|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
437. 8. Somātherīgāthāvaṇṇanā
yantaṃ isīhi pattabbantiādikā somāya theriyā gāthā.
Ayampi purimabuddhesu katādhikārā tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ
upacinantī sikhissa bhagavato kāle khattiyamahāsālakule nibbattitvā viññutaṃ patvā
aruṇarañño 3- aggamahesī ahosīti sabbaṃ atītavatthu abhayattheriyā vatthusadisaṃ.
@Footnote: 1 Sī. nisitapītasattisūlā viya 2 Sī. aratijātikattā 3 Sī. aruṇavato rañño
Paccuppannavatthu pana ayaṃ therī tattha tattha devamanussesu saṃsarantī imasmiṃ
buddhuppāde rājagahe bimbisārassa rañño purohitassa dhītā hutvā nibbatti, tassā
somāti nāmaṃ ahosi. Sā viññutaṃ pattā satthu rājagahapavesane paṭiladdhasaddhā upāsikā
hutvā aparabhāge sañjātasaṃvegā bhikkhunīsu pabbajitvā katapubbakiccā vipassanāya
kammaṃ karontī nacirasseva saha paṭisambhidāhi arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ
apadāne 1-:-
"nagare aruṇavatiyā aruṇo nāma khattiyo
tassa rañño ahaṃ bhariyā nagulaṃ pādayāmahaṃ 2-
yāvatā .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Sabbaṃ abhayattheriyā apadānasadisaṃ.
Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhena sāvatthiyaṃ viharantī ekadivasaṃ divāvihāratthāya
andhavanaṃ pavisitvā aññatarasmiṃ rukkhamūle nisīdi. Atha naṃ māro vivekato vicchedetu-
kāmo 3- adissamānarūpo upagantvā ākāse ṭhatvā:-
[60] "yantaṃ isīhi pattabbaṃ ṭhānaṃ durabhisambhavaṃ
na taṃ dvaṅgulapaññāya sakkā pappotumitthiyā"ti
imaṃ gāthamāha.
Tassattho:- sīlakkhandhādīnaṃ esanaṭṭhena "isī"ti laddhanāmehi buddhādīhi mahā-
paññehi pattabbaṃ, taṃ aññehi pana durabhisambhavaṃ dunnipphādanīyaṃ. Yaṃ taṃ arahatta-
saṅkhātaṃ paramassāsaṭṭhānaṃ, na taṃ dvaṅgulapaññāya nihīnapaññāya itthiyā pāpuṇituṃ
sakkā. Itthiyo hi sattaṭṭhavassakālato paṭṭhāya sabbakālaṃ odanaṃ paccantiyo
@Footnote: 1 khu.apa. 33/71/291 2 Sī. cārikaṃ cārayāmahaṃ, cha.Ma. vāritaṃ vārayāmahaṃ, i. na mālaṃ
@pādayāmahaṃ 3 Ma. vicchinditukāmo
Pakkuṭṭhite 1- udake taṇḍule pakkhipitvā "ettāvatā odanaṃ pakkan"ti na jānanti,
pakkuṭṭhiyamāne pana taṇḍule dabbiyā uddharitvā dvīhi aṅgulehi pīḷetvā
jānanti, tasmā dvaṅgulapaññāyāti vuttā.
Taṃ sutvā therī māraṃ apasādentī:-
[61] "itthibhāvo no kiṃ kayirā 2- cittamhi susamāhite
ñāṇamhi vattamānamhi sammā dhammaṃ vipassato.
[62] Sabbattha vihatā nandi tamokkhandho padālito
evaṃ jānāhi pāpima nihato tvamasi antakā"ti
itarā dve gāthā abhāsi.
Tattha itthibhāvo no kiṃ kayirāti mātugāmabhāvo amhākaṃ kiṃ kareyya,
arahattuppattiyā kīdisaṃ vibandhaṃ uppādeyya. Cittamhi susamāhiteti citte
aggamaggasamādhinā suṭṭhu samāhite. Ñāṇamhi vattamānamhīti tato arahattamaggañāṇe
pavattamāne. Sammā dhammaṃ vipassatoti catusaccadhammaṃ pariññādividhinā sammadeva
passato. Ayaṃ hettha saṅkhepo:- pāpima itthī vā hotu puriso vā, aggamagge
adhigate arahattaṃ hatthagatamevāti.
Idāni tassa attanā adhigatabhāvaṃ ujukameva dassentī "sabbattha vihatā
nandī"ti gāthamāha. Sā vuttatthāyeva.
Somātherīgāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Tikanipātavaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 cha.Ma. pakkuthite 2 itthibhāvo kiṃ kayirā saṃ.sa. 15/163/155
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 83-85.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=1783
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=1783
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=437
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9112
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9160
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9160
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]