![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
TIPITAKA Volume 25 : PALI ROMAN Sutta Pitaka Vol 17 : Sutta. Khu. khuddakapāṭho-dhammapadagāthā-udānaṃ-itivuttakaṃ-suttanipāto
Suttanipāte pañcamo pārāyanavaggo vatthukathā [424] |424.1404| Kosalānaṃ purā rammā aggamā dakkhiṇāpathaṃ āciññaṃ patthayāno brāhmaṇo mantapāragū. |424.1405| So assakassa visaye muḷakassa samāsane vasī godhāvarīkule uñchena ca phalena ca. |424.1406| Tasseva upanissāya gāmo ca vipulo ahu tato jātena āyena mahāyaññamakappayi |424.1407| mahāyaññaṃ yajitvāna puna pāvisi assamaṃ. Tasmiṃ patipaviṭṭhamhi añño āgañchi brāhmaṇo |424.1408| ugghaṭṭapādo tasito paṅkadanto rajassiro so ca naṃ upasaṅkamma satāni pañca yācati. |424.1409| Tamenaṃ bāvarī disvā āsanena nimantayi sukhañca kusalaṃ pucchi idaṃ vacanamabravi |424.1410| yaṃ kho mamaṃ deyyadhammaṃ sabbaṃ visajjitammayā anujānāhi me brahme natthi pañca satāni me. |424.1411| Sace me yācamānassa bhavaṃ nānupadassati sattame divase tuyhaṃ muddhā phalatu sattadhā. |424.1412| Abhisaṅkharitvā kuhako bheravaṃ so akittayi tassa taṃ vacanaṃ sutvā bāvarī dukkhito ahu |424.1413| ussussati anāhāro sokasallasamappito athopi evaṃcittassa 1- jhāne na ramatī mano. |424.1414| Utrasataṃ dukkhitaṃ disvā devatā atthakāminī bāvariṃ upasaṅkamma idaṃ vacanamabravi |424.1415| na so muddhaṃ pajānāti kuhako so dhanatthiko muddhani muddhādhipāte ca 2- ñāṇaṃ tassa na vijjati. |424.1416| Bhotī carahi jānāti tamme akkhāhi pucchitā muddhaṃ muddhādhipātañca taṃ suṇoma vaco tava. |424.1417| Ahampetaṃ 3- na jānāmi ñāṇamettha 4- na vijjati muddhaṃ muddhādhipāto ca jinānaṃ heta 5- dassanaṃ. |424.1418| Atha ko carahi jānāti asmiṃ paṭhavimaṇḍale muddhaṃ muddhādhipātañca taṃ me akkhāhi devate. |424.1419| Purā kapilavatthumhā nikkhanto lokanāyako apacco okkākarājassa sakyaputto pabhaṅkaro. |424.1420| So hi brāhmaṇa sambuddho sabbadhammāna pāragū sabbābhiññābalappatto sabbadhammesu cakkhumā sabbakammakkhayaṃ patto vimutto upadhikkhaye 6- |424.1421| buddho so bhagavā loke dhammaṃ desesi cakkhumā @Footnote: 1 Po. cintentassa . 2 Po. muddhaṃ muddhādhipāte vā . 3 Po. ahametaṃ. @4 Po. Yu. ñāṇampettha . 5 Po. hettha . 6 Yu. upadhisaṅkhaye. Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu so te taṃ byākarissati. |424.1422| Sambuddhoti vaco sutvā udaggo bāvarī ahu sokassa tanuko āsi pītiñca vipulaṃ labhi. |424.1423| So bāvarī attamano udaggo taṃ devataṃ pucchati vedajāto katamamhi 1- gāme nigamamhi vā pana katamamhi vā janapade lokanātho yattha gantvā namassemu sambuddhaṃ dipaduttamaṃ. |424.1424| Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino pahūtapañño varabhūrimedhaso so sakyaputto vidhuro anāsavo muddhādhipātassa vidū narāsabho. |424.1425| Tato āmantayi sisse brāhmaṇe mantapārage 2- etha māṇavā akkhissaṃ suṇotha vacanaṃ mama |424.1426| yasseso dullabho loke pātubhāvo abhiṇhaso svājja lokamhi uppanno sambuddho iti vissuto khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ passavho dipaduttamaṃ. |424.1427| Kathaṃ carahi jānemu disvā buddhoti brāhmaṇa ajānataṃ no pabrūhi yathā jānemu taṃ mayaṃ. @Footnote: 1 Po. kathamhi . 2 Po. mantapāragū. |424.1428| Āgatāni hi mantesu mahāpurisalakkhaṇā dvattiṃsā ca byakkhyātā 1- samattā anupubbaso. |424.1429| Yassete honti gattesu mahāpurisalakkhaṇā duveva tassa 2- gatiyo tatiyā hi na vijjati |424.1430| sace agāraṃ āvasati 3- vijeyya paṭhaviṃ imaṃ adaṇḍena asatthena dhammena manusāsati |424.1431| sace ca so pabbajati agārā anagāriyaṃ vivaṭacchado sambuddho arahā bhavati anuttaro. |424.1432| Jātigottañca lakkhaṇaṃ mante sisse punāpare muddhaṃ muddhādhipātañca manasā yeva pucchatha. |424.1433| Anāvaraṇadassāvī yadi buddho bhavissati manasā pucchite pañhe vācāya visajjessati. |424.1434| Bāvarissa vaco sutvā sissā soḷasa brāhmaṇā ajito tissametteyyo puṇṇako atha mettagū |424.1435| dhotako upasīvo ca nando ca atha hemako todeyyakappā dubhayo jatukaṇṇī ca paṇḍito |424.1436| bhadrāvudho udayo ca posālo cāpi brāhmaṇo mogharājā ca medhāvī piṅgiyo ca mahāisi |424.1437| paccekagaṇino sabbe sabbalokassa vissutā jhāyī jhānaratā dhīrā pubbavāsanavāsitā @Footnote: 1 Po. byākhātā. Yu. vyākhyātā. 2 Po. dveyevassa. @3 Yu. ajjhāvasati. |424.1438| Bāvariṃ abhivādetvā katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ jaṭājinadharā sabbe pakkāmuṃ uttarāmukhā |424.1439| muḷakassa 1- patiṭṭhānaṃ puraṃ 2- māhissatiṃ tadā ujjeniṃ cāpi gonaddhaṃ vedisaṃ vanasavhayaṃ |424.1440| kosambiṃ vāpi sāketaṃ sāvatthiñca puruttamaṃ setabyaṃ kapilavatthuṃ kusinārañca mandiraṃ |424.1441| pāvañca bhoganagaraṃ vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ pāsāṇakaṃ cetiyañca ramaṇīyaṃ manoramaṃ |424.1442| tasitova udakaṃ 3- sītaṃ mahālābhaṃva vāṇijo chāyaṃ ghammābhitatto ca turitā pabbatamāruhuṃ. |424.1443| Bhagavā ca tamhi samaye bhikkhusaṅghapurakkhato bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti sīhova nadatī vane. |424.1444| Ajito addasa sambuddhaṃ vītaraṃsiṃva bhāṇumaṃ candaṃ yathā paṇṇarase pāripūriṃ upāgataṃ. |424.1445| Athassa gatte disvāna paripūraṃ 4- viyañjanaṃ ekamantaṃ ṭhito haṭṭho manopañhe apucchatha |424.1446| ādissa jammanaṃ brūhi gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ mantesu pāramiṃ brūhi katī vāceti brāhmaṇo. |424.1447| Vīsaṃ vassasataṃ āyu so ca gottena bāvarī tīṇissa 5- lakkhaṇā gatte tiṇṇaṃ vedānapāragū @Footnote: 1 Yu. aḷakassa. 2 Yu. purimaṃ .... 3 Po. Yu. tasitovudakaṃ. 4 Yu. puripūrañca. @5 Yu. tīṇassa. |424.1448| Lakkhaṇe iti hāse ca sanighaṇḍusakeṭubhe pañca satāni vāceti saddhamme pāramiṃ gato. |424.1449| Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ bāvarissa naruttama taṇhacchida 1- pakāsehi mā no kaṅkhāyitaṃ ahu. |424.1450| Mukhaṃ jivhāya chādeti uṇṇāssa bhamukantare kosohitaṃ vatthaguyhaṃ evaṃ jānāhi māṇava. |424.1451| Pucchaṃ hi kañci 2- asuṇanto sutvā pañhe byākate vicinteti jano sabbo vedajāto katañjalī |424.1452| ko nu devo vā brahmā vā indo vāpi sujampati manasā pucchite pañhe kametaṃ paṭibhāsati. |424.1453| Muddhaṃ muddhādhipātañca bāvarī paripucchati taṃ byākarohi bhagavā kaṅkhaṃ vinaya no ise. |424.1454| Avijjā muddhāti vijānāhi 3- vijjā muddhādhipātanī saddhāsatisamādhīhi chandaviriyena saṃyutā. |424.1455| Tato vedena mahatā saṇṭhambhetvāna māṇavo ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā pādesu sirasā pati |424.1456| bāvarī brāhmaṇo bhoto saha sissehi mārisa udaggacitto sumano pāde vandati cakkhuma. |424.1457| Sukhito bāvarī hotu saha sissehi brāhmaṇo tvaṃ vāpi 4- sukhito hohi ciraṃ jīvāhi māṇava. @Footnote: 1 Po. taṃ pucchaṃ. Ma. kaṅkhacchida. 2 Po. Ma. Yu. pucchañhi kiñci. @3 Ma. Yu. jānāti. 4 Ma. Yu. tvañcāpi. |424.1458| Bāvarissa ca tuyhaṃ vā sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ katāvakāsā pucchavho yaṅkiñci manasicchatha |424.1459| sambuddhena katokāso nisīditvāna pañjalī ajito paṭhamaṃ pañhaṃ tattha pucchi 1- tathāgatanti. Vatthugāthā niṭṭhitā. -------------- Suttanipāte pañcamassa pārāyanavaggassa paṭhamā ajitapañhā [425] |425.1460| 1 Kenassu nivuto loko (iccāyasmā ajito) kenassu nappakāsati kissābhilepanaṃ brūsi kiṃsu tassa mahabbhayaṃ. |425.1461| Avijjāya nivuto loko (ajitāti bhagavā) vevicchā (pamādā) nappakāsati jappābhilepanaṃ brūmi dukkhamassa mahabbhayaṃ. |425.1462| Savanti sabbadhi sotā (iccāyasmā ajito) sotānaṃ kiṃ nivāraṇaṃ sotānaṃ saṃvaraṃ brūhi kena sotā pithiyyare 2-. |425.1463| Yāni sotāni lokasmiṃ (ajitāti bhagavā) sati tesaṃ nivāraṇaṃ sotānaṃ saṃvaraṃ brūmi paññāyete pithiyyare 3-. |425.1464| Paññā ceva satī ca 4- (iccāyasmā ajito) nāmarūpañca mārisa @Footnote: 1 Ma. Yu. .. pucchā . ito paraṃ sabbattha īdisameva . 2-3 Ma. pidhiyyare. @4 Ma. satiyañca. Etamme puṭṭho pabrūmi katthetaṃ uparujjhati. |425.1465| Yametaṃ pañhaṃ apucchi ajita taṃ vadāmi te yattha nāmañca rūpañca asesaṃ uparujjhati viññāṇassa nirodhena etthetaṃ uparujjhati. |425.1466| Ye ca saṅkhātadhammāse ye ca sekhā puthū idha tesaṃ me nipako iriyaṃ puṭṭho pabrūhi mārisa. |425.1467| Kāmesu nābhigijjheyya manasānāvilo siyā kusalo sabbadhammānaṃ sato bhikkhu paribbajeti. Ajitamāṇavakapañhā paṭhamā. ------------ Suttanipāte pañcamassa pārāyanavaggassa dutiyā tissametteyyapañhā [426] |426.1468| 2 Kodha santusito loke (iccāyasmā tissametteyyo 1-) kassa no santi iñjitā ko ubhantamabhiññāya majjhe mantā na limpati kaṃ brūsi mahāpurisoti ko idha sibbanimaccagā 2-. |426.1469| Kāmesu brahmacariyavā (metteyyāti bhagavā) vītataṇho sadā sato @Footnote: 1 Yu. tisso metteyyo. 2 Ma. sibbinimaccagā. Saṅkhāya nibbuto bhikkhu tassa no santi iñjitā |426.1470| so ubhantamabhiññāya majjhe mantā na limpati taṃ brūmi mahāpurisoti so idha sibbanimaccagāti. Tissametteyyamāṇavakapañhā dutiyā. ----------- Suttanipāte pañcamassa pārāyanavaggassa tatiyā puṇṇakapañhā [427] |427.1471| 3 Anejaṃ mūladassāviṃ (iccāyasmā puṇṇako) atthī pañhena āgamaṃ kiṃ nissitā isayo manujā khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ yaññamakappiṃsu 1- puthūdha 2- loke pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ. |427.1472| Ye kecime isayo manujā (puṇṇakāti bhagavā) khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ yaññamakappiṃsu 1- puthūdha 2- loke āsiṃsamānā puṇṇaka itthataṃ 3- jaraṃ 4- sitā yaññamakappayiṃsu. |427.1473| Ye kecime isayo manujā (iccāyasmā puṇṇako) khattiyā brāhmaṇā devatānaṃ @Footnote: 1 Po. Yu. sabbattha yaññamakappayiṃsu . 2 Yu. pudū idha . 3 Ma. itthattaṃ. @Yu. itthabhāvaṃ. 4 Po. oraṃ. Kaññamakappiṃsu puthūdha loke kaccissu te bhagavā (yaññapathe) appamattā atāru jātiñca jarañca mārisa pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ. |427.1474| Āsiṃsanti 1- thomayanti (abhijappanti) juhanti (puṇṇakāti bhagavā) kāmābhijappanti paṭicca lābhaṃ te yājayogā bhavarāgarattā nātariṃsu jātijaranti brūmi. |427.1475| Te ce 2- nātariṃsu yājayogā (iccāyasmā puṇṇako) yaññehi jātiñca jarañca mārisa atha ko carahi devamanussaloke atāri jātiñca jarañca mārisa pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ. |427.1476| Saṅkhāya lokasmiṃ parovarāni 3- (puṇṇakāti bhagavā) yassiñjitaṃ natthi kuhiñci loke santo vidhūmo anigho nirāso atāri so jātijarañca brūmīti. Puṇṇakamāṇavakapañhā tatiyā. ------------- @Footnote: 1 Po. Ma. āsīsanti . 2 Po. te ve nātariṃsu . 3 Ma. paroparāni. Suttanipāte pañcamassa pārāyanavaggassa catutthī mettagūpañhā [428] |428.1477| 4 Pucchāmi taṃ bhagavā brūhi me taṃ (iccāyasmā mettagū) maññāmi taṃ vedaguṃ bhāvitattaṃ kuto nu dukkhā samupāgatāme 1- ye keci lokasmiṃ anekarūpā. |428.1478| Dukkhassa ve 2- maṃ pabhavaṃ apucchasi (mettagūti bhagavā) tante pavakkhāmi yathā pajānaṃ upadhīnidānā pabhavanti dukkhā ye keci lokasmiṃ anekarūpā |428.1479| yo ve avidvā 3- upadhiṃ karoti punappunaṃ dukkhamupeti mando tasmā pajānaṃ 4- upadhiṃ na kayirā dukkhassa jātippabhavānupassī. |428.1480| Yantaṃ apucchimha akittayi 5- no aññaṃ 6- pucchāma 7- tadiṅgha brūhi kathaṃ nu dhīrā vitaranti oghaṃ jātijaraṃ 8- sokapariddavañca tamme munī sādhu viyākarohi tathā hi te vidito esa dhammo. @Footnote: 1 Ma. Yu. samudāgaṇā ime. 2 Po. ce. 3 Po. aviddhā. 4 Yu. tasmā @hi jānaṃ. 5 Ma. Yu. akittayī. 6 Ma. Yu. aññaṃ taṃ. 7 Yu. pucchāmi. @8 Ma. jātiṃ jaraṃ. |428.1481| Kittayissāmi te dhammaṃ (mettagūti bhagavā) diṭṭhe dhamme anītihaṃ yaṃ viditvā sato caraṃ tare loke visattikaṃ. |428.1482| Tañcāhaṃ abhinandāmi mahesi dhammamuttamaṃ yaṃ viditvā sato caraṃ tare loke visattikaṃ. |428.1483| Yaṅkiñci sampajānāsi (mettagūti bhagavā) uddhaṃ adho tiriyañcāpi majjhe etesu nandiñca nivesanañca panujja viññāṇaṃ bhave na tiṭṭhe |428.1484| evaṃvihārī sato appamatto bhikkhu caraṃ hitvā mamāyitāni jātijaraṃ sokapariddavañca idheva vidvā pajaheyya dukkhaṃ. |428.1485| Etābhinandāmi vaco mahesino sukittitaṃ gotama nūpadhīkaṃ addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṃ tathā hi te vidito esa dhammo. |428.1486| Te cāpi nūna pajaheyyu dukkhaṃ ye tvaṃ munī aṭṭhitaṃ ovadeyya taṃ taṃ namassāmi samecca nāga appeva maṃ (bhagavā) aṭṭhitaṃ ovadeyya. |428.1487| Yaṃ brāhmaṇaṃ vedaguṃ abhijaññaṃ 1- akiñcanaṃ kāmabhave asattaṃ addhā hi so oghamimaṃ atāri tiṇṇo ca pāraṃ akhilo akaṅkho |428.1488| vidvā ca so 2- vedagū naro idha bhavābhave saṅgamimaṃ visajja so vītataṇho anigho nirāso atāri so jātijaranti brūmīti. Mettagūmāṇavakapañhā catutthī. ----------The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 25 page 524-536. http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/roman_item_s.php?book=25&item=424&items=5 Classified by [Item Number] :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/roman_item_s.php?book=25&item=424&items=5&mode=bracket Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=25&item=424&items=5 Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :- http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=25&item=424&items=5 Study Atthakatha :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=424 The Pali Atthakatha in Thai :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=29&A=9468 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=29&A=9468 Contents of The Tipitaka Volume 25 http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]