![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
193. 6. Kuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā
ko kuṭikāyanti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato ākāsena gacchantassa "udakadānaṃ dassāmī"ti
sītalaṃ udakaṃ gahetvā pītisomanassajāto uddhammukho hutvā ukkhipi. Satthā tassa
ajjhāsayaṃ ñatvā pasādasaṃvaḍḍhanatthaṃ ākāse ṭhitova sampaṭicchi. So tena anappakaṃ
pītisomanassaṃ paṭisaṃvedesi. Sesaṃ añjanavaniyattherassa vatthumhi vuttasadisameva. Ayaṃ
pana viseso:- ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā katapubbakicco vipassanaṃ anuyuñjanto
sāyaṃ khettasamīpena gacchanto deve phusāyante khettapālakassa puññaṃ tiṇakuṭiṃ disvā
pavisitvā tattha tiṇasanthārake nisīdi. Nisinnamattova utusappāyaṃ labhitvā vipassanaṃ
ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ gacchantaṃ anilañjase
ghaṭāsanaṃva 2- jalitaṃ ādittaṃva hutāsanaṃ.
Pāṇinā udakaṃ gayha ākāse ukkhipiṃ ahaṃ
sampaṭicchi mahāvīro buddho kāruṇiko isi.
Antalikkhe ṭhito satthā padumuttaranāmako
@Footnote: 1 khu.apa. 32/29/197 udakapūjakattherāpadāna 2 Sī. yathāsīnaṃva
Mama saṅkappamaññāya imā gāthā 1- abhāsatha.
Iminā dakadānena 2- pītiuppādanena ca
kappasatasahassampi duggatiṃ nupapajjati.
Tena kammena dipadinda lokajeṭṭha narāsabha
pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.
Sahassarājanāmena tayo te cakkavattino
pañcasaṭṭhikappasate cāturantā janādhipā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā there tattha nisinne khettapālako āgantvā "ko
kuṭikāyan"ti āha. Taṃ sutvā thero "bhikkhu kuṭikāyan"tiādimāha. Tayidaṃ
khettapālassa therassa ca vacanaṃ ekajjhaṃ katvā:-
[56] "ko kuṭikāyaṃ bhikkhu kuṭikāyaṃ
vītarāgo susamāhitacitto
evaṃ jānāhi āvuso
amoghā te kuṭikā katā"ti
tathārūpena saṅgītiṃ āropitaṃ.
Tattha ko kuṭikāyanti "imissaṃ kuṭikāyaṃ ko nisinno"ti khettapālassa
pucchāvacanaṃ. Tassa bhikkhu kuṭikāyanti therassa paṭivacanadānaṃ. Atha naṃ attano
anuttaradakkhiṇeyyabhāvato 3- taṃ kuṭiparibhogaṃ anumodāpetvā uḷāraṃ tameva puññaṃ 4-
patiṭṭhāpetuṃ "vītarāgo"tiādi vuttaṃ. Tassattho:- eko bhinnakileso bhikkhu te
kuṭikāyaṃ nisinno, tatoeva so aggamaggena sabbaso samucchinnarāgatāya vītarāgo
@Footnote: 1 Sī. imaṃ gāthaṃ 2 Sī. iminodakadānena 3 Sī. anuttaradakkhiṇeyyabhāvabhūtaṃ
@4 Sī. uḷāratame puññe
Anuttarasamādhinā nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā suṭṭhu samāhitacittatāya susamāhitacitto,
imañca atthaṃ āvuso khettapāla yathāhaṃ vadāmi, evaṃ jānāhi saddaha
adhimuccassu. 1- Amoghā te kuṭikā katā tayā 2- katā kuṭikā amoghā avañjhā
saphalā saudriyā, yasmā arahatā khīṇāsavena paribhuttā. Sace tvaṃ anumodasi,
taṃ te bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāyāti.
Taṃ sutvā khettapālo "lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me kuṭikāyaṃ
ediso ayyo pavisitvā nisīdatī"ti pasannacitto anumodanto aṭṭhāsi. Imaṃ pana
tesaṃ kathāsallāpaṃ bhagavā dibbāya sotadhātuyā sutvā anumodanañcassa ñatvā
tambhāviniṃ sampattiṃ vibhāvento khettapālaṃ imāhi gāthāhi ajjhabhāsi:-
"vihāsi kuṭiyaṃ bhikkhu santacitto anāsavo
tena kammavipākena devindo tvaṃ bhavissasi.
Chattiṃsakkhattuṃ 3- devindo devarajjaṃ karissasi
catuttiṃsakkhattuṃ 4- cakkavattī rājā raṭṭhe bhavissasi.
Ratanakuṭi nāma paccekabuddho vītarāgo bhavissasī"ti.
Kuṭikāyaṃ laddhavisesattā pana therassa tato pabhūti kuṭivihārītveva samaññā
udapādi. Ayameva ca therassa aññābyākaraṇagāthāpi ahosīti.
Kuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------
@Footnote: 1 Sī. adhimuñcassu 2 Sī. ayaṃ tayā 3 Sī. chattiṃsakkhattuṃ 4 Sī. ratanakuṭiko
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 200-202.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=4472
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=4472
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=193
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5305
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5549
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5549
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]