สุตฺตนิปาเต ปญฺจโม ปารายนวคฺโค
วตฺถุกถา
[๔๒๔] |๔๒๔.๑๔๐๔| โกสลานํ ปุรา รมฺมา อคฺคมา ทกฺขิณาปถํ
อาจิญฺญํ ปตฺถยาโน พฺราหฺมโณ มนฺตปารคู ฯ
|๔๒๔.๑๔๐๕| โส อสฺสกสฺส วิสเย มุฬกสฺส สมาสเน
วสี โคธาวรีกุเล อุญฺเฉน จ ผเลน จ ฯ
|๔๒๔.๑๔๐๖| ตสฺเสว อุปนิสฺสาย คาโม จ วิปุโล อหุ
ตโต ชาเตน อาเยน มหายญฺญมกปฺปยิ
|๔๒๔.๑๔๐๗| มหายญฺญํ ยชิตฺวาน ปุน ปาวิสิ อสฺสมํ ฯ
ตสฺมึ ปติปวิฏฺฐมฺหิ อญฺโญ อาคญฺฉิ พฺราหฺมโณ
|๔๒๔.๑๔๐๘| อุคฺฆฏฺฏปาโท ตสิโต ปงฺกทนฺโต รชสฺสิโร
โส จ นํ อุปสงฺกมฺม สตานิ ปญฺจ ยาจติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๐๙| ตเมนํ พาวรี ทิสฺวา อาสเนน นิมนฺตยิ
สุขญฺจ กุสลํ ปุจฺฉิ อิทํ วจนมพฺรวิ
|๔๒๔.๑๔๑๐| ยํ โข มมํ เทยฺยธมฺมํ สพฺพํ วิสชฺชิตมฺมยา
อนุชานาหิ เม พฺรเหฺม นตฺถิ ปญฺจ สตานิ เม ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๑| สเจ เม ยาจมานสฺส ภวํ นานุปทสฺสติ
สตฺตเม ทิวเส ตุยฺหํ มุทฺธา ผลตุ สตฺตธา ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๒| อภิสงฺขริตฺวา กุหโก เภรวํ โส อกิตฺตยิ
ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา พาวรี ทุกฺขิโต อหุ
|๔๒๔.๑๔๑๓| อุสฺสุสฺสติ อนาหาโร โสกสลฺลสมปฺปิโต
อโถปิ เอวํจิตฺตสฺส ๑- ฌาเน น รมตี มโน ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๔| อุตฺรสตํ ทุกฺขิตํ ทิสฺวา เทวตา อตฺถกามินี
พาวรึ อุปสงฺกมฺม อิทํ วจนมพฺรวิ
|๔๒๔.๑๔๑๕| น โส มุทฺธํ ปชานาติ กุหโก โส ธนตฺถิโก
มุทฺธนิ มุทฺธาธิปาเต จ ๒- ญาณํ ตสฺส น วิชฺชติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๖| โภตี จรหิ ชานาติ ตมฺเม อกฺขาหิ ปุจฺฉิตา
มุทฺธํ มุทฺธาธิปาตญฺจ ตํ สุโณม วโจ ตว ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๗| อหมฺเปตํ ๓- น ชานามิ ญาณเมตฺถ ๔- น วิชฺชติ
มุทฺธํ มุทฺธาธิปาโต จ ชินานํ เหต ๕- ทสฺสนํ ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๘| อถ โก จรหิ ชานาติ อสฺมึ ปฐวิมณฺฑเล
มุทฺธํ มุทฺธาธิปาตญฺจ ตํ เม อกฺขาหิ เทวเต ฯ
|๔๒๔.๑๔๑๙| ปุรา กปิลวตฺถุมฺหา นิกฺขนฺโต โลกนายโก
อปจฺโจ โอกฺกากราชสฺส สกฺยปุตฺโต ปภงฺกโร ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๐| โส หิ พฺราหฺมณ สมฺพุทฺโธ สพฺพธมฺมาน ปารคู
สพฺพาภิญฺญาพลปฺปตฺโต สพฺพธมฺเมสุ จกฺขุมา
สพฺพกมฺมกฺขยํ ปตฺโต วิมุตฺโต อุปธิกฺขเย ๖-
|๔๒๔.๑๔๒๑| พุทฺโธ โส ภควา โลเก ธมฺมํ เทเสสิ จกฺขุมา
@เชิงอรรถ: ๑ โป. จินฺเตนฺตสฺส ฯ ๒ โป. มุทฺธํ มุทฺธาธิปาเต วา ฯ ๓ โป. อหเมตํ ฯ
@๔ โป. ยุ. ญาณมฺเปตฺถ ฯ ๕ โป. เหตฺถ ฯ ๖ ยุ. อุปธิสงฺขเย ฯ
ตํ ตฺวํ คนฺตฺวาน ปุจฺฉสฺสุ โส เต ตํ พฺยากริสฺสติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๒| สมฺพุทฺโธติ วโจ สุตฺวา อุทคฺโค พาวรี อหุ
โสกสฺส ตนุโก อาสิ ปีติญฺจ วิปุลํ ลภิ ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๓| โส พาวรี อตฺตมโน อุทคฺโค
ตํ เทวตํ ปุจฺฉติ เวทชาโต
กตมมฺหิ ๑- คาเม นิคมมฺหิ วา ปน
กตมมฺหิ วา ชนปเท โลกนาโถ
ยตฺถ คนฺตฺวา นมสฺเสมุ
สมฺพุทฺธํ ทิปทุตฺตมํ ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๔| สาวตฺถิยํ โกสลมนฺทิเร ชิโน
ปหูตปญฺโญ วรภูริเมธโส
โส สกฺยปุตฺโต วิธุโร อนาสโว
มุทฺธาธิปาตสฺส วิทู นราสโภ ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๕| ตโต อามนฺตยิ สิสฺเส พฺราหฺมเณ มนฺตปารเค ๒-
เอถ มาณวา อกฺขิสฺสํ สุโณถ วจนํ มม
|๔๒๔.๑๔๒๖| ยสฺเสโส ทุลฺลโภ โลเก ปาตุภาโว อภิณฺหโส
สฺวาชฺช โลกมฺหิ อุปฺปนฺโน สมฺพุทฺโธ อิติ วิสฺสุโต
ขิปฺปํ คนฺตฺวาน สาวตฺถึ ปสฺสโวฺห ทิปทุตฺตมํ ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๗| กถํ จรหิ ชาเนมุ ทิสฺวา พุทฺโธติ พฺราหฺมณ
อชานตํ โน ปพฺรูหิ ยถา ชาเนมุ ตํ มยํ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. กถมฺหิ ฯ ๒ โป. มนฺตปารคู ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๘| อาคตานิ หิ มนฺเตสุ มหาปุริสลกฺขณา
ทฺวตฺตึสา จ พฺยกฺขฺยาตา ๑- สมตฺตา อนุปุพฺพโส ฯ
|๔๒๔.๑๔๒๙| ยสฺเสเต โหนฺติ คตฺเตสุ มหาปุริสลกฺขณา
ทุเวว ตสฺส ๒- คติโย ตติยา หิ น วิชฺชติ
|๔๒๔.๑๔๓๐| สเจ อคารํ อาวสติ ๓- วิเชยฺย ปฐวึ อิมํ
อทณฺเฑน อสตฺเถน ธมฺเมน มนุสาสติ
|๔๒๔.๑๔๓๑| สเจ จ โส ปพฺพชติ อคารา อนคาริยํ
วิวฏจฺฉโท สมฺพุทฺโธ อรหา ภวติ อนุตฺตโร ฯ
|๔๒๔.๑๔๓๒| ชาติโคตฺตญฺจ ลกฺขณํ มนฺเต สิสฺเส ปุนาปเร
มุทฺธํ มุทฺธาธิปาตญฺจ มนสา เยว ปุจฺฉถ ฯ
|๔๒๔.๑๔๓๓| อนาวรณทสฺสาวี ยทิ พุทฺโธ ภวิสฺสติ
มนสา ปุจฺฉิเต ปเญฺห วาจาย วิสชฺเชสฺสติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๓๔| พาวริสฺส วโจ สุตฺวา สิสฺสา โสฬส พฺราหฺมณา
อชิโต ติสฺสเมตฺเตยฺโย ปุณฺณโก อถ เมตฺตคู
|๔๒๔.๑๔๓๕| โธตโก อุปสีโว จ นนฺโท จ อถ เหมโก
โตเทยฺยกปฺปา ทุภโย ชตุกณฺณี จ ปณฺฑิโต
|๔๒๔.๑๔๓๖| ภทฺราวุโธ อุทโย จ โปสาโล จาปิ พฺราหฺมโณ
โมฆราชา จ เมธาวี ปิงฺคิโย จ มหาอิสิ
|๔๒๔.๑๔๓๗| ปจฺเจกคณิโน สพฺเพ สพฺพโลกสฺส วิสฺสุตา
ฌายี ฌานรตา ธีรา ปุพฺพวาสนวาสิตา
@เชิงอรรถ: ๑ โป. พฺยาขาตา ฯ ยุ. วฺยาขฺยาตา ฯ ๒ โป. เทฺวเยวสฺส ฯ
@๓ ยุ. อชฺฌาวสติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๓๘| พาวรึ อภิวาเทตฺวา กตฺวา จ นํ ปทกฺขิณํ
ชฏาชินธรา สพฺเพ ปกฺกามุํ อุตฺตรามุขา
|๔๒๔.๑๔๓๙| มุฬกสฺส ๑- ปติฏฺฐานํ ปุรํ ๒- มาหิสฺสตึ ตทา
อุชฺเชนึ จาปิ โคนทฺธํ เวทิสํ วนสวฺหยํ
|๔๒๔.๑๔๔๐| โกสมฺพึ วาปิ สาเกตํ สาวตฺถิญฺจ ปุรุตฺตมํ
เสตพฺยํ กปิลวตฺถุํ กุสินารญฺจ มนฺทิรํ
|๔๒๔.๑๔๔๑| ปาวญฺจ โภคนครํ เวสาลึ มาคธํ ปุรํ
ปาสาณกํ เจติยญฺจ รมณียํ มโนรมํ
|๔๒๔.๑๔๔๒| ตสิโตว อุทกํ ๓- สีตํ มหาลาภํว วาณิโช
ฉายํ ฆมฺมาภิตตฺโต จ ตุริตา ปพฺพตมารุหุํ ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๓| ภควา จ ตมฺหิ สมเย ภิกฺขุสงฺฆปุรกฺขโต
ภิกฺขูนํ ธมฺมํ เทเสติ สีโหว นทตี วเน ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๔| อชิโต อทฺทส สมฺพุทฺธํ วีตรํสึว ภาณุมํ
จนฺทํ ยถา ปณฺณรเส ปาริปูรึ อุปาคตํ ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๕| อถสฺส คตฺเต ทิสฺวาน ปริปูรํ ๔- วิยญฺชนํ
เอกมนฺตํ ฐิโต หฏฺโฐ มโนปเญฺห อปุจฺฉถ
|๔๒๔.๑๔๔๖| อาทิสฺส ชมฺมนํ พฺรูหิ โคตฺตํ พฺรูหิ สลกฺขณํ
มนฺเตสุ ปารมึ พฺรูหิ กตี วาเจติ พฺราหฺมโณ ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๗| วีสํ วสฺสสตํ อายุ โส จ โคตฺเตน พาวรี
ตีณิสฺส ๕- ลกฺขณา คตฺเต ติณฺณํ เวทานปารคู
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. อฬกสฺส ฯ ๒ ยุ. ปุริมํ ... ฯ ๓ โป. ยุ. ตสิโตวุทกํ ฯ ๔ ยุ. ปุริปูรญฺจ ฯ
@๕ ยุ. ตีณสฺส ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๘| ลกฺขเณ อิติ หาเส จ สนิฆณฺฑุสเกฏุเภ
ปญฺจ สตานิ วาเจติ สทฺธมฺเม ปารมึ คโต ฯ
|๔๒๔.๑๔๔๙| ลกฺขณานํ ปวิจยํ พาวริสฺส นรุตฺตม
ตณฺหจฺฉิท ๑- ปกาเสหิ มา โน กงฺขายิตํ อหุ ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๐| มุขํ ชิวฺหาย ฉาเทติ อุณฺณาสฺส ภมุกนฺตเร
โกโสหิตํ วตฺถคุยฺหํ เอวํ ชานาหิ มาณว ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๑| ปุจฺฉํ หิ กญฺจิ ๒- อสุณนฺโต สุตฺวา ปเญฺห พฺยากเต
วิจินฺเตติ ชโน สพฺโพ เวทชาโต กตญฺชลี
|๔๒๔.๑๔๕๒| โก นุ เทโว วา พฺรหฺมา วา อินฺโท วาปิ สุชมฺปติ
มนสา ปุจฺฉิเต ปเญฺห กเมตํ ปฏิภาสติ ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๓| มุทฺธํ มุทฺธาธิปาตญฺจ พาวรี ปริปุจฺฉติ
ตํ พฺยากโรหิ ภควา กงฺขํ วินย โน อิเส ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๔| อวิชฺชา มุทฺธาติ วิชานาหิ ๓- วิชฺชา มุทฺธาธิปาตนี
สทฺธาสติสมาธีหิ ฉนฺทวิริเยน สํยุตา ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๕| ตโต เวเทน มหตา สณฺฐมฺเภตฺวาน มาณโว
เอกํสํ อชินํ กตฺวา ปาเทสุ สิรสา ปติ
|๔๒๔.๑๔๕๖| พาวรี พฺราหฺมโณ โภโต สห สิสฺเสหิ มาริส
อุทคฺคจิตฺโต สุมโน ปาเท วนฺทติ จกฺขุม ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๗| สุขิโต พาวรี โหตุ สห สิสฺเสหิ พฺราหฺมโณ
ตฺวํ วาปิ ๔- สุขิโต โหหิ จิรํ ชีวาหิ มาณว ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ตํ ปุจฺฉํ ฯ ม. กงฺขจฺฉิท ฯ ๒ โป. ม. ยุ. ปุจฺฉญฺหิ กิญฺจิ ฯ
@๓ ม. ยุ. ชานาติ ฯ ๔ ม. ยุ. ตฺวญฺจาปิ ฯ
|๔๒๔.๑๔๕๘| พาวริสฺส จ ตุยฺหํ วา สพฺเพสํ สพฺพสํสยํ
กตาวกาสา ปุจฺฉโวฺห ยงฺกิญฺจิ มนสิจฺฉถ
|๔๒๔.๑๔๕๙| สมฺพุทฺเธน กโตกาโส นิสีทิตฺวาน ปญฺชลี
อชิโต ปฐมํ ปญฺหํ ตตฺถ ปุจฺฉิ ๑- ตถาคตนฺติ ฯ
วตฺถุคาถา นิฏฺฐิตา ฯ
--------------
สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส ปฐมา อชิตปญฺหา
[๔๒๕] |๔๒๕.๑๔๖๐| ๑ เกนสฺสุ นิวุโต โลโก (อิจฺจายสฺมา อชิโต)
เกนสฺสุ นปฺปกาสติ
กิสฺสาภิเลปนํ พฺรูสิ กึสุ ตสฺส มหพฺภยํ ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๑| อวิชฺชาย นิวุโต โลโก (อชิตาติ ภควา)
เววิจฺฉา (ปมาทา) นปฺปกาสติ
ชปฺปาภิเลปนํ พฺรูมิ ทุกฺขมสฺส มหพฺภยํ ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๒| สวนฺติ สพฺพธิ โสตา (อิจฺจายสฺมา อชิโต)
โสตานํ กึ นิวารณํ
โสตานํ สํวรํ พฺรูหิ เกน โสตา ปิถิยฺยเร ๒- ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๓| ยานิ โสตานิ โลกสฺมึ (อชิตาติ ภควา) สติ เตสํ นิวารณํ
โสตานํ สํวรํ พฺรูมิ ปญฺญาเยเต ปิถิยฺยเร ๓- ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๔| ปญฺญา เจว สตี จ ๔- (อิจฺจายสฺมา อชิโต) นามรูปญฺจ มาริส
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. .. ปุจฺฉา ฯ อิโต ปรํ สพฺพตฺถ อีทิสเมว ฯ ๒-๓ ม. ปิธิยฺยเร ฯ
@๔ ม. สติยญฺจ ฯ
เอตมฺเม ปุฏฺโฐ ปพฺรูมิ กตฺเถตํ อุปรุชฺฌติ ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๕| ยเมตํ ปญฺหํ อปุจฺฉิ อชิต ตํ วทามิ เต
ยตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌติ
วิญฺญาณสฺส นิโรเธน เอตฺเถตํ อุปรุชฺฌติ ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๖| เย จ สงฺขาตธมฺมาเส เย จ เสขา ปุถู อิธ
เตสํ เม นิปโก อิริยํ ปุฏฺโฐ ปพฺรูหิ มาริส ฯ
|๔๒๕.๑๔๖๗| กาเมสุ นาภิคิชฺเฌยฺย มนสานาวิโล สิยา
กุสโล สพฺพธมฺมานํ สโต ภิกฺขุ ปริพฺพเชติ ฯ
อชิตมาณวกปญฺหา ปฐมา ฯ
------------
สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส
ทุติยา ติสฺสเมตฺเตยฺยปญฺหา
[๔๒๖] |๔๒๖.๑๔๖๘| ๒ โกธ สนฺตุสิโต โลเก (อิจฺจายสฺมา ติสฺสเมตฺเตยฺโย ๑-)
กสฺส โน สนฺติ อิญฺชิตา
โก อุภนฺตมภิญฺญาย มชฺเฌ มนฺตา น ลิมฺปติ
กํ พฺรูสิ มหาปุริโสติ โก อิธ สิพฺพนิมจฺจคา ๒- ฯ
|๔๒๖.๑๔๖๙| กาเมสุ พฺรหฺมจริยวา (เมตฺเตยฺยาติ ภควา)
วีตตโณฺห สทา สโต
@เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ติสฺโส เมตฺเตยฺโย ฯ ๒ ม. สิพฺพินิมจฺจคา ฯ
สงฺขาย นิพฺพุโต ภิกฺขุ ตสฺส โน สนฺติ อิญฺชิตา
|๔๒๖.๑๔๗๐| โส อุภนฺตมภิญฺญาย มชฺเฌ มนฺตา น ลิมฺปติ
ตํ พฺรูมิ มหาปุริโสติ โส อิธ สิพฺพนิมจฺจคาติ ฯ
ติสฺสเมตฺเตยฺยมาณวกปญฺหา ทุติยา ฯ
-----------
สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส ตติยา ปุณฺณกปญฺหา
[๔๒๗] |๔๒๗.๑๔๗๑| ๓ อเนชํ มูลทสฺสาวึ (อิจฺจายสฺมา ปุณฺณโก)
อตฺถี ปเญฺหน อาคมํ
กึ นิสฺสิตา อิสโย มนุชา
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เทวตานํ
ยญฺญมกปฺปึสุ ๑- ปุถูธ ๒- โลเก
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ
|๔๒๗.๑๔๗๒| เย เกจิเม อิสโย มนุชา (ปุณฺณกาติ ภควา)
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เทวตานํ
ยญฺญมกปฺปึสุ ๑- ปุถูธ ๒- โลเก
อาสึสมานา ปุณฺณก อิตฺถตํ ๓-
ชรํ ๔- สิตา ยญฺญมกปฺปยึสุ ฯ
|๔๒๗.๑๔๗๓| เย เกจิเม อิสโย มนุชา (อิจฺจายสฺมา ปุณฺณโก)
ขตฺติยา พฺราหฺมณา เทวตานํ
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ยุ. สพฺพตฺถ ยญฺญมกปฺปยึสุ ฯ ๒ ยุ. ปุทู อิธ ฯ ๓ ม. อิตฺถตฺตํ ฯ
@ยุ. อิตฺถภาวํ ฯ ๔ โป. โอรํ ฯ
กญฺญมกปฺปึสุ ปุถูธ โลเก
กจฺจิสฺสุ เต ภควา (ยญฺญปเถ) อปฺปมตฺตา
อตารุ ชาติญฺจ ชรญฺจ มาริส
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ
|๔๒๗.๑๔๗๔| อาสึสนฺติ ๑- โถมยนฺติ (อภิชปฺปนฺติ) ชุหนฺติ (ปุณฺณกาติ ภควา)
กามาภิชปฺปนฺติ ปฏิจฺจ ลาภํ
เต ยาชโยคา ภวราครตฺตา
นาตรึสุ ชาติชรนฺติ พฺรูมิ ฯ
|๔๒๗.๑๔๗๕| เต เจ ๒- นาตรึสุ ยาชโยคา (อิจฺจายสฺมา ปุณฺณโก)
ยญฺเญหิ ชาติญฺจ ชรญฺจ มาริส
อถ โก จรหิ เทวมนุสฺสโลเก
อตาริ ชาติญฺจ ชรญฺจ มาริส
ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ ฯ
|๔๒๗.๑๔๗๖| สงฺขาย โลกสฺมึ ปโรวรานิ ๓- (ปุณฺณกาติ ภควา)
ยสฺสิญฺชิตํ นตฺถิ กุหิญฺจิ โลเก
สนฺโต วิธูโม อนิโฆ นิราโส
อตาริ โส ชาติชรญฺจ พฺรูมีติ ฯ
ปุณฺณกมาณวกปญฺหา ตติยา ฯ
-------------
@เชิงอรรถ: ๑ โป. ม. อาสีสนฺติ ฯ ๒ โป. เต เว นาตรึสุ ฯ ๓ ม. ปโรปรานิ ฯ
สุตฺตนิปาเต ปญฺจมสฺส ปารายนวคฺคสฺส จตุตฺถี เมตฺตคูปญฺหา
[๔๒๘] |๔๒๘.๑๔๗๗| ๔ ปุจฺฉามิ ตํ ภควา พฺรูหิ เม ตํ (อิจฺจายสฺมา เมตฺตคู)
มญฺญามิ ตํ เวทคุํ ภาวิตตฺตํ
กุโต นุ ทุกฺขา สมุปาคตาเม ๑-
เย เกจิ โลกสฺมึ อเนกรูปา ฯ
|๔๒๘.๑๔๗๘| ทุกฺขสฺส เว ๒- มํ ปภวํ อปุจฺฉสิ (เมตฺตคูติ ภควา)
ตนฺเต ปวกฺขามิ ยถา ปชานํ
อุปธีนิทานา ปภวนฺติ ทุกฺขา
เย เกจิ โลกสฺมึ อเนกรูปา
|๔๒๘.๑๔๗๙| โย เว อวิทฺวา ๓- อุปธึ กโรติ
ปุนปฺปุนํ ทุกฺขมุเปติ มนฺโท
ตสฺมา ปชานํ ๔- อุปธึ น กยิรา
ทุกฺขสฺส ชาติปฺปภวานุปสฺสี ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๐| ยนฺตํ อปุจฺฉิมฺห อกิตฺตยิ ๕- โน
อญฺญํ ๖- ปุจฺฉาม ๗- ตทิงฺฆ พฺรูหิ
กถํ นุ ธีรา วิตรนฺติ โอฆํ
ชาติชรํ ๘- โสกปริทฺทวญฺจ
ตมฺเม มุนี สาธุ วิยากโรหิ
ตถา หิ เต วิทิโต เอส ธมฺโม ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. สมุทาคณา อิเม ฯ ๒ โป. เจ ฯ ๓ โป. อวิทฺธา ฯ ๔ ยุ. ตสฺมา
@หิ ชานํ ฯ ๕ ม. ยุ. อกิตฺตยี ฯ ๖ ม. ยุ. อญฺญํ ตํ ฯ ๗ ยุ. ปุจฺฉามิ ฯ
@๘ ม. ชาตึ ชรํ ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๑| กิตฺตยิสฺสามิ เต ธมฺมํ (เมตฺตคูติ ภควา) ทิฏฺเฐ ธมฺเม อนีติหํ
ยํ วิทิตฺวา สโต จรํ ตเร โลเก วิสตฺติกํ ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๒| ตญฺจาหํ อภินนฺทามิ มเหสิ ธมฺมมุตฺตมํ
ยํ วิทิตฺวา สโต จรํ ตเร โลเก วิสตฺติกํ ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๓| ยงฺกิญฺจิ สมฺปชานาสิ (เมตฺตคูติ ภควา)
อุทฺธํ อโธ ติริยญฺจาปิ มชฺเฌ
เอเตสุ นนฺทิญฺจ นิเวสนญฺจ
ปนุชฺช วิญฺญาณํ ภเว น ติฏฺเฐ
|๔๒๘.๑๔๘๔| เอวํวิหารี สโต อปฺปมตฺโต
ภิกฺขุ จรํ หิตฺวา มมายิตานิ
ชาติชรํ โสกปริทฺทวญฺจ
อิเธว วิทฺวา ปชเหยฺย ทุกฺขํ ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๕| เอตาภินนฺทามิ วโจ มเหสิโน
สุกิตฺติตํ โคตม นูปธีกํ
อทฺธา หิ ภควา ปหาสิ ทุกฺขํ
ตถา หิ เต วิทิโต เอส ธมฺโม ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๖| เต จาปิ นูน ปชเหยฺยุ ทุกฺขํ
เย ตฺวํ มุนี อฏฺฐิตํ โอวเทยฺย
ตํ ตํ นมสฺสามิ สเมจฺจ นาค
อปฺเปว มํ (ภควา) อฏฺฐิตํ โอวเทยฺย ฯ
|๔๒๘.๑๔๘๗| ยํ พฺราหฺมณํ เวทคุํ อภิชญฺญํ ๑-
อกิญฺจนํ กามภเว อสตฺตํ
อทฺธา หิ โส โอฆมิมํ อตาริ
ติณฺโณ จ ปารํ อขิโล อกงฺโข
|๔๒๘.๑๔๘๘| วิทฺวา จ โส ๒- เวทคู นโร อิธ
ภวาภเว สงฺคมิมํ วิสชฺช
โส วีตตโณฺห อนิโฆ นิราโส
อตาริ โส ชาติชรนฺติ พฺรูมีติ ฯ
เมตฺตคูมาณวกปญฺหา จตุตฺถี ฯ
----------
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒๕ หน้าที่ ๕๒๔-๕๓๖.
http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=25&item=424&items=5&modeTY=2
อ่านโดยใช้เครื่องหมาย [เลขข้อ] เป็นเกณฑ์แบ่งข้อ :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=25&item=424&items=5&modeTY=2&mode=bracket
อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_item_s.php?book=25&item=424&items=5&modeTY=2
อ่านเทียบพระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=25&item=424&items=5&modeTY=2
ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=424
The Pali Atthakatha in Thai :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=29&A=9468
The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=29&A=9468
สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
บันทึก ๑๒ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๙.
การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรไทย.
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]
