![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
TIPITAKA Volume 5 : PALI ROMAN Vinaya Pitaka Vol 5 : Vinaya. Mahā (2)
Bhesajjakkhandhakaṃ [25] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tena kho pana samayena bhikkhūnaṃ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṃ yāgupi pītā uggacchati bhattaṃpi bhuttaṃ uggacchati . te tena kisā honti lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā . addasā kho bhagavā te bhikkhū kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte disvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi kinnu kho ānanda etarahi bhikkhū kisā lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattāti . etarahi bhante bhikkhūnaṃ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṃ yāgupi pītā uggacchati bhattaṃpi bhuttaṃ uggacchati te tena kisā [1]- lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattāti. {25.1} Athakho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi etarahi kho bhikkhūnaṃ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṃ yāgupi pītā uggacchati bhattaṃpi bhuttaṃ uggacchati te tena kisā lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā kinnu kho ahaṃ bhikkhūnaṃ bhesajjaṃ anujāneyyaṃ yaṃ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa āhāratthañca 2- phareyya na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyāti . athakho @Footnote: 1 Ma. honti. 2 Yu. āhārattañca. Bhagavato etadahosi imāni kho pañca bhesajjāni seyyathīdaṃ sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ bhesajjāni ceva bhesajjasammatāni ca lokassa āhāratthañca pharanti na ca oḷāriko āhāro paññāyati yannūnāhaṃ bhikkhūnaṃ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṃ kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitunti. {25.2} Athakho bhagavā sāyaṇhasamaye paṭisallānā vuṭṭhito etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi idha mayhaṃ bhikkhave rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi etarahi kho bhikkhūnaṃ sāradikena ābādhena phuṭṭhānaṃ yāgupi pītā uggacchati bhattaṃpi bhuttaṃ uggacchati te tena kisā lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā kinnu kho ahaṃ bhikkhūnaṃ bhesajjaṃ anujāneyyaṃ yaṃ bhesajjañceva assa bhesajjasammatañca lokassa āhāratthañca phareyya na ca oḷāriko āhāro paññāyeyyāti tassa mayhaṃ bhikkhave etadahosi imāni kho pañca bhesajjāni seyyathīdaṃ sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ bhesajjāni ceva bhesajjasammatāni ca lokassa āhāratthañca pharanti na ca oḷāriko āhāro paññāyati yannūnāhaṃ bhikkhūnaṃ imāni pañca bhesajjāni anujāneyyaṃ kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitunti . anujānāmi bhikkhave tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjitunti. [26] Tena kho pana samayena bhikkhū tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjanti . tesaṃ yānipi tāni pākatikāni lūkhāni bhojanāni tānipi nacchādenti pageva senesikāni 1- . te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā iminā ca bhattācchādakena 2- tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā honti lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattā . addasā kho bhagavā te bhikkhū bhiyyoso mattāya kise lūkhe dubbaṇṇe uppaṇḍuppaṇḍukajāte dhamanisanthatagatte disvāna āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi kinnu kho ānanda etarahi bhikkhū bhiyyoso mattāya kisā lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattāti . etarahi bhante bhikkhū tāni pañca bhesajjāni kāle paṭiggahetvā kāle paribhuñjanti tesaṃ yānipi tāni pākatikāni lūkhāni bhojanāni tānipi nacchādenti pageva senesikāni te tena ceva sāradikena ābādhena phuṭṭhā iminā ca bhattācchādakena tadubhayena bhiyyoso mattāya kisā lūkhā dubbaṇṇā uppaṇḍuppaṇḍukajātā dhamanisanthatagattāti . Athakho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave tāni pañca bhesajjāni paṭiggahetvā kālepi vikālepi paribhuñjitunti. @Footnote: 1 Po. sineha-kāni. Ma. senesitāni. 2 Po. bhattacchādakena. Ma. Yu. @bhattācchandakena. [27] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ vasehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave vasāni bhesajjāni acchavasaṃ macchavasaṃ susukāvasaṃ 1- sūkaravasaṃ gadrabhavasaṃ kāle paṭiggahitaṃ kāle nipakkaṃ 2- kāle saṃsaṭṭhaṃ 3- telaparibhogena paribhuñjituṃ . vikāle ce bhikkhave paṭiggahitaṃ vikāle nipakkaṃ vikāle saṃsaṭṭhaṃ tañce paribhuñjeyya āpatti tiṇṇaṃ dukkaṭānaṃ . Kāle ce bhikkhave paṭiggahitaṃ vikāle nipakkaṃ vikāle saṃsaṭṭhaṃ tañce paribhuñjeyya āpatti dvinnaṃ dukkaṭānaṃ . kāle ce bhikkhave paṭiggahitaṃ kāle nipakkaṃ vikāle saṃsaṭṭhaṃ tañce paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa . kāle ce bhikkhave paṭiggahitaṃ kāle nipakkaṃ kāle saṃsaṭṭhaṃ tañce paribhuñjeyya anāpattīti. [28] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ mūlehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave mūlāni bhesajjāni haliddaṃ siṅgiveraṃ vacaṃ vacatthaṃ ativisaṃ kaṭukarohiṇiṃ usīraṃ bhaddamuttakaṃ yāni vā panaññānipi atthi mūlāni bhesajjāni neva khādanīye khādaniyatthaṃ 4- pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ 5- pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti . tena kho @Footnote: 1 Ma. susumārasaṃ. 2 Sī. nippakkaṃ. 3 Sī. Po. saṃsattaṃ. 4 Yu. khādanīyattaṃ. @5 Yu. bhojanīyattaṃ. Pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ mūlehi bhesajjehi piṭṭhehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave nisadaṃ nisadapotanti 1-. [29] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ kasāvehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave kasāvāni bhesajjāni nimbakasāvaṃ kuṭajakasāvaṃ paṭolakasāvaṃ 2- paggavakasāvaṃ nattamālakasāvaṃ yāni vā panaññānipi atthi kasāvāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti. [30] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ paṇṇehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave paṇṇāni bhesajjāni nimbapaṇṇaṃ kuṭajapaṇṇaṃ paṭolapaṇṇaṃ sulasipaṇṇaṃ kappāsipaṇṇaṃ 3- yāni vā panaññānipi atthi paṇṇāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti. [31] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ phalehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave @Footnote: 1 Po. Ma. nisadapotakanti. 2 Ma. Yu. paṭolakasāvanti pāṭho natthi. 3 Yu. @kappāsikapaṇṇaṃ. Phalāni bhesajjāni vilaṅgaṃ pipphaliṃ 1- maricaṃ harītakaṃ vibhītakaṃ 2- āmalakaṃ goṭhaphalaṃ 3- yāni vā panaññānipi atthi phalāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti. [32] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ jatūhi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave jatūni bhesajjāni hiṅguṃ hiṅgujatuṃ 4- hiṅgusipātikaṃ takaṃ takapattiṃ takapaṇṇiṃ sajjulasaṃ yāni vā panaññānipi atthi jatūni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti. [33] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ loṇehi bhesajjehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave loṇāni bhesajjāni sāmuddaṃ kāḷaloṇaṃ sindhavaṃ ubbhidaṃ 5- bilaṃ 6- yāni vā panaññānipi atthi loṇāni bhesajjāni neva khādanīye khādanīyatthaṃ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṃ pharanti tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṃ pariharituṃ sati paccaye paribhuñjituṃ asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti. [34] Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa @Footnote: 1 Ma. pippaliṃ. Yu. pippalaṃ. 2 Po. Ma. vibhedagaṃ. 3 Po. Ma. koṭṭhaphalaṃ. @4 Po. Yu. hiṅgujatu. 5 Ma. ubbhiraṃ. 6 Po. viḷahaṃ. Upajjhāyassa āyasmato velaṭṭhasīsassa thullakacchābādho hoti . Tassa lasikāya cīvarāni kāye lagganti . tāni bhikkhū udakena temetvā temetvā apakaḍḍhanti . addasā kho bhagavā senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto te bhikkhū tāni cīvarāni udakena temetvā temetvā apakaḍḍhante disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca kimimassa bhikkhave bhikkhuno ābādhoti . imassa bhante āyasmato thullakacchābādho lasikāya cīvarāni kāye lagganti tāni mayaṃ udakena temetvā temetvā apakaḍḍhāmāti . atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave yassa kaṇḍu vā piḷakā vā assāvo vā thullakacchā vā ābādho kāyo vā duggandho cuṇṇāni bhesajjāni agilānassa chakanaṃ mattikaṃ rajananipakkaṃ anujānāmi bhikkhave udukkhalaṃ musalanti. [35] Tena kho pana samayena gilānānaṃ bhikkhūnaṃ cuṇṇehi bhesajjehi cālitehi attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave cuṇṇacālaninti 1- . saṇhehi attho hoti . Anujānāmi bhikkhave dussacālaninti. [36] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno amanussikābādho hoti . taṃ ācariyupajjhāyā upaṭṭhahantā nāsakkhiṃsu arogaṃ kātuṃ . so sūkarasūnaṃ gantvā āmakamaṃsaṃ khādi āmakalohitaṃ @Footnote: 1 Po. cuṇṇapālinanti. Ma. cuṇṇacālinanti. Pivi 1- . tassa so amanussikābādho paṭippassambhi . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave amanussikābādhe āmakamaṃsaṃ āmakalohitanti 2-. [37] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho hoti . taṃ bhikkhū 3- pariggahetvā uccāraṃpi passāvaṃpi nikkhāmenti. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ pariggahetvā uccāraṃpi passāvaṃpi nikkhāmente disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca kimimassa bhikkhave bhikkhuno ābādhoti . imassa bhante āyasmato cakkhurogābādho imaṃ mayaṃ pariggahetvā uccāraṃpi passāvaṃpi nikkhāmemāti . athakho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave añjanaṃ kāḷañjanaṃ rasañjanaṃ sotañjanaṃ gerukaṃ kapallanti . añjanupapiṃsanehi 4- attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave candanaṃ tagaraṃ kāḷānusāriyaṃ tālīsaṃ 5- bhaddamuttakanti . tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhāni añjanāni thālakesupi 6- sarāvakesupi nikkhipanti tiṇacuṇṇehipi paṃsukehipi okiriyanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave añjaninti. {37.1} Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjaniyo dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ . manussā @Footnote: 1 Po. āmakamaṃsañca khādi āmakalohitañca pivi. 2 Po. ... amussikābādhena āmakamaṃsaṃ @khādituṃ pivituṃ āmakalohitanti. 3 Po. Yu. bhikkhuṃ. 4 Po. -padhiṃsanehi. Ma. Yu. @papisanehi. 5 Po. tālisapattaṃ. 6 Ma. carukesu. Yu. thālikesu. Ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi nāma 1- gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na bhikkhave uccāvacā añjanī 2- dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ naḷamayaṃ veḷumayaṃ kaṭṭhamayaṃ jatumayaṃ phalamayaṃ lohamayaṃ saṅkhanābhimayanti. Tena kho pana samayena añjanī 3- apārutā honti tiṇacuṇṇehipi paṃsukehipi okiriyanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave apidhānanti . apidhānaṃ nipatati . anujānāmi bhikkhave suttakena bandhitvā añjaniyā bandhitunti . añjanī phalati 4- . anujānāmi bhikkhave suttakena sibbetunti . tena kho pana samayena bhikkhū aṅguliyā añjanti akkhīni dukkhāni honti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave añjanīsalākanti. {37.2} Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjanīsalākāyo dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ . manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi gihī kāmabhoginoti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave uccāvacā añjanīsalākā dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṃ dantamayaṃ visāṇamayaṃ .pe. saṅkhanābhimayanti . tena kho pana samayena añjanīsalākā bhūmiyaṃ patati 5- pharusā hoti. Bhagavato etamatthaṃ @Footnote: 1 Ma. Yu. ayaṃ pāṭho na dissati. 2-3 Po. Ma. añjanīyo. 4 Po. añjanīyo @phālanti. Ma. Yu. añjanī nipatati. 5 Yu. patitā. Ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave salākodhāniyanti 1- . tena kho pana samayena bhikkhū añjaniṃpi añjanīsalākaṃpi hatthena pariharanti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave añjanitthavikanti. Aṃsavaddhako 2- na hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave aṃsavaddhakaṃ bandhanasuttakanti. [38] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa sīsābhitāpo hoti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave muddhani telakanti. Nakkhamanīyo hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave natthukammanti . natthu galati . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave natthukaraṇinti. {38.1} Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā natthukaraṇiyo dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ . manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi gihī kāmabhoginoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave uccāvacā natthukaraṇī dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṃ .pe. saṅkhanābhimayanti . natthu visamaṃ āsiñciyati . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave yamakaṃ natthukaraṇinti 3- . nakkhamanīyo hoti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave dhūmaṃ pātunti . taññeva vaṭṭiṃ ālimpetvā @Footnote: 1 Ma. salākāṭhāniyanti. Po. salākādhāniyanti. 2 Sī. aṃsavaḍḍhako. @Yu. aṃsabandhako. 3 Po. Ma. Yu. yamaka natthukaraṇinti. Pivanti kaṇṭho 1- dahati . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave dhūmanettanti. {38.2} Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni dhūmanettāni dhārenti sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ . manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi gihī kāmabhoginoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave uccāvacāni dhūmanettāni dhāretabbāni yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṃ .pe. Saṅkhanābhimayanti. {38.3} Tena kho pana samayena dhūmanettāni apārutāni honti pāṇakā pavisanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave apidhānanti . tena kho pana samayena bhikkhū dhūmanettāni hatthena pariharanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave dhūmanettatthavikanti . ekato ghaṃsiyanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave yamakatthavikanti . aṃsavaddhako na hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave aṃsavaddhakaṃ bandhanasuttakanti. [39] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa vātābādho hoti . vejjā evamāhaṃsu telaṃ pacitabbanti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave telapākanti . Tasmiṃ kho [2]- telapāke majjaṃ pakkhipitabbaṃ hoti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave telapāke majjaṃ pakkhipitunti . @Footnote: 1 Ma. Yu. kaṇṭhaṃ. 2 Ma. Yu. pana. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū atipakkhittamajjāni 1- telāni pacanti tāni pivitvā majjanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . na bhikkhave atipakkhittamajjaṃ telaṃ pātabbaṃ yo piveyya yathādhammo kāretabbo . anujānāmi bhikkhave yasmiṃ telapāke majjassa na vaṇṇo na gandho na raso paññāyati evarūpaṃ majjapakkhittaṃ telaṃ pātunti. {39.1} Tena kho pana samayena bhikkhūnaṃ bahuṃ atipakkhittamajjaṃ telaṃ pakkaṃ hoti . athakho bhikkhūnaṃ etadahosi kathannu kho atipakkhittamajje tele paṭipajjitabbanti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave abbhañjanaṃ adhiṭṭhātunti. {39.2} Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa bahuṃ 2- telaṃ pakkaṃ hoti . telabhājanaṃ na vijjati 3- . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave tīṇi tumbāni lohatumbaṃ kaṭṭhatumbaṃ phalatumbanti. {39.3} Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa aṅgavāto hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave sedakammanti . nakkhamanīyo hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave sambhārasedanti . nakkhamanīyo hoti . anujānāmi bhikkhave mahāsedanti . nakkhamanīyo hoti . anujānāmi bhikkhave bhaṅgodakanti . nakkhamanīyo hoti . Anujānāmi bhikkhave udakakoṭṭhakanti. @Footnote: 1 Po. Ma. atikkhittamajjāni. 2 Ma. Yu. bahutaraṃ. 3 Yu. saṃvijjati. [40] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pabbavāto hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave lohitaṃ mocetunti . nakkhamanīyo hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave lohitaṃ mocetvā visāṇena gahetunti 1-. [41] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pādā phālitā honti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave pādabbhañjananti . nakkhamanīyo hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave pajjaṃ abhisaṅkharitunti. [42] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno gaṇḍābādho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave satthakammanti. Kasāvodakena attho hoti . anujānāmi bhikkhave kasāvodakanti . Tilakakkena attho hoti . anujānāmi bhikkhave tilakakkanti . Kabaḷikāya attho hoti . anujānāmi bhikkhave kabaḷikanti . Vaṇabandhanacolena attho hoti . anujānāmi bhikkhave vaṇabandhana- colanti 2- . vaṇo kaṇḍavati . anujānāmi bhikkhave sāsapakuḍḍena dhovitunti 3- . vaṇo kilijjittha . anujānāmi bhikkhave dhūmaṃ kātunti . vaḍḍhamaṃsaṃ vuṭṭhāti . anujānāmi bhikkhave loṇasakkharikāya chinditunti . vaṇo na rūhati . anujānāmi bhikkhave vaṇatelanti . telaṃ galati . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. @Footnote: 1 Po. goṇavisāṇena gāhetunti. Ma. gāhetunti. 2 Po. vaṇabandhanacoḷakanti. @3 Ma. Yu. sāsapakuttena phositunti. Anujānāmi bhikkhave vikāsikaṃ sabbaṃ vaṇapaṭikammanti. [43] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho hoti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave cattāri mahāvikaṭāni dātuṃ gūthaṃ muttaṃ chārikaṃ mattikanti. Athakho bhikkhūnaṃ etadahosi appaṭiggahitāni nu kho udāhu paṭiggahetabbānīti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave sati kappiyakārake paṭiggahāpetuṃ asati kappiyakārake sāmaṃ gahetvā paribhuñjitunti . tena kho pana samayena aññatarena bhikkhunā visaṃ pītaṃ hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave gūthaṃ pāyetunti . athakho bhikkhūnaṃ etadahosi appaṭiggahito nu kho udāhu paṭiggahetabboti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave yaṃ karonto paṭiggaṇhāti sveva paṭiggaho kato na puna paṭiggahetabboti. [44] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno gharadinnakābādho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave sītāloḷiṃ pāyetunti . tena kho pana samayena aññataro bhikkhu duṭṭhagahaṇiko 1- hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave āmisakhāraṃ pāyetunti . tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno paṇḍurogābādho hoti . bhagavato etamatthaṃ @Footnote: 1 Sī. duṭṭhugahaṇiko. Ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave muttaharīṭakaṃ pāyetunti . tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno chavidosābādho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi bhikkhave gandhālepaṃ kātunti. {44.1} Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu abhisannakāyo hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave virecanaṃ pātunti . acchakañjiyā attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave acchakañjikanti . Akaṭayūsena attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave akaṭayūsanti . kaṭākaṭena attho hoti . Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . anujānāmi bhikkhave kaṭākaṭanti . Paṭicchādanīyena attho hoti . bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Anujānāmi bhikkhave paṭicchādanīyanti. [45] Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho 1- rājagahe pabbhāraṃ sodhāpeti lenaṃ kattukāmo . athakho rājā māgadho seniyo bimbisāro yena āyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca kiṃ bhante thero kārāpetīti . Pabbhāraṃ mahārāja sodhāpemi lenaṃ kattukāmoti . attho bhante @Footnote: 1 Sī. pilindivaccho. Ayyassa ārāmikenāti . na kho mahārāja bhagavatā ārāmiko anuññātoti . tenahi bhante bhagavantaṃ paṭipucchitvā mama āroceyyāthāti . evaṃ mahārājāti kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi . athakho āyasmā pilindavaccho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi . athakho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi . athakho āyasmā pilindavaccho bhagavato santike dūtaṃ pāhesi rājā bhante māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṃ dātukāmo kathaṃ nu kho bhante paṭipajjitabbanti. {45.1} Athakho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave ārāmikanti . Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca anuññāto bhante bhagavatā ārāmikoti . evaṃ mahārājāti. Tenahi bhante ayyassa ārāmikaṃ dammīti . athakho rājā māgadho seniyo Bimbisāro āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṃ paṭissuṇitvā vissaritvā cirena satiṃ paṭilabhitvā aññataraṃ sabbatthakaṃ mahāmattaṃ āmantesi yo mayā bhaṇe ayyassa ārāmiko paṭissuto dinno so ārāmikoti 1- . na kho deva ayyassa ārāmiko dinnoti. Kīvaciraṃ nu kho bhaṇe ito ratti 2- hotīti . Athakho so mahāmatto rattiyo gaṇetvā 3- rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca pañca deva rattisatānīti . tenahi bhaṇe ayyassa pañca ārāmikasatāni dehīti 4- . evaṃ devāti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā āyasmato pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni adāsi 5- . pāṭiyekko gāmo nivisi . Ārāmikagāmakotipi naṃ āhaṃsu pilindavacchagāmakotipi 6- naṃ āhaṃsu. [46] Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho tasmiṃ gāmake kulupako hoti . athakho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindavacchagāmakaṃ 7- piṇḍāya pāvisi . tena kho pana samayena tasmiṃ gāmake ussavo hoti. Dārakā alaṅkatā mālākitā kīḷanti . athakho āyasmā pilindavaccho @Footnote: 1 Po. dinno hoti so ārāmikoti. 2 Po. paṭisataṃ. Sī. Ma. Yu. hitaṃ. @3 Sī. Yu. vigaṇetvā. 4 Po. Sī. Ma. Yu. dethāti. 5 Sī. Ma. Yu. pādāsi. @6 Sī. pilindigāmakotipi. Yu. pilindagāmakotipi. 7 Po. Ma. Yu. pilindagāmaṃ. Pilindavacchagāmake 1- sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi . tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate 2- mālākite passitvā rodati mālaṃ me detha alaṅkāraṃ me dethāti . athakho āyasmā pilindavaccho taṃ ārāmikiniṃ etadavoca kissāyaṃ dārikā rodatīti . Ayaṃ bhante dārikā aññe dārake alaṅkate 3- mālākite passitvā rodati mālaṃ me detha alaṅkāraṃ me dethāti kuto amhākaṃ duggatānaṃ mālā kuto alaṅkāroti 4-. {46.1} Athakho āyasmā pilindavaccho aññataraṃ tiṇaṇḍūpakaṃ gahetvā taṃ ārāmikiniṃ etadavoca handimaṃ tiṇaṇḍūpakaṃ tassā dārikāya sīse paṭimuñcāhīti 5- . athakho sā ārāmikinī taṃ tiṇaṇḍūpakaṃ gahetvā tassā dārikāya sīse paṭimuñci . sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā . natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā . manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṃ amukassa deva ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā natthi tādisā devassāpi antepure suvaṇṇamālā kuto tassa duggatassa nissaṃsayaṃ corikāya ābhatāti . athakho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṃ ārāmikakulaṃ bandhāpesi . @Footnote: 1 Po. Ma. Yu. pilindagāmake. 2-3 Po. Ma. dārike alaṅkite. 4 Po. Yu. @alaṅkārāti. 5 Po. Sī. Ma. Yu. paṭimuñcāti. Dutiyampi kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindavacchagāmakaṃ piṇḍāya pāvisi pilindavacchagāmake sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi 1- kahaṃ idaṃ 2- ārāmikakulaṃ gatanti . etissā bhante suvaṇṇamālāya kāraṇā raññā bandhāpitanti. {46.2} Athakho āyasmā pilindavaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. {46.3} Athakho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnaṃ kho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ āyasmā pilindavaccho etadavoca kissa mahārāja ārāmikakulaṃ bandhāpitanti . tassa bhante ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā natthi tādisā amhākaṃpi antepure suvaṇṇamālā kuto tassa duggatassa nissaṃsayaṃ corikāya ābhatāti . athakho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ suvaṇṇanti adhimucci . so [3]- ahosi sabbasovaṇṇamayo 4- . idaṃ pana te mahārāja tāvabahuṃ suvaṇṇaṃ kutoti 5- . aññātaṃ bhante ayyassa @Footnote: 1 Ma. pucchati. 2 Po. Sī. Ma. Yu. imaṃ. 3 Ma. pāsādo. 4 Ma. sabbaso suvaṇṇamayo. @5 Po. kuto laddhanti. Seveso 1- iddhānubhāvoti taṃ ārāmikakulaṃ muñcāpesi. [47] Manussā ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassitanti attamanā abhippasannā āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṃsu seyyathīdaṃ sappiṃ navanītaṃ telaṃ madhuṃ phāṇitaṃ . pakatiyāpicāyasmā pilindavaccho lābhī hoti pañcannaṃ bhesajjānaṃ laddhaṃ laddhaṃ parisāya vissajjeti . Parisā cassa hoti bāhullikā laddhaṃ laddhaṃ kolambepi 3- ghaṭepi pūretvā paṭisāmeti parissāvanānipi thavikāyopi pūretvā vātapānesu laggeti 4- . tāni olīnavīlināni tiṭṭhanti . undurehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti . manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyā seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāroti . Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ. Ye te bhikkhū appicchā .pe. te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṃ hi nāma bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantīti. {47.1} Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Saccaṃ kira bhikkhave bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantīti 5- . saccaṃ bhagavāti .pe. Vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi yāni kho pana tāni gilānānaṃ @Footnote: 1 Po. Sī. Ma. Yu. ayyassa eso. 2 Ma. Yu. phāṇitanti. 3 Po. kolumbepi. @Ma. koḷumbepi. 4 Ma. Yu. lagganti. 5 Ma. Yu. cetentīti. Bhikkhūnaṃ paṭisāyanīyāni bhesajjāni seyyathīdaṃ sappi navanītaṃ telaṃ madhu phāṇitaṃ tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbāni taṃ atikkāmayato yathādhammo kāretabboti. Bhesajjaanuññātabhāṇavāraṃ paṭhamaṃ.The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 5 page 38-58. http://84000.org/tipitaka/read/roman_item_s.php?book=5&item=25&items=23 Classified by [Item Number] :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_item_s.php?book=5&item=25&items=23&mode=bracket Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_item_s.php?book=5&item=25&items=23 Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :- http://84000.org/tipitaka/read/byitem_s.php?book=5&item=25&items=23 Study Atthakatha :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=5&i=25 The Pali Atthakatha in Thai :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=3&A=3866 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=3&A=3866 Contents of The Tipitaka Volume 5 http://84000.org/tipitaka/read/?index_5
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]