ความเกิดและความดับแห่งทุกข์

ปัญหา ความเกิดและดับไปได้อย่างไร?

พุทธดำรัสตอบ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาศัยจักษุและรูปเกิดจักขุวิญญาณ อาศัยหูและเสียงเกิดสตวิญญาณ อาศัยจมูกและกลิ่นเกิดฆานวิญญาณ อาศัยลิ้นและรสเกิดชิวหาวิญญาณ อาศัยกายและโผฏฐัพพะเกิดกายวิญญาณ อาศัยใจและธรรมารมณ์ เกิดมโนวิญญาณ ธรรม ๓ ประการนั้นรวมกันเกิดเป็นผัสสะ เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงเกิดเวทนา เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงเกิดตัณหา นี้เป็นความเกิด แห่งทุกข์ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความดับแห่งทุกข์นั้น คือเพราะตัณหานั้นแล ดับเพราสำรอกโดยไม่เหลืออุปาทานจึงดับ เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ เพราะภพดับ ชาติจึงดับ เพราะชาติดับ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสจึงดับ ความดับแห่งความทุกข์ทั้งมวลย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้....”

ทุกขสูตร สฬา. สํ. (๑๕๔-๑๕๕) ตบ. ๑๘ : ๑๐๖-๑๐๗ ตท. ๑๘ : ๙๕-๙๖ ตอ. K.S. ๔ : ๕๒-๕๓
อ่านต่อจากพระไตรปิฎก:
• อ่านพระสูตรเต็ม
• ค้นจากชื่อพระสูตร