![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Dutiyavagga
148. 1. Cūḷavacchattheragāthāvaṇṇanā
pāmujjabahuloti 1- āyasmato cūḷavacchattherassa 2- gāthā. Kā uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato kāle daliddakule nibbattitvā paresaṃ bhatiyā
jīvitaṃ kappento bhagavato sāvakaṃ sujātaṃ nāma theraṃ paṃsukūlaṃ pariyesantaṃ disvā
pasannamānaso upasaṅkamitvā vatthaṃ datvā pañcapatiṭṭhitena vandi. So tena puñña-
kammena tettiṃsakkhattuṃ devarajjaṃ kāresi. Sattasattatikkhattuṃ cakkavattirājā ahosi,
anekavāre 3- padesarājā. Evaṃ devamanussesu saṃsaranto kassapassa bhagavato sāsane
osakkamāne pabbajitvā samaṇadhammaṃ katvā ekaṃ buddhantaraṃ devamanussagatīsu aparāparaṃ
parivattento amhākaṃ bhagavato kāle kosambiyaṃ brāhmaṇakule nibbatti.
Cūḷavacchotissa 4- nāmaṃ ahosi. So vayappatto brāhmaṇasippesu nipphattiṃ gato
buddhaguṇe sutvā pasannamānaso bhagavantaṃ upasaṅkami, tassa bhagavā dhammaṃ kathesi. So 5-
paṭiladdhasaddho pabbajitvā laddhūpasampado katapabbajjakicco 6- caritānukūlaṃ kammaṭṭhānaṃ
gahetvā bhāvento vihari. Tena ca samayena kosambikā bhikkhū bhaṇḍanajātā
ahesuṃ. Tadā cūḷavacchatthero ubhayesaṃ bhikkhūnaṃ laddhiṃ anādāya bhagavatā dinnovāde
ṭhatvā vipassanaṃ brūhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 7-:-
"padumuttarabhagavato sujāto nāma sāvako
paṃsukūlaṃ gavesanto saṅkāre caratī 8- tadā.
@Footnote: 1 cha.Ma. pāmojjabahulo. evamuparipi 2 Sī. cūḷagavacchassa therassa 3 cha.Ma. anekavāraṃ
@4 Sī. cūḷagavacchotissa 5 Sī. ayaṃ pāṭho na dissati 6 cha.Ma. katapubbakicco
@7 khu.apa. 33/85/129 upaḍḍhadussadāyakattherāpadāna (syā) 8 pāli. rathiyā
Nagare haṃsavatiyā paresaṃ bhatiko 1- ahaṃ
upaḍḍhadussaṃ datvāna sirasā abhivādayiṃ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
Tettiṃsakkhattuṃ devindo devarajjamakārayiṃ
sattasattatikkhattuñca cakkavattī ahosahaṃ.
Padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhayaṃ 2-
upaḍḍhadussadānena modāmi akutobhayo.
Icchamāno ahaṃ 3- ajja sakānanaṃ sapabbataṃ
khomadussehi chādeyyaṃ aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.
Satasahasse ito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi aḍḍhadussassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Atha cūḷavacchatthero arahattaṃ patvā tesaṃ bhikkhūnaṃ kalahābhiratiyā sakatthavināsaṃ
disvā dhammasaṃvegappatto, attano ca pattavisesaṃ paccavekkhitvā pītisomanassavasena:-
4- "pāmujjabahulo bhikkhu dhamme buddhappavedite
adhigacche padaṃ santaṃ saṅkhārūpasamaṃ sukhan"ti
gāthaṃ abhāsi. 4-
[11] Tattha pāmujjabahuloti suparisuddhasīlatāya vippaṭisārābhāvato adhikusalesu
dhammesu abhirativasena pamujjabahulo. 5- Tenevāha "dhamme buddhappavedite"ti.
@Footnote: 1 cha.Ma. bhatako 2 cha.Ma. asaṅkhiyaṃ 3 cha.Ma. cahaṃ
@4-4 cha.Ma. "pāmojjabahulo"ti gāthaṃ abhāsi 5 cha.Ma. pamodabahulo
Tattha dhammeti sattatiṃsāya bodhipakkhiyadhamme navavidhe vā lokuttaradhamme. So hi
sabbaññubuddhena sāmukkaṃsikāya desanāya pakāsitattā sātisayaṃ buddhappavedito nāma.
Tassa pana adhigamūpāyabhāvato desanādhammopi idha labbhateva. Padaṃ santanti nibbānaṃ
sandhāya vadati. Evarūpo hi bhikkhu santaṃ padaṃ santaṃ koṭṭhāsaṃ sabbasaṅkhārānaṃ
upasamabhāvato saṅkhārūpasamaṃ paramasukhatāya sukhaṃ nibbānaṃ adhigacchati vindatiyeva.
Parisuddhasīlo hi bhikkhu vippaṭisārābhāvena pāmujjabahulo saddhamme yuttappayutto
vimuttipariyosānā sabbasampattiyo 1- pāpuṇāti. Yathāha "avippaṭisāratthāni kho
ānanda kusalāni sīlāni, avippaṭisāro pāmojjatthāyā"tiādi. 2- Athavā pāmujja-
bahuloti sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, supaṭipanno saṃghoti ratanattayaṃ
sandhāya pamodabahulo. Kattha 3- pana so pamodabahulo kiṃ vā karotīti āha "dhamme
buddhappavedite"tiādi. Saddhāsampannassa hi 4- sappurisasaṃsevanasaddhammassavana-
yonisomanasikāradhammānudhammapaṭipattīnaṃ sukheneva sambhavato sampattiyo hatthagatāeva
honti, yathāha "saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsatī "tiādi. 5-
Cūḷavacchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 82-84.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=1850
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=1850
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=148
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5047
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5351
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5351
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]