บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๒

{๖๕๒} เตน สมเยนาติ สาสงฺกสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ วุฏฺฐวสฺสา อารญฺญเกสูติ เต ปุพฺเพปิ อรญฺเญเยว วิหรึสุ ฯ ทุพฺพลจีวรตฺตา ปน ปจฺจยวเสน คามนฺตเสนาสเน วสฺสํ วสิตฺวา นิฏฺฐิตจีวรา หุตฺวา อิทานิ นิปฺปลิโพธา สมณธมฺมํ กริสฺสามาติ อารญฺญเกสุ เสนาสเนสุ วิหรนฺติ ฯ กตฺติกโจรกาติ กตฺติกมาเส โจรา ฯ ปริปาเตนฺตีติ อุปทฺทวนฺติ ตตฺถ ตตฺถ อาธาวิตฺวา อุตฺตาเสนฺติ ปลาเปนฺติ ฯ อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุนฺติ อนฺโตคาเม นิกฺขิปิตุํ ฯ ภควา ยสฺมา ปจฺจยา นาม ธมฺเมน สเมน ทุลฺลภา สลฺเลขวา หิ ภิกฺขุ มาตรํปิ วิญฺญาเปตุํ น สกฺโกติ ตสฺมา จีวรคุตฺตตฺถํ อนฺตรฆเร นิกฺขิปิตุํ อนุชานาติ ฯ ภิกฺขูนํ ปน อนุรูปตฺตา อรญฺญวาสํ น ปฏิกฺขิปิ ฯ {๖๕๓} อุปวสฺสํ โข ปนาติ เอตฺถ อุปวสฺสนฺติ อุปวสฺส ฯ อุปวสิตฺวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ อุปสมฺปชฺชนฺติ อาทีสุ วิย หิ เอตฺถ อนุนาสิโก ทฏฺฐพฺโพ ฯ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จาติ อตฺโถ ฯ อิมสฺส จ ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ กึ วุตฺตํ โหติ ฯ วสฺสํ อุปคนฺตฺวา วสิตฺวา จ ตโต ปรํ ปจฺฉิมกตฺติกปุณฺณมปริโยสานกาลํ ยานิ โข ปน ตานิ อารญฺญกานิ เสนาสนานิ สาสงฺกสมฺมตานิ สปฏิภยานิ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๒๗๘.

ตถารูเปสุ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโต อากงฺขมาโน ติณฺณํ จีวรานํ อญฺญตรํ จีวรํ อนฺตรฆเร นิกฺขิเปยฺยาติ ฯ ยสฺมา ปน โย วสฺสํ อุปคนฺตฺวา ยาวปฐมกตฺติกปุณฺณมํ วสติ โส วุฏฺฐวสฺสานํ อพฺภนฺตโร โหติ ตสฺมา อิมํ อติคหนํ พฺยญฺชนวิจารณํ อกตฺวา ปทภาชเน เกวลํ จีวรนิกฺเขปารหํ ปุคฺคลํ ทสฺเสตุํ วุฏฺฐวสฺสานนฺติ วุตฺตํ ฯ ตสฺสาปิ ภิกฺขุ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ อยํ หิ เอตฺถ อตฺโถ วุฏฺฐวสฺสานํ ภิกฺขูนํ เสนาสเนสุ วิหรนฺโตติ ฯ เอวรูปานํ ภิกฺขูนํ อพฺภนฺตเร โย โกจิ ภิกฺขูติ วุตฺตํ โหติ ฯ อรญฺญลกฺขณํ อทินฺนาทานวณฺณนายํ วุตฺตํ ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ สเจ วิหาโร ปริกฺขิตฺโต โหติ ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อินฺทขีลโต อปริกฺขิตฺตสฺส ปริกฺเขปารหฏฺฐานโต จ ปฏฺฐาย ยาว วิหารปริกฺเขปา มินิตพฺพํ ฯ สเจ วิหาโร อปริกฺขิตฺโต โหติ ยํ สพฺพปฐมํ เสนาสนํ วา ภตฺตสาลา วา ธุวสนฺนิปาตฏฺฐานํ วา โพธิ วา เจติยํ วา ทูเร เจปิ เสนาสนโต โหติ ตํ ปริจฺเฉทํ กตฺวา มินิตพฺพํ ฯ สเจปิ อาสนฺเน คาโม โหติ วิหาเร ฐิเตหิ ฆรมานุสฺสกานํ สทฺโท สุยฺยติ ปพฺพตนทีอาทีหิ ปน อนฺตริตตฺตา น สกฺกา อุชุํ คนฺตุํ โย จสฺส ปกติมคฺโค โหติ สเจปิ นาวาย สญฺจริตพฺโพ เตน มคฺเคน คามโต ปญฺจธนุสติกํ คเหตพฺพํ ฯ โย ปน อาสนฺนคามสฺส องฺคสมฺปาทนตฺถํ ตโต ตโต มคฺคํ ปิทหติ อยํ ธุตงฺคโจโรติ เวทิตพฺโพ ฯ สาสงฺกสมฺมตานีติ สาสงฺกานีติ สมฺมตานิ ฯ เอวํ ญาตานีติ อตฺโถ ฯ ปทภาชเน

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๒๗๙.

ปน เยน การเณน ตานิ สาสงฺกสมฺมตานิ ตํ ทสฺเสตุํ อาราเม อารามูปจาเรติ อาทิ วุตฺตํ ฯ สห ปฏิภเยน สปฏิภยานิ ฯ สนฺนิหิตพลวภยานีติ อตฺโถ ฯ ปทภาชเน ปน เยน การเณน ตานิ สปฏิภยานิ ตํ ทสฺเสตุํ อาราเม อารามูปจาเรติ อาทิ วุตฺตํ ฯ สมนฺตา โคจรคาเม นิกฺขิเปยฺยาติ อารญฺญกสฺส เสนาสนสฺส สมนฺตา สพฺพทิสาภาเคสุ อตฺตนา อภิรุจิเต โคจรคาเม สติยา องฺคสมฺปตฺติยา นิกฺขิเปยฺย ฯ ตตฺรายํ องฺคสมฺปตฺติ ฯ ปุริมิกาย อุปคนฺตฺวา มหาปวารณาย ปวาริโต โหติ อิทเมกํ องฺคํ ฯ สเจ ปจฺฉิมิกาย วา อุปคโต โหติ ฉินฺนวสฺโส วา นิกฺขิปิตุํ น ลภติ ฯ กตฺติกมาโสเยว โหติ อิทํ ทุติยํ องฺคํ ฯ กตฺติกมาสโต ปรํ น ลภติ ฯ ปญฺจธนุสติกํ ปจฺฉิมเมว ปมาณยุตฺตํ เสนาสนํ โหติ อิทํ ตติยํ องฺคํ ฯ อูนปฺปมาเณ วา คาวุตโต อติเรกปฺปมาเณ วา น ลภติ ฯ ยตฺร หิ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปุน วิหารํ ภตฺตเวลายํ สกฺกา อาคนฺตุํ ตเทว อิธ อธิปฺเปตํ ฯ นิมนฺติโต ปน อฑฺฒโยชนํปิ โยชนํ ปิ คนฺตฺวา วสิตุํ ปจฺเจติ อิทมปฺปมาณํ ฯ สาสงฺกสปฏิภยเมว โหติ อิทํ จตุตฺถํ องฺคํ ฯ อนาสงฺกอปฏิภเย หิ องฺคยุตฺเตปิ เสนาสเน วสนฺโต นิกฺขิปิตุํ น ลภตีติ ฯ อญฺญตฺร ภิกฺขุสมฺมติยาติ ยา อุทฺโทสิตสิกฺขาปเท โกสมฺพิกสมฺมติ อนุญฺญาตา ตสฺมา สมฺมติยา อญฺญตฺร ฯ สเจ หิ สา ลทฺธา โหติ ฉารตฺตาติเรกํปิ วิปฺปวสิตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุน คามสีมํ โอกฺกมิตฺวาติ สเจ โคจรคามโต ปุรตฺถิมาย ทิสาย

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๒๘๐.

เสนาสนํ อยญฺจ ปจฺฉิมทิสํ คโต โหติ เสนาสนํ อาคนฺตฺวา สตฺตมํ อรุณํ อุฏฺฐาเปตุํ อสกฺโกนฺเตน คามสีมํปิ โอกฺกมิตฺวา สภายํ วา ยตฺถ กตฺถจิ วา วสิตฺวา จีวรปฺปวุตฺตึ ญตฺวา ปกฺกมิตุํ วฏฺฏตีติ อตฺโถ ฯ เอวํ อสกฺโกนฺเตน ตเตฺรว ฐิเตน ปจฺจุทฺธริตพฺพํ ฯ อติเรกจีวรฏฺฐาเน ฐสฺสตีติ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ กฐินสมุฏฺฐานํ กายวาจโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ อกิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ สาสงฺกสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๒ หน้า ๒๗๗-๒๘๐. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=2&A=5829&modeTY=2&pagebreak=1 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=2&A=5829&modeTY=2&pagebreak=1 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=2&i=165 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=2&A=4292 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=2&A=2561 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=2&A=2561 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑ http://84000.org/tipitaka/read/?index_2