|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
262. 5. Ajinattheragāthāvaṇṇanā
api ce hoti tevijjotiādikā āyasmato ajinattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
buddhasuññe loke kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto kenacideva karaṇīyena
araññaṃ gato tattha sucintitaṃ nāma paccekasambuddhaṃ ābādhena pīḷitaṃ nisinnaṃ
disvā upasaṅkamitvā vanditvā bhesajjatthāya 1- pasannamānaso ghaṭamaṇḍaṃ adāsi.
So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarassa daliddabrāhmaṇassa gehe
paṭisandhiṃ gaṇhi. Taṃ vijāyanakāle ajinacammena sampaṭicchiṃsu. Tenassa ajinotveva
nāmaṃ akaṃsu. So bhogasaṃvattaniyassa kammassa akatattā daliddakule nibbatto
vayappattopi appannapānabhojano hutvā vicaranto jetavanapaṭiggahaṇe buddhānubhāvaṃ
disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto na cirasseva chaḷabhiñño
ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
"sucintitaṃ bhagavantaṃ lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ
upaviṭṭhaṃ mahāraññaṃ vātābādhena pīḷitaṃ.
Disvā cittaṃ pasādetvā ghaṭamaṇḍamupānayiṃ 3-
@Footnote: 1 Ma. bhesajjaṃ datvā 2 khu.apa. 33/16/32 ghaṭamaṇḍadāyakattherāpadāna (syā)
@3 Sī. upādāyiṃ
Katattā apacitattā 1- ca gaṅgā bhāgīrathī ayaṃ. 2-
Mahāsamuddā cattāro ghaṭaṃ sampajjare mama
ayañca paṭhavī ghorā appamāṇā asaṅkhiyā.
Mama saṅkappamaññāya bhavate 3- madhusakkarā
catuddisā 4- ime rukkhā pādapā dharaṇīruhā.
Mama saṅkappamaññāya kapparukkhā bhavanti te
paññāsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ.
Ekapaññāsakkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ
padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
Catunnavutito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi ghaṭamaṇḍassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvāpi purimakammanissandena appalābhī appaññātova ahosi.
Uddesabhattasalākabhattānipi lāmakāneva pāpuṇanti. Kammaphaleneva ca naṃ puthujjanā
bhikkhū sāmaṇerā ca "appaññāto"ti avamaññanti. Thero te bhikkhū saṃvejento:-
[129] "api ce hoti tevijjo maccuhāyī anāsavo
appaññātoti naṃ bālā avajānanti ajānatā.
[130] Yo ca kho annapānassa lābhī hotīdha puggalo
pāpadhammopi ce hoti so nesaṃ hoti sakkato"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
@Footnote: 1 cha.Ma. ācitattā 2 Sī. bhāvitattā ca, taṃ me bhāgīrathī viya, pāli. gaṅgā
@ bhāgīrasī ayaṃ 3 Sī. bhavanti 4 cha.Ma. cātuddīpā
Tattha apīti sambhāvane nipāto. Ceti parikappane. Hotīti bhavati. Tisso
vijjā etassāti tevijjo. Maccuṃ pajahatīti maccuhāyī. Kāmāsavādīnaṃ abhāvena
anāsavo. Idaṃ vuttaṃ hoti:- dibbacakkhuñāṇaṃ pubbenivāsañāṇaṃ āsavakkhaya-
ñāṇanti imāsaṃ tissannaṃ vijjānaṃ adhigatattā tevijjo tatoeva sabbaso
kāmāsavādīnaṃ parikkhīṇattā anāsavo āyatiṃ punabbhavassa aggahaṇato maraṇābhāvena
maccuhāyī yadipi hoti, evaṃ santepi appaññātoti naṃ bālā avajānanti yassatthāya
kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, taṃ sadatthaṃ anupāpuṇitvā ṭhitampi
naṃ uttamaṃ purisaṃ "dhutavādo bahussuto dhammakathiko"ti uppannalābhassa 1- abhāvato
"na paññāto na pākaṭo"ti bālā dummedhapuggalā avajānanti, kasmā? ajānatā
ajānanakāraṇā guṇānaṃ ajānanameva 2- tattha kāraṇanti dasseti.
Yathā ca guṇānaṃ ajānanato bālā lābhagarutāya sambhāvanīyampi avajānanti,
evaṃ guṇānaṃ 3- ajānanato lābhagarutāya evaṃ avajānitabbampi sambhāventīti dassento
dutiyaṃ gāthaṃ āha. Tattha yoti aniyamavacanaṃ. Casaddo byatireke, tena yathāvuttapuggalato
imassa puggalassa vuccamānaṃyeva visesaṃ janeti. Khoti avadhāraṇe. Annapānassāti
nidassanamattaṃ. Lābhīti lābhavā. Idhāti imasmiṃ loke. Jarāmaraṇehi tassa tassa
sattāvāsassa pūraṇato galanato ca puggalo. Pāpadhammoti lāmakadhammo. Ayañhettha
attho:- yo pana puggalo cīvarādipaccayamattasseva lābhī hoti, na jhānādīnaṃ,
so pāpicchatāya dussīlabhāvena hīnadhammopi samāno idha imasmiṃ loke bālānaṃ
lābhagarutāya sakkato garukato hotīti.
Ajinattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Ma. uppajjanalābhassa 2 Ma. ajānatā guṇānaṃ ajānanameva 3 Ma. aguṇānaṃ
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 386-388.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=8600
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=8600
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=262
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5701
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5867
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5867
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]