![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
194. 7. Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā
ayamāhu purāṇiyāti āyasmato kuṭivihārittherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato pasannamānaso pariḷāhakāle naḷavilīvehi viracitaṃ
vījaniṃ adāsi. Taṃ satthā anumodanagāthāya sampahaṃsesi. Sesaṃ yadettha vattabbaṃ,
taṃ añjanavaniyattheravatthumhi vuttasadisameva. Ayaṃ pana viseso:- ayaṃ kira vuttanayena
pabbajitvā aññatarāya purāṇakuṭikāya viharanto samaṇadhammaṃ acintetvā "ayaṃ
kuṭikā jiṇṇā, aññaṃ kuṭikaṃ kātuṃ vaṭṭatī"ti navakammavasena cittaṃ uppādesi.
Tassa atthakāmā devatā saṃvegajananatthaṃ imaṃ uttānobhāsaṃ gambhīratthaṃ:-
1- "ayamāhu purāṇiyā kuṭi aññaṃ patthayase navaṃ kuṭiṃ
āsaṃ kuṭiyā virājaya dukkhā bhikkhu puna navā kuṭī"ti
gāthamāha. 1-
[57] Tattha ayanti āsannapaccakkhavacanaṃ. 2- Āhūti ahosīti attho. Gāthāsukhatthaṃ
hi dīghaṃ katvā vuttaṃ. Purāṇiyāti purātanī addhagatā 3-. Aññaṃ patthayase navaṃ
kuṭinti imissā kuṭiyā purāṇabhāvena jiṇṇatāya ito aññaṃ idāni nibbattanīyatāya
navaṃ kuṭiṃ patthayase patthesi āsīsasi. 4- Sabbena sabbaṃ pana āsaṃ kuṭiyā virājaya
purāṇiyaṃ viya navāyampi kuṭiyaṃ āsaṃ taṇhaṃ apekkhaṃ virājehi, sabbaso tattha
virattacitto hohi. Kasmā? yasmā dukkhā bhikkhu puna navā nāma kuṭi bhikkhu
puna idāni nibbattiyamānā dukkhāvahattā dukkhā, tasmā aññaṃ navaṃ dukkhaṃ
anuppādento yathānibbattāyaṃ purāṇiyaṃyeva kuṭiyaṃ ṭhatvā attanā kattabbaṃ karohīti.
Ayaṃ hettha adhippāyo:- tvaṃ bhikkhu "ayaṃ purāṇī 5- tiṇakuṭikā jiṇṇā"ti aññaṃ
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "ayamāhū"ti gāthamāha 2 Sī. āsanne paccakkhavacanaṃ 3 Sī. addhaṃ gatā
@4 Sī. patthayasi āsaṃsasi 5 Ma. purāṇiyā
Navaṃ tiṇakuṭikaṃ kātuṃ icchasi, na samaṇadhammaṃ, evaṃ icchanto pana bhāvanāya
ananuyuñjanena punabbhavābhinibbattiyā anativattanato āyatiṃ attabhāvakuṭimpi
patthento kātuṃ icchantoyeva nāma hoti. Sā pana navā tiṇakuṭi viya karaṇadukkhena
tato bhiyyopi jarāmaraṇasokaparidevādidukkhasaṃsaṭṭhatāya dukkhā, tasmā tiṇakuṭiyaṃ viya
attabhāvakuṭiyaṃ āsaṃ apekkhaṃ virājaya sabbaso tattha virattacitto hohi, evaṃ te
vaṭṭadukkhaṃ na bhavissatīti. Devatāya ca vacanaṃ sutvā thero saṃvegajāto vipassanaṃ
paṭṭhapetvā ghaṭento vāyamanto na cirasseva arahatte patiṭṭhāsi. Tena vuttaṃ
apadāne 1- :-
"padumuttarabuddhassa lokajeṭṭhassa tādino
tiṇatthare nisinnassa upasantassa tādino.
Naḷamālaṃ gahetvāna bandhitvā vījaniṃ ahaṃ
buddhassa upanāmesiṃ dipadindassa tādino.
Paṭiggahetvā sabbaññū vījaniṃ lokanāyako
mama saṅkappamaññāya imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
Yathā me kāyo nibbāti pariḷāho na vijjati
tatheva tividhaggīhi cittaṃ tava vimuccatu.
Sabbe devā samāgacchuṃ ye keci vananissitā
sossāma buddhavacanaṃ hāsayantaṃ ca dāyakaṃ.
Nisinno bhagavā tattha devasaṅghapurakkhato
dāyakaṃ sampahaṃsento imā gāthā abhāsatha.
Iminā vījanidānena cittassa paṇidhīhi ca
subbato nāma nāmena cakkavattī bhavissati.
@Footnote: 1 khu.apa. 32/36/198 naḷamāliyattherāpadāna
Tena kammāvasesena sukkamūlena codito
māluto nāma nāmena cakkavattī bhavissati.
Iminā vījanidānena sammānavipulena ca
kappasatasahassampi duggatiṃ nupapajjati.
Tiṃsakappasahassamhi subbatā aṭṭhatiṃsa te
ekūnatiṃsasahasse aṭṭha mālutanāmakā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahatte pana patiṭṭhito "ayaṃ me arahattappattiyā aṅkusabhūtā"ti tameva
gāthaṃ paccudāhāsi. Sāyeva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahosi. Kuṭiovādena
laddhavisesattā cassa kuṭivihārītveva samaññā ahosīti.
Dutiyakuṭivihārittheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 203-205.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=4530
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=4530
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=194
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5308
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5552
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5552
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]