สุข ทุกข์ อุเบกขา เกิดได้อย่างไร

ปัญหา อินทรีย์ทั้ง ๕ คือ สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส อุเบกขา เกิดได้อย่างไร?

พุทธดำรัสตอบ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนไม้ ๒ อันเสียดสีกันจึงเกิดความร้อน เกิดไฟขึ้น เพราะแยกไม้ ๒ อันนั้นออกจากกันเสียความร้อนที่เกิดเพราะความเสียดสี ย่อมดับสงบไปฉันใด สุขินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งสุขเวทนา จึงเกิดขึ้น.... ทุกขินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งทุกขเวทนา จึงเกิดขึ้น.... โทมนัสสินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งโทมนัสสเวทนา จึงเกิดขึ้น.... โสมนัสสินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งโสมนัสสเวทนา จึงเกิดขึ้น.... อุเบกขินทรีย์ย่อมอาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขาเวทนา จึงเกิดขึ้น.... “เพราะผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่ง สุขเวทนา.... ทุกขเวทนา.... โสมนัสสเวทนา.... โทมนัสสเวทนา.... อุเบกขาเวทนา นั้นแหละดับไป เวทนาซึ่งเกิดแก่ผัสสะนั้น คือ สุขินทรีย์.... ทุกขินทรีย์.... โสมนัสสินทรีย์.... โทมนัสสินทรีย์.... อุเบกขินทรีย์ ย่อมดับไป สงบไป ฉันนั้นเหมือนกัน”

อรหันตสูตร มหา. สํ. (๙๕๕ ) ตบ. ๑๙ : ๒๘๒ ตท. ๑๙ : ๒๖๖-๒๖๗ ตอ. K.S. ๕ : ๑๘๖-๑๘๗
อ่านต่อจากพระไตรปิฎก:
• อ่านพระสูตรเต็ม
• ค้นจากชื่อพระสูตร