![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
313. 7. Varanattheragathavannana
yodha koci manussesuti ayasmato varanattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani karonto
ito dvanavute kappe tissassa bhagavato uppattito puretarameva brahmanakule 2-
nibbattitva brahmananam vijjasippesu paragu hutva isipabbajjam pabbajitva
catupannasasahassanam antevasikanam mante vacento vasati. Tena ca samayena
tissassa bhagavato bodhisattabhutassa tusita kaya cavitva carimabhave matukucchim
okkamanena mahapathavikampo ahosi. Tam disva mahajano bhito samviggo nam isim
upasankamitva pathavikampanakaranam 3- pucchi. So "mahabodhisatto matukucchim okkami,
tenayam pathavikampo, tasma ma bhayatha"ti buddhuppadassa pubbanimittabhavam kathetva
samassasesi, buddharammananca pitim pativedesi. So tena punnakammena devamanussesu
samsaranto imasmim buddhuppade kosalaratthe brahmanakule nibbattitva varanoti
laddhanamo vayappatto annatarassa arannakassa therassa santike dhammam sutva
laddhappasado pabbajitva samanadhammam karoti. So ekadivasam buddhupatthanam gacchanto
antaramagge ahinakule annamannam kalaham katva kalankate disva "ime satta
@Footnote: 1 Si.,i. edhati papunati 2 Si.,i. sumedhabrahmanakule 3 i. pathavikampakaranam
Annamannavirodhena jivitakkhayam patta"ti samviggamanaso hutva bhagavato santikam gato,
tassa bhagava cittacaram natva tadanurupameva ovadam dento:-
[237] "yodha koci manussesu parapanani himsati
asma loka paramha ca ubhaya dhamsate naro.
[238] Yo ca mettena cittena sabbapananukampati
bahum hi so pasavati punnam tadisako naro.
[239] Subhasitassa sikkhetha samanupasanassa ca
ekasanassa ca raho cittavupasamassa ca"ti
tisso gatha abhasi.
Tattha yodha koci manussesuti idha manussesu yo koci khattiyo va brahmano
va vesso va suddo va gahattho va pabbajito va. Manussaggahanam cettha
ukkatthasattanidassananti datthabbam. Parapanani himsatiti parasatte mareti vibadhati
ca. Asma lokati idha lokato. Paramhati paralokato. Ubhaya dhamsateti ubhayato 1-
dhamsati, ubhayalokapariyapannahitasukhato parihayatiti attho. Naroti satto.
Evam parapilalakkhanam papadhammam dassetva idani parapilanivattilakkhanam kusalam
dhammam dassento "yo ca mettena"tiadina dutiyam gathamaha. Tattha mettena
cittenati mettasampayuttena cittena appanapattena itaritarena va. Sabba-
pananukampatiti sabbe pane attano orasaputte viya mettayati. Bahum hi
so pasavati, punnam tadisako naroti so tatharupo mettavihari puggalo bahum
mahantam anappakam kusalam pasavati patilabhati adhigacchati.
Idani tam 2- sasambhare samathavipassanadhamme niyojento "subhasitassa"tiadina
@Footnote: 1 Si.,i. tadubhayato ca 2 Ma. ayam patho na dissati
Tatiyam gathamaha. Tattha subhasitassa sikkhethati appicchakathadibhedam subhasitam pariyatti-
dhammam savanadharanaparipucchadivasena 1- sikkheyya. Samanupasanassa cati samitapapanam samananam
kalyanamittanam upasakanam kalena kalam upasankamitva payirupasananceva patipattiya
tesam samipacariyanca sikkheyya. Ekasanassa ca raho cittavupasamassa cati ekassa
asahayassa kayavivekam anubruhantassa raho kammatthananuyogavasena asanam nisajjam
sikkheyya. Evam kammatthanam anuyunjanto bhavanam ca matthakam papento samucchedavasena
kilesanam cittassa vupasamanca sikkheyya. Yahi adhisilasikkhadihi 2- kilesa
accantameva vupasanta pahina honti, ta maggaphalasikkha 3- sikkhantassa accantameva
cittam vupasantam nama hotiti. Gathapariyosane vipassanam vaddhetva arahattam papuni.
Tena vuttam apadane 4- :-
"ajjhogahetva himavam 5- mante vacemaham tada
catupannasasahassani sissa mayham upatthahum.
Adhita vedagu sabbe chalange paramim gata
sakavijjahupatthaddha 6- himavante vasanti te.
Cavitva tusita kaya devaputto mahayaso
uppajji matukucchismim sampajano patissato.
Sambuddhe upapajjante dasasahassi kampatha
andha cakkhum alabhimsu uppajjantamhi nayake.
Chappakaramakampittha 7- kevala vasudha ayam
nigghosasaddam sutvana vimhayimsu 8- mahajana.
Sabbe jana samagamma agacchum mama santikam
@Footnote: 1 Si.,i. savanadharanaparicayaparipucchadivasena 2 Si. sikkheyyati, adhisilasikkhadihi
@3 Si.,i. honti nama, maggaphalasikkhaya 4 khu.apa. 33/60/84 nimittabyakaraniyat-
@ therapadana (sya) 5 pali. himavantam 6 Si. sakavijjahupattabba
@7 cha.Ma. sabbakaram pakampittha 8 cha.Ma. ubbijjimsu, Ma. ottapimsu
Vasudhayam pakampittha kim vipako bhavissati.
Avacasim 1- tada tesam ma bhayittha 2- natthi vo bhayam
visattha hotha sabbepi uppadoyam sukhatthiko. 3-
Atthahetuhi samphassa 4- vasudhayam pakampati 5-
tatha nimitta dissanti obhaso vipulo maha.
Asamsayam buddhasettho uppajjissati cakkhuma
sannapetvana janatam pancasile kathesaham.
Sutvana pancasilani buddhuppadanca dullabham
ubbengajata 6- sumana tutthahattha ahesu 7- te.
Dvenavute ito kappe yam nimittam viyakarim
duggatim nabhijanami byakaranassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Varanattheragathavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 544-547.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=12179&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=12179&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=313
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6104
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6224
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6224
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]