![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
211. 4. Suyamanattheragathavannana
kamacchando ca byapadoti ayasmato suyamanattherassa 1- gatha. Ka
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto ito
ekanavute kappe vipassissa bhagavato kale dhannavatinagare brahmanakule nibbattitva
vayappatto brahmanasippesu nipphattim patva brahmanamante vacesi. 2-
Tena ca samayena vipassi bhagava mahata bhikkhusamghena saddhim dhannavatinagaram pindaya
pavittho hoti. Tam disva brahmano pasannacitto attano geham netva asanam
pannapetva tassupari pupphasantharam santharitva adasi, satthari tattha nisinne
panitena aharena santappeti, 3- bhuttavim ca pupphagandhena pujesi. Sattha anumodanam
vatva pakkami. So tena punnakammena devaloke nibbattitva aparaparam punnani
katva devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade vesaliyam annatarassa
brahmanassa putto hutva nibbatti, suyamanotissa namam ahosi. So vayappatto
tinnam vedanam paragu paramanissamayutto 4- hutva gehavasinam kamupabhogam
jigucchitva jhananinno bhagavato vesaligamane patiladdhasaddho pabbajitva khuraggeyeva
arahattam papuni. Tena vuttam apadane 5- :-
"nagare dhannavatiya ahosim brahmano tada
lakkhane itihase ca sanigandusaketubhe.
Padako veyyakarano nimittakovido aham
mante ca sisse vacesim tinnam vedana paragu.
@Footnote: 1 Si. suyamattherassa 2 cha.Ma. vaceti 3 cha.Ma. santappesi
@4 Si. paramaramaniyo 5 khu.apa. 32/65/218 kusumasaniyattherapadana
Panca uppalahatthani pitthiyam thapitani me
ahutim yitthukamoham pitumatusamagame.
Tada vipassi bhagava bhikkhusamghapurakkhato
obhasento disa sabba agacchati narasabho.
Asanam pannapetvana nimantetva mahamunim
santharitvana tam puppham abhinesim sakam gharam.
Yam me atthi sake gehe amisam paccupatthitam
taham buddhassa padasim pasanno sehi panibhi.
Bhuttavim kalamannaya pupphahatthamadasaham
anumoditvana sabbannu pakkami uttaramukho.
Ekanavutito kappe yam pupphamadadim tada
duggatim nabhijanami pupphadanassidam phalam.
Anantaram ito kappe rajahum varadassano
sattaratanasampanno cakkavatti mahabbalo.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva nivaranappahanakittanamukhena annam byakaronto:-
[74] "kamacchando ca byapado thinamiddhanca bhikkhuno
uddhaccam vicikiccha ca sabbasova na vijjati"ti
gatham abhasi.
Tattha kamacchandoti kamesu chando, kamo ca so chando catipi kamacchando,
kamarago. Idha pana sabbopi rago kamacchando aggamaggavajjhassapi adhippetatta,
tenaha "sabbasova na vijjati"ti. Sabbepi hi tebhumikadhamma
Kamaniyatthena kama, tattha pavatto rago kamacchando, tenaha bhagava "aruppe
kamacchandanivaranam paticca thinamiddhanivaranam uddhaccanivaranam avijjanivaranam
uppajjati"ti 1- byapajjati cittam putibhavam gacchati etenati byapado, "anattham
me 2- acari"tiadinayappavatto aghato. Thinam cittassa akalyata anussahasamhananam,
middham kayassa akalyata asattivighato, tadubhayampi thinanca middhanca thinamiddham,
kiccaharapatipakkhanam ekataya ekam katva vuttam. Uddhatabhavo uddhaccam, yena dhammena
cittam uddhatam hoti avupasantam, so cetaso vikkhepo uddhaccam. Uddhaccaggahaneneva
cettha kiccaharapatipakkhanam samanataya kukkuccampi gahitamevati datthabbam. Tam
pacchanutapalakkhanam. Yo hi katakatakusalakusalupanissayo 3- vippatisaro, tam kukkuccam.
Vicikicchati "evam nu kho, na nu kho"ti samsayam apajjati, 4- dhammasabhavam va vicinanto
kicchati kilamati etayati vicikiccha, buddhadivatthuko samsayo. Sabbasoti anavasesato.
Na vijjatiti natthi, maggena samucchinnatta na upalabbhati. Idanca padadvayam paccekam
yojetabbam. Ayam hettha yojana:- yassa bhikkhuno tena tena ariyamaggena samucchinnatta
kamacchando ca byapado ca thinamiddhanca uddhaccakukkuccanca vicikiccha
ca sabbasova na vijjati, tassa na kinci karaniyam, katassa va paticayoti
annapadesena annam byakaroti. Pancasu hi nivaranesu maggena samucchinnesu
tadekatthataya sabbepi kilesa samucchinnayeva honti. Tenaha "sabbete bhagavanto
panca nivarane 5- pahaya cetaso upakkilese"ti. 6-
Suyamanattheragathavannana nitthita.
--------------
@Footnote: 1 abhi.pa. 42/8/286 nivaranaduka: paticcavara 2 abhi.san. 34/1066/251 nikkhepakanda,
@ abhi.vi. 35/909/442 khuddakavatthuvibhanga 3 Si. akatakatakusalakusalam nissaya yo
@4 Si. samsayapatti 5 Si. tenaha bhagava pancanivarane 6 di.maha. 10/147/76
@ mahaparinibbanasutta
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 256-258.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5715&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=5715&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=211
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5407
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5632
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5632
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]