jarāmaraṇaṃ amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena passanto bhāveti ye ye dhammā bhāvitā honti te te dhammā ekarasā honti taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā bhāvetabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā Paññā sutamaye ñāṇaṃ. Catutthabhāṇavāraṃ. [77] Kathaṃ ime dhammā sacchikātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ eko dhammo sacchikātabbo akuppā cetovimutti dve dhammā sacchikātabbā vijjā ca vimutti ca tayo dhammā sacchikātabbā tisso vijjā cattāro dhammā sacchikātabbā cattāri sāmaññaphalāni pañca dhammā sacchikātabbā pañca dhammakkhandhā cha dhammā sacchikātabbā cha abhiññā satta dhammā sacchikātabbā satta khīṇāsavabalāni aṭṭha dhammā sacchikātabbā aṭṭha vimokkhā nava dhammā sacchikātabbā nava anupubbanirodhā dasa dhammā sacchikātabbā dasa asekkhā dhammā. [78] Sabbaṃ bhikkhave sacchikātabbaṃ kiñca bhikkhave sabbaṃ sacchikātabbaṃ cakkhuṃ bhikkhave sacchikātabbaṃ rūpā sacchikātabbā cakkhuviññāṇaṃ sacchikātabbaṃ cakkhusamphasso sacchikātabbo yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi sacchikātabbaṃ sotaṃ sacchikātabbaṃ saddā sacchikātabbā .pe. ghānaṃ sacchikātabbaṃ gandhā sacchikātabbā jivhā sacchikātabbā rasā sacchikātabbā kāyo sacchikātabbo phoṭṭhabbā sacchikātabbā mano sacchikātabbo dhammā sacchikātabbā manoviññāṇaṃ sacchikātabbaṃ manosamphasso Sacchikātabbo yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi sacchikātabbaṃ. {78.1} Rūpaṃ passanto sacchikaroti vedanaṃ passanto sacchikaroti saññaṃ passanto sacchikaroti saṅkhāre passanto sacchikaroti viññāṇaṃ passanto sacchikaroti cakkhuṃ .pe. jarāmaraṇaṃ amatogadhaṃ nibbānaṃ pariyosānaṭṭhena passanto sacchikaroti ye ye dhammā sacchikatā honti te te dhammā phusitā 1- honti taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā sacchikātabbāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. {78.2} Kathaṃ ime dhammā hānabhāgiyā ime dhammā ṭhitibhāgiyā ime dhammā visesabhāgiyā ime dhammā nibbedhabhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ paṭhamajjhānassa lābhiṃ kāmasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo avitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo dutiyajjhānassa lābhiṃ vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo upekkhāsukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti @Footnote: 1 Ma. Yu. phassitā. Visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo tatiyajjhānassa lābhiṃ pītisukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo adukkhamasukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo catutthajjhānassa lābhiṃ upekkhāsukhasahagatā 1- saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo {78.3} tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo ākāsānañcāyatanassa lābhiṃ rūpasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo viññāṇañcāyatana- sahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo viññāṇañcāyatanassa lābhiṃ ākāsānañcāyatana- sahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā @Footnote: 1 Ma. upekkhāsahagatā. Saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo ākiñcaññāyatanassa lābhiṃ viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti hānabhāgiyo dhammo tadanudhammatā sati santiṭṭhati ṭhitibhāgiyo dhammo nevasaññānāsaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti visesabhāgiyo dhammo nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasañhitā nibbedhabhāgiyo dhammo taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati ime dhammā hānabhāgiyā ime dhammā ṭhitibhāgiyā ime dhammā visesabhāgiyā ime dhammā nibbedhabhāgiyāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. [79] Kathaṃ sabbe saṅkhārā aniccā sabbe saṅkhārā dukkhā sabbe dhammā anattāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ rūpaṃ aniccaṃ khayaṭṭhena dukkhaṃ bhayaṭṭhena anattā asārakaṭṭhenāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ cakkhuṃ .pe. Jarāmaraṇaṃ aniccaṃ khayaṭṭhena dukkhaṃ bhayaṭṭhena anattā asārakaṭṭhenāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati sabbe saṅkhārā aniccā sabbe saṅkhārā dukkhā sabbe dhammā anattāti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. [80] Kathaṃ idaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ idaṃ dukkhasamudayo ariyasaccaṃ idaṃ dukkhanirodho arisaccaṃ idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ. {80.1} Tattha katamaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ jātipi dukkhā jarāpi dukkhā maraṇampi dukkhaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā appiyehi sampayogo dukkho piyehi vippayogo dukkho yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā. {80.2} Tattha katamā jāti yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti nibbatti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho ayaṃ vuccati jāti. {80.3} Tattha katamā jarā yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko ayaṃ vuccati jarā. {80.4} Tattha katamaṃ maraṇaṃ yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassa upacchedo idaṃ vuccati maraṇaṃ. [81] Tattha katamo soko yo 1- ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena @Footnote: 1 Ma. ayaṃ pāṭho natthi. Byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṃ antosoko antoparisoko cetaso parijjhāyanā domanassaṃ sokasallaṃ ayaṃ vuccati soko. {81.1} Tattha katamo paridevo yo 1- ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṃ paridevitattaṃ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā lālappitattaṃ ayaṃ vuccati paridevo. {81.2} Tattha katamaṃ dukkhaṃ yaṃ kāyikaṃ asātaṃ kāyikaṃ dukkhaṃ kāyasamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā idaṃ vuccati dukkhaṃ. {81.3} Tattha katamaṃ domanassaṃ yaṃ cetasikaṃ asātaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ cetosamphassajaṃ asātaṃ dukkhaṃ vedayitaṃ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā idaṃ vuccati domanassaṃ. {81.4} Tattha katamo upāyāso yo 2- ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa @Footnote: 1-2 Ma. ayaṃ pāṭho natthi. Āyāso upāyāso āyāsitattaṃ upāyāsitattaṃ ayaṃ vuccati upāyāso. [82] Tattha katamo appiyehi sampayogo dukkho idha yassa te honti aniṭṭhā akantā amanāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā ye vā panassa te honti anatthakāmā ahitakāmā aphāsukāmā ayogakkhemakāmā yā tehi 1- saṅgati samāgamo samodhānaṃ missībhāvo ayaṃ vuccati appiyehi sampayogo dukkho. {82.1} Tattha katamo piyehi vippayogo dukkho idha yassa te honti iṭṭhā kantā manāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā ye vā panassa te honti atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā yā tehi [2]- asaṅgati asamāgamo asamodhānaṃ amissībhāvo ayaṃ vuccati piyehi vippayogo dukkho. {82.2} Tattha katamaṃ yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ jātidhammānaṃ sattānaṃ evaṃ icchā uppajjati aho vata mayaṃ na jātidhammā assāma na ca vata no jāti āgaccheyyāti na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ jarādhammānaṃ sattānaṃ .pe. byādhidhammānaṃ sattānaṃ maraṇadhammānaṃ sattānaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṃ sattānaṃ evaṃ icchā @Footnote: 1-2 Ma. saddhiṃ. Uppajjati aho vata mayaṃ na sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā assāma na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā āgaccheyyunti na kho panetaṃ icchāya pattabbaṃ idampi yampicchaṃ na labhati tampi dukkhaṃ. {82.3} Tattha katame saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā seyyathīdaṃ rūpūpādānakkhandho vedanūpādānakkhandho saññūpādānakkhandho saṅkhārūpādānakkhandho viññāṇūpādānakkhandho ime vuccanti saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā idaṃ vuccati dukkhaṃ ariyasaccaṃ. [83] Tattha katamaṃ dukkhasamudayo ariyasaccaṃ yāyaṃ taṇhā ponobbhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī seyyathīdaṃ kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā sā kho panesā taṇhā kattha uppajjamānā uppajjati kattha nivisamānā nivisati yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ cakkhuṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati sotaṃ loke ghānaṃ loke jivhā loke kāyo loke mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati rūpā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā Taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati saddā loke .pe. dhammā loke cakkhuviññāṇaṃ loke .pe. Manoviññāṇaṃ loke cakkhusamphasso loke .pe. manosamphasso loke cakkhusamphassajā vedanā loke .pe. manosamphassajā vedanā loke rūpasaññā loke .pe. dhammasaññā loke rūpasañcetanā loke .pe. dhammasañcetanā loke rūpataṇhā loke .pe. dhammataṇhā loke rūpavitakko loke .pe. Dhammavitakko loke rūpavicāro loke .pe. dhammavicāro loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati idaṃ vuccati dukkhasamudayo ariyasaccaṃ. [84] Tattha katamaṃ dukkhanirodho ariyasaccaṃ yo tassā yeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo sā kho panesā taṇhā kattha pahiyyamānā pahīyati kattha nirujjhamānā nirujjhati yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā pahiyyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati cakkhuṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā pahiyyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati sotaṃ loke .pe. dhammavicāro loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā pahiyyamānā pahīyati ettha nirujjhamānā nirujjhati idaṃ vuccati dukkhanirodho ariyasaccaṃ. [85] Tattha katamaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ ayameva Ariyo aṭṭhaṅgiko maggo seyyathīdaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. {85.1} Tattha katamā sammādiṭṭhi dukkhe ñāṇaṃ dukkhasamudaye ñāṇaṃ dukkhanirodhe ñāṇaṃ dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ ayaṃ vuccati sammādiṭṭhi. {85.2} Tattha katamo sammāsaṅkappo nekkhammasaṅkappo abyāpādasaṅkappo avihiṃsāsaṅkappo ayaṃ vuccati sammāsaṅkappo. {85.3} Tattha katamā sammāvācā musāvādā veramaṇī pisuṇāya vācāya veramaṇī pharusāya vācāya veramaṇī samphappalāpā veramaṇī ayaṃ vuccati sammāvācā. {85.4} Tattha katamo sammākammanto pāṇātipātā veramaṇī adinnādānā veramaṇī kāmesu micchācārā veramaṇī ayaṃ vuccati sammākammanto. {85.5} Tattha katamo sammāājīvo idha ariyasāvako micchāājīvaṃ pahāya sammāājīvena jīvikaṃ kappeti ayaṃ vuccati sammāājīvo. {85.6} Tattha katamo sammāvāyāmo idha bhikkhu anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati uppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya .pe. anuppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ Uppādāya .pe. uppannānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṃ janeti vāyamati viriyaṃ ārabhati cittaṃ paggaṇhāti padahati ayaṃ vuccati sammāvāyāmo. {85.7} Tattha katamā sammāsati idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ vedanāsu .pe. citte .pe. dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ayaṃ vuccati sammāsati. {85.8} Tattha katamo sammāsamādhi idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajampītisukhaṃ paṭhamajjhānaṃ 1- upasampajja viharati vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijampītisukhaṃ dutiyajjhānaṃ 2- upasampajja viharati pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti yantaṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyajjhānaṃ 3- upasampajja viharati sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassa- domanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthajjhānaṃ 4- upasampajja viharati ayaṃ vuccati sammāsamādhi idaṃ vuccati dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ . taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ @Footnote: 1 Ma. paṭhamaṃ jhānaṃ. 2 Ma. dutiyaṃ jhānaṃ. 3 Ma. tatiyaṃ jhānaṃ. 4 Ma. catutthaṃ jhānaṃ. Pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati idaṃ dukkhaṃ ariyasaccaṃ idaṃ dukkhasamudayo ariyasaccaṃ idaṃ dukkhanirodho ariyasaccaṃ idaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccanti sotāvadhānaṃ taṃpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṃ evaṃ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇaṃ. -------- [86] Kathaṃ sutvāna saṃvare paññā sīlamaye ñāṇaṃ pañca sīlāni pariyantapārisuddhisīlaṃ apariyantapārisuddhisīlaṃ paripuṇṇapārisuddhisīlaṃ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṃ paṭippassaddhipārisuddhisīlanti. {86.1} Tattha katamaṃ pariyantapārisuddhisīlaṃ anupasampannānaṃ pariyantasikkhāpadānaṃ idaṃ pariyantapārisuddhisīlaṃ. {86.2} Katamaṃ apariyantapārisuddhisīlaṃ upasampannānaṃ apariyantasikkhāpadānaṃ idaṃ apariyantapārisuddhisīlaṃ. {86.3} Katamaṃ paripuṇṇapārisuddhisīlaṃ puthujjanakalyāṇakānaṃ kusaladhamme {86.4} yuttānaṃ asekkhapariyante paripūrikārīnaṃ 1- kāye ca jīvite ca anapekkhānaṃ pariccattajīvitānaṃ idaṃ paripuṇṇapārisuddhisīlaṃ. {86.5} Katamaṃ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṃ sattannaṃ sekkhānaṃ idaṃ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṃ. {86.6} Katamaṃ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṃ tathāgatasāvakānaṃ khīṇāsavānaṃ paccekabuddhānaṃ tathāgatānaṃ arahantānaṃ sammāsambuddhānaṃ idaṃ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṃ. @Footnote: 1 Ma. Yu. paripūrakārīnaṃ. [87] Atthi sīlaṃ pariyantaṃ atthi sīlaṃ apariyantaṃ . tattha katamantaṃ sīlaṃ pariyantaṃ atthi sīlaṃ lābhapariyantaṃ atthi sīlaṃ yasapariyantaṃ atthi sīlaṃ ñātipariyantaṃ atthi sīlaṃ aṅgapariyantaṃ atthi sīlaṃ jīvitapariyantaṃ. {87.1} Katamantaṃ sīlaṃ lābhapariyantaṃ idhekacco lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamati idantaṃ sīlaṃ lābhapariyantaṃ. {87.2} Katamantaṃ sīlaṃ yasapariyantaṃ idhekacco yasahetu yasapaccayā yasakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamati idantaṃ sīlaṃ yasapariyantaṃ. {87.3} Katamantaṃ sīlaṃ ñātipariyantaṃ idhekacco ñātihetu ñātipaccayā ñātikāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamati idantaṃ sīlaṃ ñātipariyantaṃ. {87.4} Katamantaṃ sīlaṃ aṅgapariyantaṃ idhekacco aṅgahetu aṅgapaccayā aṅgakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamati idantaṃ sīlaṃ aṅgapariyantaṃ. {87.5} Katamantaṃ sīlaṃ jīvitapariyantaṃ idhekacco jīvitahetu jīvitapaccayā jīvitakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamati idantaṃ sīlaṃ jīvitapariyantaṃ. Evarūpāni sīlāni khaṇḍāni chiddāni sabalāni kammāsāni nabhujissāni naviññupasatthāni parāmaṭṭhāni asamādhisaṃvattanikāni Naavippaṭisāravatthukāni napāmujjavatthukāni napītivatthukāni napassaddhivatthukāni nasukhavatthukāni nasamādhivatthukāni nayathābhūtañāṇadassanavatthukāni na ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti idantaṃ sīlaṃ pariyantaṃ. [88] Katamantaṃ sīlaṃ apariyantaṃ atthi sīlaṃ nalābhapariyantaṃ atthi sīlaṃ nayasapariyantaṃ atthi sīlaṃ nañātipariyantaṃ atthi sīlaṃ naaṅgapariyantaṃ atthi sīlaṃ najīvitapariyantaṃ. {88.1} Katamantaṃ sīlaṃ nalābhapariyantaṃ idhekacco lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamāya cittaṃpi na uppādeti kiṃ so vītikkamissati idantaṃ sīlaṃ nalābhapariyantaṃ. {88.2} Katamantaṃ sīlaṃ nayasapariyantaṃ idhekacco yasahetu yasapaccayā yasakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamāya cittaṃpi na uppādeti kiṃ so vītikkamissati idantaṃ sīlaṃ nayasapariyantaṃ. {88.3} Katamantaṃ sīlaṃ nañātipariyantaṃ idhekacco ñātihetu ñātipaccayā ñātikāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamāya cittaṃpi na uppādeti kiṃ so vītikkamissati idantaṃ sīlaṃ nañātipariyantaṃ. {88.4} Katamantaṃ sīlaṃ naaṅgapariyantaṃ idhekacco aṅgahetu aṅgapaccayā aṅgakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamāya cittaṃpi na uppādeti kiṃ so vītikkamissati idantaṃ sīlaṃ naaṅgapariyantaṃ. {88.5} Katamantaṃ sīlaṃ najīvitapariyantaṃ idhekacco jīvitahetu jīvitapaccayā jīvitakāraṇā yathāsamādinnaṃ sikkhāpadaṃ vītikkamāya cittaṃpi na uppādeti kiṃ so vītikkamissati idantaṃ sīlaṃ najīvitapariyantaṃ. Evarūpāni sīlāni akkhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññūpasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni avippaṭisāravatthukāni pāmujjavatthukāni pītivatthukāni passaddhivatthukāni sukhavatthukāni samādhivatthukāni yathābhūtañāṇadassanavatthukāni ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti idantaṃ sīlaṃ apariyantaṃ. [89] Kiṃ sīlaṃ kati sīlāni kiṃsamuṭṭhānaṃ sīlaṃ katidhammasamodhānaṃ sīlaṃ. {89.1} Kiṃ sīlanti cetanā sīlaṃ cetasikaṃ sīlaṃ saṃvaro sīlaṃ avītikkamo sīlaṃ. {89.2} Kati sīlānīti tīṇi sīlāni kusalasīlaṃ akusalasīlaṃ abyākatasīlaṃ. {89.3} Kīsamuṭṭhānaṃ sīlanti kusalacittasamuṭṭhānaṃ kusalasīlaṃ akusalacittasamuṭṭhānaṃ akusalasīlaṃ abyākatacittasamuṭṭhānaṃ abyākatasīlaṃ. {89.4} Katidhammasamodhānaṃ sīlanti saṃvarasamodhānaṃ sīlaṃ avītikkamasamodhānaṃ sīlaṃ tathābhāve jātacetanāsamodhānaṃ sīlaṃ . Pāṇātipātaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ adinnādānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ kāmesu micchācāraṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ Avītikkamaṭṭhena sīlaṃ musāvādaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ pisuṇāvācaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ pharusavācaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ samphappalāpaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ abhijjhaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ byāpādaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ micchādiṭṭhiṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ nekkhammena kāmacchandaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ abyāpādena byāpādaṃ saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ {89.5} ālokasaññāya thīnamiddhaṃ avikkhepaṭṭhena uddhaccaṃ dhammavavatthānena vicikicchaṃ ñāṇena avijjaṃ pāmujjena aratiṃ paṭhamajjhānena 1- nīvaraṇe dutiyajjhānena vitakkavicāre tatiyajjhānena pītiṃ catutthajjhānena sukhadukkhaṃ ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññaṃ paṭighasaññaṃ nānattasaññaṃ viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññaṃ ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññaṃ nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññaṃ {89.6} aniccānupassanāya niccasaññaṃ dukkhānupassanāya sukhasaññaṃ anattānupassanāya attasaññaṃ nibbidānupassanāya nandiṃ virāgānupassanāya rāgaṃ nirodhānupassanāya samudayaṃ paṭinissaggānupassanāya ādānaṃ khayānupassanāya ghanasaññaṃ vayānupassanāya āyuhanaṃ vipariṇāmānupassanāya dhuvasaññaṃ @Footnote: 1 Ma. paṭhamena jhānena. evamuparipi. Animittānupassanāya nimittaṃ appaṇihitānupassanāya paṇidhiṃ suññatānupassanāya abhinivesaṃ adhipaññādhammavipassanāya sārādānābhinivesaṃ yathābhūtañāṇadassanena sammohābhinivesaṃ ādīnavānupassanāya ālayābhinivesaṃ paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhaṃ vivaṭṭanānupassanāya saññogābhinivesaṃ sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhe kilese sakadāgāmimaggena oḷārike kilese anāgāmimaggena aṇusahagate kilese arahattamaggena sabbakilese saṃvaraṭṭhena sīlaṃ avītikkamaṭṭhena sīlaṃ. [90] Pañca sīlāni pāṇātipātassa pahānaṃ sīlaṃ veramaṇī sīlaṃ cetanā sīlaṃ saṃvaro sīlaṃ avītikkamo sīlaṃ evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṃvattanti pāmujjāya 1- saṃvattanti pītiyā saṃvattanti passaddhiyā saṃvattanti somanassāya saṃvattanti āsevanāya saṃvattanti bhāvanāya saṃvattanti bahulīkammāya saṃvattanti alaṅkārāya saṃvattanti parikkhārāya saṃvattanti parivārāya saṃvattanti pāripūriyā saṃvattanti ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti evarūpānaṃ sīlānaṃ saṃvarapārisuddhi adhisīlaṃ saṃvarapārisuddhiyā ṭhitaṃ cittaṃ na vikkhepaṃ gacchati avikkhepapārisuddhi adhicittaṃ saṃvarapārisuddhiṃ sammā passati avikkhepapārisuddhiṃ sammā passati dassanapārisuddhi adhipaññā yo tattha saṃvaraṭṭho ayaṃ @Footnote: 1 Ma. Yu. pāmojjāya. evamuparipi. Adhisīlasikkhā yo tattha avikkhepaṭṭho ayaṃ adhicittasikkhā yo tattha dassanaṭṭho ayaṃ adhipaññāsikkhā imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati jānanto sikkhati passanto sikkhati paccavekkhanto sikkhati cittaṃ adhiṭṭhahanto sikkhati saddhāya adhimuccanto sikkhati viriyaṃ paggaṇhanto sikkhati satiṃ upaṭṭhahanto sikkhati cittaṃ samādahanto sikkhati paññāya pajānanto sikkhati abhiññeyyaṃ abhijānanto sikkhati pariññeyyaṃ parijānanto sikkhati pahātabbaṃ pajahanto sikkhati bhāvetabbaṃ bhāvento sikkhati sacchikātabbaṃ sacchikaronto sikkhati. [91] Pañca sīlāni pāṇātipātassa adinnādānassa kāmesu micchācārassa musāvādassa pisuṇāya vācāya pharusāya vācāya samphappalāpassa abhijjhāya byāpādassa micchādiṭṭhiyā nekkhammena kāmacchandassa abyāpādena byāpādassa ālokasaññāya thīnamiddhassa avikkhepena uddhaccassa dhammavavatthānena vicikicchāya ñāṇena avijjāya pāmujjena aratiyā {91.1} paṭhamajjhānena nīvaraṇānaṃ dutiyajjhānena vitakkavicārānaṃ tatiyajjhānena pītiyā catutthajjhānena sukhadukkhānaṃ ākāsānañcāyatana- samāpattiyā rūpasaññāya paṭighasaññāya nānattasaññāya viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññāya ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññāya nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā {91.2} Ākiñcaññāyatanasaññāya aniccānupassanāya niccasaññāya dukkhānupassanāya sukhasaññāya anattānupassanāya attasaññāya nibbidānupassanāya nandiyā virāgānupassanāya rāgassa nirodhānupassanāya samudayassa paṭinissaggānupassanāya ādānassa khayānupassanāya ghanasaññāya vayānupassanāya āyuhanassa vipariṇāmānupassanāya dhuvasaññāya animittānupassanāya nimittassa appaṇihitānupassanāya paṇidhiyā suññatānupassanāya abhinivesassa adhipaññādhammavipassanāya sārādānābhinivesassa yathābhūtañāṇadassanena sammohābhinivesassa ādīnavānupassāya ālayābhinivesassa paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhāya vivaṭṭanānupassanāya saññogābhinivesassa {91.3} sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhānaṃ kilesānaṃ sakadāgāmimaggena oḷārikānaṃ kilesānaṃ anāgāmimaggena aṇusahagatānaṃ kilesānaṃ arahattamaggena sabbakilesānaṃ pahānaṃ sīlaṃ veramaṇī sīlaṃ cetanā silaṃ saṃvaro sīlaṃ avītikkamo sīlaṃ. {91.4} Evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṃvattanti pāmujjāya saṃvattanti pītiyā saṃvattanti passaddhiyā saṃvattanti somanassāya saṃvattanti āsevanāya saṃvattanti bhāvanāya saṃvattanti bahulīkammāya saṃvattanti alaṅkārāya saṃvattanti parikkhārāya saṃvattanti parivārāya saṃvattanti pāripūriyā saṃvattanti ekantanibbidāya virāgāya Nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattanti {91.5} evarūpānaṃ sīlānaṃ saṃvarapārisuddhi adhisīlaṃ saṃvarapārisuddhiyā ṭhitaṃ cittaṃ na 1- vikkhepaṃ gacchati avikkhepapārisuddhi adhicittaṃ saṃvarapārisuddhiṃ sammā passati avikkhepapārisuddhiṃ sammā passati dassanapārisuddhi adhipaññā yo tattha saṃvaraṭṭho ayaṃ adhisīlasikkhā yo tattha avikkhepaṭṭho ayaṃ adhicittasikkhā yo tattha dassanaṭṭho ayaṃ adhipaññāsikkhā imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati jānanto sikkhati passanto sikkhati paccavekkhanto sikkhati cittaṃ adhiṭṭhahanto sikkhati saddhāya adhimuccanto sikkhati viriyaṃ paggaṇhanto sikkhati satiṃ upaṭṭhapento sikkhati cittaṃ samādahanto sikkhati paññāya jānanto 2- sikkhati abhiññeyyaṃ abhijānanto sikkhati pariññeyyaṃ parijānanto sikkhati pahātabbaṃ pajahanto sikkhati bhāvetabbaṃ bhāvento sikkhati sacchikātabbaṃ sacchikaronto sikkhati {91.6} taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati sutvāna saṃvare paññā sīlamaye ñāṇaṃ. -------- [92] Kathaṃ saṃvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṃ eko samādhi cittassa ekaggatā . dve samādhī lokiyo samādhi lokuttaro samādhi . tayo samādhī savitakkasavicāro @Footnote: 1 Ma. avikkhepaṃ. 2 Ma. Yu. pajānanto. Samādhi avitakkavicāramatto samādhi avitakkāvicāro samādhi . Cattāro samādhī hānabhāgiyo samādhi ṭhitibhāgiyo samādhi visesabhāgiyo samādhi nibbedhabhāgiyo samādhi . pañca samādhī pītipharaṇatā sukhapharaṇatā cetopharaṇatā ālokapharaṇatā paccavekkhaṇānimittaṃ . cha samādhī buddhānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi dhammānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi saṅghānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi sīlānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi cāgānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi devatānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi. {92.1} Satta samādhī samādhissa kusalatā samādhissa samāpattikusalatā samādhissa ṭhitikusalatā samādhissa vuṭṭhānakusalatā samādhissa kallitakusalatā 1- samādhissa gocarakusalatā samādhissa abhinīhārakusalatā. Aṭṭha samādhī paṭhavīkasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi āpokasiṇavasena .pe. tejokasiṇavasena vāyokasiṇavasena nīlakasiṇavasena pītakasiṇavasena lohitakasiṇavasena odātakasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi . nava samādhī rūpāvacaro samādhi atthi hīno atthi majjhimo atthi paṇīto arūpāvacaro samādhi atthi hīno atthi majjhimo atthi paṇīto suññato samādhi animitto samādhi @Footnote: 1 Ma. Yu. kalyatākusalatā. Appaṇihito samādhi . dasa samādhī uddhumātakasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi vinīlakasaññāvasena .pe. Vipubbakasaññāvasena vicchiddakasaññāvasena vikkhāyitakasaññāvasena vikkhittakasaññāvasena hatavikkhāyitakasaññāvasena lohitakasaññāvasena pulavakasaññāvasena 1- aṭṭhikasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi ime pañcapaññāsa samādhī. [93] Api ca pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā pariggahaṭṭhena samādhi parivāraṭṭhena samādhi paripūraṭṭhena samādhi ekaggaṭṭhena samādhi avikkhepaṭṭhena samādhi avisāraṭṭhena samādhi anāvilaṭṭhena samādhi aniñjanaṭṭhena samādhi vimuttaṭṭhena samādhi ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitattā samādhi samaṃ esatīti samādhi visamaṃ nesatīti samādhi samaṃ esitattā samādhi visamaṃ nesitattā samādhi samaṃ ādiyatīti samādhi visamaṃ nādiyatīti samādhi samaṃ ādinnattā samādhi visamaṃ anādinnattā samādhi samaṃ paṭipajjatīti samādhi visamaṃ nappaṭipajjatīti samādhi samaṃ paṭipannattā samādhi visamaṃ nappaṭipannattā samādhi samaṃ jhāyatīti samādhi visamaṃ jhāpetīti samādhi samaṃ jhātattā samādhi visamaṃ jhāpitattā samādhi samo ca hito ca sukho cāti samādhi ime pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati saṃvaritvā samādahane paññā @Footnote: 1 Ma. puḷuvakasaññāvasena. Samādhibhāvanāmaye ñāṇaṃ. -------- [94] Kathaṃ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ avijjā saṅkhārānaṃ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyuhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca imehi navahākārehi avijjā paccayo saṅkhārā paccayasamuppannā ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ avijjāsaṅkhārānaṃ anāgatampi addhānaṃ avijjā saṅkhārānaṃ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyuhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca imehi navahākārehi avijjā paccayo saṅkhārā paccayasamuppannā ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ saṅkhārā viññāṇassa .pe. viññāṇaṃ nāmarūpassa nāmarūpaṃ saḷāyatanassa saḷāyatanaṃ phassassa phasso vedanāya vedanā taṇhāya taṇhā upādānassa upādānaṃ bhavassa bhavo jātiyā jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyuhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca imehi navahākārehi jāti paccayo jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyuhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca imehi navahākārehi jāti paccayo jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. [95] Avijjā hetu saṅkhārā hetusamuppannā ubhopete dhammā hetusamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ avijjā hetu saṅkhārā hetusamuppannā ubhopete dhammā hetusamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ saṅkhārā hetu viññāṇaṃ hetusamuppannaṃ viññāṇaṃ hetu nāmarūpaṃ hetusamuppannaṃ nāmarūpaṃ hetu saḷāyatanaṃ hetusamuppannaṃ saḷāyatanaṃ hetu phasso hetusamuppanno phasso hetu vedanā hetusamuppannā vedanā hetu taṇhā hetusamuppannā taṇhā hetu upādānaṃ hetusamuppannaṃ upādānaṃ hetu bhavo hetusamuppanno bhavo hetu jāti hetusamuppannā jāti hetu jarāmaraṇaṃ hetusamuppannaṃ ubhopete dhammā hetusamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ jāti hetu Jarāmaraṇaṃ hetusamuppannaṃ ubhopete dhammā hetusamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. [96] Avijjā paṭicca saṅkhārā paṭiccasamuppannā ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ avijjā paṭicca saṅkhārā paṭiccasamuppannā ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ saṅkhārā paṭicca viññāṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ paṭicca nāmarūpaṃ paṭiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ paṭicca saḷāyatanaṃ paṭiccasamuppannaṃ saḷāyatanaṃ paṭicca phasso paṭiccasamuppanno phasso paṭiccavedanā paṭiccasamuppannā vedanā paṭicca taṇhā paṭiccasamuppannā taṇhā paṭicca upādānaṃ paṭiccasamuppannaṃ upādānaṃ paṭicca bhavo paṭiccasamuppanno bhavo paṭicca jāti paṭiccasamuppannā jāti paṭicca jarāmaraṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ jāti paṭicca jarāmaraṇaṃ paṭiccasamuppannaṃ ubhopete dhammā paṭiccasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. [97] Avijjā paccayo saṅkhārā paccayasamuppannā ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ Atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ avijjā paccayo saṅkhārā paccayasamuppannā ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ saṅkhārā paccayo viññāṇaṃ paccayasamuppannaṃ viññāṇaṃ paccayo nāmarūpaṃ paccayasamuppannaṃ nāmarūpaṃ paccayo saḷāyatanaṃ paccayasamuppannaṃ saḷāyatanaṃ paccayo phasso paccayasamuppanno phasso paccayo vedanā paccayasamuppannā vedanā paccayo taṇhā paccayasamuppannā taṇhā paccayo upādānaṃ paccayasamuppannaṃ upādānaṃ paccayo bhavo paccayasamuppanno bhavo paccayo jāti paccayasamuppannā jāti paccayo jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ atītampi addhānaṃ anāgatampi addhānaṃ jāti paccayo jarāmaraṇaṃ paccayasamuppannaṃ ubhopete dhammā paccayasamuppannāti paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. [98] Purimakammabhavasmiṃ moho avijjā āyuhanā saṅkhārā nikanti taṇhā upagamanaṃ upādānaṃ cetanā bhavo ime pañca dhammā purimakammabhavasmiṃ idha paṭisandhiyā paccayā idha paṭisandhi viññāṇaṃ okkanti nāmarūpaṃ pasādo āyatanaṃ phuṭṭho phasso vedayitaṃ vedanā ime pañca dhammā idhupapattibhavasmiṃ pure katassa kammassa paccayā idha paripakkattā Āyatanānaṃ moho avijjā āyuhanā saṅkhārā nikanti taṇhā upagamanaṃ upādānaṃ cetanā bhavo ime pañca dhammā idha kammabhavasmiṃ āyatipaṭisandhiyā 1- paccayā āyatipaṭisandhi viññāṇaṃ okkanti nāmarūpaṃ pasādo āyatanaṃ phuṭṭho phasso vedayitaṃ vedanā ime pañca dhammā āyatiṃ upapattibhavasmiṃ idha katassa kammassa paccayā iti ime catusaṅkhepe tayo addhe vīsatiyā ākārehi tisandhiṃ paṭicca samuppādaṃ jānāti passati aññāti paṭivijjhati taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṃ. ------- [99] Kathaṃ atītānāgatapaccuppannānaṃ dhammānaṃ saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ yaṅkiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ rūpaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ anattato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ yā kāci vedanā .pe. yā kāci saññā ye keci saṅkhārā yaṅkiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ viññāṇaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ dukkhato vavattheti @Footnote: 1 Ma. Yu. āyatiṃ paṭisandhiyā. evamuparipi. Ekaṃ sammasanaṃ anattato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ cakkhuṃ .pe. Jarāmaraṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ anattato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ.The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 31 page 5-77. http://84000.org/tipitaka/pali/roman_item_s.php?book=31&item=1&items=99 Classified by [Item Number] :- http://84000.org/tipitaka/pali/roman_item_s.php?book=31&item=1&items=99&mode=bracket Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=31&item=1&items=99 Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :- http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=31&item=1&items=99 Study Atthakatha :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=31&i=1 The Pali Atthakatha in Thai :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=47&A=1434 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=47&A=1434 Contents of The Tipitaka Volume 31 http://84000.org/tipitaka/read/?index_31
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]